IV SAB/Wa 26/15
WyrokWSA w Warszawie2015-03-10
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta W. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w sposób przewlekły, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania administracyjnego, uznając, że organ nie wykonywał czynności procesowych przez długie okresy, co narusza zasadę szybkości postępowania. Jednakże, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę okoliczności takie jak duża liczba podobnych spraw, działania organu w celu pozyskania środków finansowych oraz fakt, że postępowanie zostało ostatecznie zakończone wydaniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Postępowanie administracyjne, wszczęte w lutym 2006 r., obejmowało szereg czynności, w tym przesłuchania, rozprawy, sporządzanie operatów szacunkowych oraz wielokrotne informowanie strony o przedłużaniu terminu załatwienia sprawy. Skarżący podniósł zarzuty rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 8 i 12 § 1 k.p.a. Organ administracji argumentował, że opóźnienia wynikały ze spiętrzenia spraw i konieczności pozyskania środków finansowych.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania administracyjnego i że przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość stwierdza przewlekłość postępowania administracyjnego i że przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego.
W piśmie z [...] grudnia 2005 r. pan A. Z. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału [...] o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie własności gruntu zajętego pod ul. [...] na rzecz miasta.
W piśmie znak: [...] z [...] lutego 2006 r. Prezydent Miasta W. (dalej: organ) poinformował wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego o przyznanie odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną działkę położoną w W. przy ul. [...].
W decyzji nr [...] z [...] października 2007 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod drogę publiczną – część ul. [...] w W., oznaczonego jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. [...] m², nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m² z obr. [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2007 r.
W okresie od wszczęcia postępowania do dnia wniesienia skargi zostały wykonane czynności obejmujące: przesłuchanie strony, dwie rozprawy administracyjne (z [...] stycznia 2010 r. i [...] sierpnia 2012 r.), a także przeprowadzono dowód z dwóch operatów szacunkowych (operat z [...] grudnia 2009 r. i [...] lipca 2012 r.). Ponadto były kierowane pisma do strony wskazujące nowy termin załatwienia sprawy.
W piśmie z [...] sierpnia 2011 r. organ poinformował wnioskodawcę mając na uwadze art. 36 ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie 2 miesięcy od dostarczenia oświadczenia o zwolnieniu z hipoteki umownej kaucyjnej ujawnionej w dziale [...] księgi wieczystej [...].
W piśmie z [...] marca 2012 r. organ przekazał wnioskodawcy kopię wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności przedmiotowego gruntu na rzecz W.
W piśmie z [...] kwietnia 2012 r. organ poinformował wnioskodawcę, że dla nieruchomości przy ul. [...] w W., Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych założył księgę wieczystą [...].
W piśmie z [...] kwietnia 2012 r. organ poinformował wnioskodawcę mając na uwadze art. 36 k.p.a., że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie do [...] grudnia 2012 r.
W dniu [...] lipca 2012 r. został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. A. operat szacunkowy dotyczący określenia wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości. Klauzulą z [...] stycznia 2014 r. została potwierdzona aktualność ww. operatu.
W piśmie z [...] lipca 2012 r. organ skierowała do wnioskodawcy wezwanie na rozprawę administracyjną w dniu [...] sierpnia 2012 r. o godz. 11:00.
W notatce służbowej z [...] listopada 2012 r. organ zawarł informację, z której wynika, że w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy umożliwiający wydanie decyzji i brak jest przesłanek do zawieszenia prowadzonego postępowania.
Przy piśmie z [...] listopada 2012 r. organ przesłał projekt decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość oraz wystąpił do Skarbnika W. o kontrasygnatę środków na wypłatę odszkodowania.
W aktach znajdują się notatki służbowe z dnia: [...] listopada 212 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r., dotyczące podejmowanych prób skontaktowania się z wnioskodawcą w sprawie osobistego odebrania decyzji w Urzędzie Miasta W. w Biurze [...] Wydziału [...].
W piśmie z [...] grudnia 2012 r. organ poinformował wnioskodawcę mając na uwadze art. 36 k.p.a., że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie do [...] marca 2013 r. Organ poinformował jednocześnie wnioskodawcę, że środki finansowe przyznane w budżecie W. na wypłaty odszkodowań z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.) na rok 2012 zostały już wykorzystane. Zatem konieczne jest przyznanie środków finansowych na rok 2013.
