IV SAB/Wa 176/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2012 r. wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. W skardze skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę ZUS podniósł, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ po rozpatrzeniu odwołania podtrzymał swoją decyzję, a sprawa w dniu 5 lipca 2012 r. została przekazana do Sądu Rejonowego w C., w którym toczy się pod sygn. akt [...]. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012 r. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy przepisy prawa jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wykluczają możliwość uznania żądania skarżącego. W ocenie Sądu skarga jest oczywiście bezzasadna. Oczywista bezzasadność skargi polega na niedopuszczalności skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W sprawach ubezpieczeń społecznych, stosownie do art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", przepisy K.p.a. stosuje się tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi przepisami szczególnymi są przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.". Stosownie do art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. wynika reguła zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ w indywidualnych sprawach. Kwalifikuje to sprawę z odwołania od decyzji do sądu powszechnego jako sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy (art. 2 § 1 k. p. c.). Oznacza to, że decyzje wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie spraw indywidualnych - poza tymi, które wymieniono w art. 83 ust. 4 u.s.u.s., do których nie należy decyzja o odmowie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy - nie podlegają weryfikacji przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność ZUS w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skarga na bezczynność może dotyczyć jedynie bezczynności w wydaniu aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Skoro ZUS nie ma kompetencji do wydania takich aktów i czynności - w tym decyzji - w wyniku rozpatrzenia odwołania od swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2119/10, z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1119/10 oraz z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 359/10). Sąd administracyjny nie więc jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Reasumując: w ocenie Sądu skarga jest oczywiście bezzasadna, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tej sytuacji prawo pomocy, nawet jeżeli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, nie przysługuje (art. 247 P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 254 § 1 i art. 247 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.