IV SAB/Wa 216/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o. o. w [...] na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego wniosku i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska grzywnę w wysokości 500 (pięćset) zł; 4. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego [...] sp. z o. o. w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 października 2015 r. skarżąca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...], o wstrzymaniu użytkowania instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w m. [...], gm. [...], powiat [...], eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o., z terminem bezpiecznego dla środowiska wstrzymania użytkowania instalacji określonym na dzień 31 stycznia 2015 r. Wniosek wpłynął do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] w dniu [...] października 2015 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska poinformował Skarżącą, że wniesiony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. nie zostanie rozpatrzony w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. ze względu na obszerny materiał dowodowy wymagający wnikliwej analizy, jednocześnie organ wyznaczył termin na rozpoznanie przedmiotowej sprawy na dzień 28 grudnia 2015 r. W dniu 28 grudnia 2015 r. organ wystosował do Skarżącej kolejne pismo, w którym Główny Inspektor Ochrony Środowiska poinformował o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w ww postępowaniu i wskazał 7-dniowy termin liczony od dnia otrzymania przez stronę zawiadomienia, na zapoznanie się z aktami przedmiotowej sprawy, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań wraz z informacją, że po upływie ww. terminu zostanie wydana decyzja administracyjna. W związku z pozostawaniem przez organ w zwłoce z wydaniem decyzji oraz brakiem informacji o przyczynie zwłoki, Skarżąca wystosowała w dniu 14 marca 2016 r., do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do organu w dniu 16 marca 2016 r. Organ nie ustosunkował się do treści wezwania jak i nie podjął żadnych czynności w sprawie. Kolejnym pismem z dnia 29 marca 2016 r., złożonym bezpośrednio w powyższej dacie w Kancelarii Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Skarżąca natomiast wystąpiła o uzupełnienie przedmiotowego wniosku z dnia [...] października 2015 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...]. W ocenie Skarżącej powyższa okoliczność nie spowodowała konieczności zgromadzenia w sprawie dodatkowego materiału dowodowego, gdyż wniosek uzupełniający dotyczy tej samej sprawy i powołuje się na te same zarzuty tylko w odniesieniu do decyzji organu II instancji. Ostatecznie wobec braku rozstrzygnięcia skarżąca pismem z dnia 9 maja 2016 r. wniosła do tut. Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska we wskazanym zakresie wnosząc o: 1) zobowiązanie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do rozpoznania wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...], w tym do wydania stosownego aktu administracyjnego w sprawie - w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.; 2) stwierdzenie, że bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.; 3) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wskazał, że w dniu [...] czerwca 2016 roku wydał, w wyniku rozpoznania ww wniosku, decyzję znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. przepisu) do wysokości połowy kwoty określonej w ww art. 154. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpoznał przedmiotowy wniosek wydając w dniu [...] czerwca 2016 decyzję za numerem [...]. Dlatego też w pkt 1 wyroku Sąd postępowanie umorzył. W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, a jeśli tak to czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Nie może stanowić usprawiedliwienia podniesiona przez organ okoliczność, iż w niniejszej sprawie wniesiony wniosek nie został rozpatrzony z uwagi na obszerny materiał dowodowy wymagający wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym treści protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] oraz posiadanych przez [...] Sp. zo.o decyzji administracyjnych a także dokonania szczegółowej analizy wyników badań wód odciekowych i wyników badań załączonych przez Skarżącą. W ocenie Sądu jednak, organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia, a zatem podjąć wszelkie działania aby sprawę załatwić w terminie. Analizując zgromadzony w aktach materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim na uwadze mieć należy fakt, że wniosek Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. wpłynął do organu w dniu [...] października 2015 roku zaś uzupełnienie wniosku w dniu 29 marca 2016 roku a decyzja wydana została dopiero w dniu [...] czerwca 2016 roku tj. i tak po upływie przewidzianego art. 35 kpa. terminu rozpoznania. Jednocześnie Sąd stwierdza, że z uwagi, iż w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażący to w opisanym powyżej stanie rzeczy należało wymierzyć organowi grzywnę w określonej w pkt 3 wyroku wysokości. Mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia do Sądu przedmiotowej skargi, Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 200 p.p.s.a.