W piśmie z [...] kwietnia 2013 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w przedmiotowej sprawie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy oraz jest przygotowany projekt decyzji administracyjnej oraz, że ilość wydawanych decyzji ustalających odszkodowanie dostosowana jest do przyznawanych w budżecie W. środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Organ poinformował także wnioskodawcę mając na uwadze art. 36 k.p.a., że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie do [...] grudnia 2013 r.
W piśmie z [...] grudnia 2013 r. wnioskodawca skierował do organu wezwanie do natychmiastowego wypłacenia należnego mu odszkodowania.
W piśmie z [...] stycznia 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę, że nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w piśmie organu z [...] kwietnia 2013 r. Z treści tego pisma wynika, że w przedmiotowej sprawie przygotowany został projekt decyzji, który podlega procedurze i kontroli wewnętrznej, oraz, że podejmuje kroki w celu pozyskania dodatkowych środków finansowych na wypłaty odszkodowań za nieruchomości wydzielone lub zajęte pod drogi publiczne.
Organ poinformował także wnioskodawcę mając na uwadze art. 36 k.p.a., że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie do [...] lipca 2014 r.
W piśmie z [...] marca 2014 r. strona złożyła zażalenie na bezczynność organu do Wojewody [...].
W postanowieniu nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., Wojewoda [...] uznał wniesione przez wnioskodawcę zażalenie za uzasadnione oraz wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na podjecie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenie niniejszego postanowienia.
W piśmie z [...] czerwca 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę, że nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w postanowieniu Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. Organ poinformował także wnioskodawcę mając na uwadze art. 36 § 1 k.p.a., że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie do [...] grudnia 2014 r.
W piśmie z [...] lipca 2014 r. wnioskodawca wezwał organ do wypłaty odszkodowania w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania pisma. W piśmie tym podniesiono również, że w przedmiotowym postępowaniu doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania obejmujących art. 35 § 1 i 3 k.p.a., a także art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne przedłużanie terminu zakończenia sprawy.
W piśmie z [...] października 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie organu do wydania w terminie wyznaczonym przez Sąd decyzji merytorycznej kończącej postępowanie administracyjne w I instancji,
2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny w wymiarze [...] zł
W uzasadnieniu skargi wskazano, że stan faktyczny niniejszej sprawy w żaden sposób nie można uznać za szczególnie skomplikowany. Pełnomocnik skarżącego adwokat J. B. podniósł w skardze, że wystąpiło absolutne lekceważenie postanowienia Wojewody [...] o wyznaczeniu terminu zakończenia postępowania. W ocenie pełnomocnika skarżącego, działanie organu narusza zasady ogólne postępowania administracyjnego w szczególności art. 8 k.p.a., tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i art. 12 k.p.a. w zakresie zasady szybkości postępowania.
W odpowiedzi na skargę w piśmie z [...] grudnia 2014 r. organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie przygotowany został projekt decyzji administracyjnej, który podlega procedurze i kontroli wewnętrznej. Organ poinformował także, że w 2013 r. i 2014 r., nastąpiło znaczne spiętrzenie się podobnych spraw co spowodowało, że wydanie wszystkich przygotowanych decyzji w krótkim czasie nie było możliwe.
W ocenie organu, skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego jest bezzasadna.
W dniu [...] grudnia 2014 r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...], w której: 1. ustalił odszkodowanie za grunt oznaczony jako działki ewidencyjne: [...] o powierzchni [...] m², nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² z obrębu [...], uregulowany obecnie w księdze wieczystej [...], stanowiący własność Miasta W., zajęty pod drogę publiczną (gminną) - ulicę [...] w wysokości [...] (słownie: [...]). 2. Przyznał ustalone w pkt 1 odszkodowanie na rzecz skarżącego. 3. Stwierdził, że wypłaty ustalonego odszkodowania zgodnie z art. 73 ust. 2 pkt 1) ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, dokona Prezydent W. jako organ W. 4. Wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna na konto wskazane w oświadczeniu.
W piśmie z [...] stycznia 2015 r. w ślad za pismem z [...] grudnia 2014 r. (dotyczącym przekazania skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego), które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] stycznia 2015 r. organ poinformował, że decyzja Prezydenta W. nr [...] z [...] grudnia 2014 r. jest ostateczna. Z pisma tego wynika, że wypłata odszkodowania nastąpiła jednorazowo [...] grudnia 2014 r. na konto wskazane przez skarżącego w oświadczeniu z [...] sierpnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, na podstawie art. 149 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 52 p.p.s.a. wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie sprawy, jest dopuszczalne po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia.
Przepis art. 37 § 1 k.p.a. stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wyczerpanie trybu w art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego i przewlekłe prowadzenie postępowania.
Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych skarżący przed złożeniem skargi dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, wnosząc w dniu [...] lipca 2014 r. (data wpływu do organu [...] sierpnia 2014 r.) pismo, zawierające wezwanie do usunięcia prawa. Ta okoliczność upoważniała Sąd do uznania, skargi za dopuszczalną. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego to jego zakończenie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Należy ponadto dodać, że przewlekłość jest instytucją, wprowadzoną od dnia [...] kwietnia 2011 r. zarówno do przepisów procedury administracyjnej, jak i sądowoadministracyjnej na mocy ustawy z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2011 r. nr 6, poz. 18, ze zm.). W szczególności ustawą tą uzupełniono treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez ustanowienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, a także odpowiednio zmodyfikowano przepis art. 149 p.p.s.a. Powyższa ustawa nie określiła jednak definicji "przewlekłego prowadzenia postępowania", o którym mowa w tych przepisach, przy czym wyodrębnienie skargi na przewlekłość postępowania i skargi na bezczynność wskazuje, że dotyczą one odmiennych sytuacji.
Na gruncie stanu faktycznego – bezspornego - co do podejmowanych czynności, Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, LEX nr 1233717, w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia".
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r. (sygn. akt: II GSK 1360/12), "Wykładnia i zastosowanie art. 149 p.p.s.a. wymaga uwzględnienia celu zmian jakie zostały dokonane ustawami: 1) z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r.), 2) z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.) oraz 3) z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 12 lipca 2011 r.). Ratio legis tych zmian jest rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienie efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek rażącego naruszenia prawa. Wprowadzenie tych zmian pozostaje w ścisłym związku z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie przeciwdziałania przewlekłemu prowadzeniu postępowań administracyjnych i rekompensowania szkód wynikających z tego tytułu. Prawidłowa wykładnia art. 149 p.p.s.a. nie może zostać przeprowadzona w oderwaniu od celów tych zmian".
W doktrynie ukształtowany został pogląd, że "przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ" zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów k.p.a., w tym w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a. Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., I OSK 1031/12, LEX nr 1228235; J. Drachal [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 70 oraz Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP 2011, z. 6, s. 33). Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie wobec tego opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, kiedy postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W takiej sytuacji, pomimo niezałatwiania sprawy w terminie, organ formalnie nie pozostaje w bezczynności, jednak nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania.
Z tych względów przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była w istocie prawidłowość realizacji przez Prezydenta W. kardynalnej zasady, określonej w art. 12 k.p.a. Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania Sąd bierze zatem pod uwagę czynności procesowe dokonane w toku postępowania, analizując fakty i okoliczności zależne od działania organu i jego pracowników oraz przerwy w postępowaniu wynikające z zaniechania organu lub innych uczestników postępowania, a weryfikacja działań organu przez Sąd dokonywana jest z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
W świetle poczynionych dotychczas uwag, w ocenie Sądu, postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, było przez Prezydenta W. prowadzone przewlekle. Wskazują na to jednoznacznie dowody zawarte w aktach administracyjnych. Zwrócić uwagę przyjdzie, że Prezydent W. po otrzymaniu postanowienia Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2014 r., wyznaczającego Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia tego postanowienia, które nastąpiło [...] kwietnia 2014 r., aż do dnia [...] grudnia 2014 r. tj. do dnia wydania decyzji, nie wykonywał żadnych czynności procesowych, w tym nie prowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu, tego rodzaju działanie organu uchybia zasadzie szybkości postępowania administracyjnego, co jest jednoznaczne z przewlekłością postępowania, która stanowi naruszenie prawa. Podkreślić trzeba, że skorzystanie przez organ z uprawnień wynikających z art. 36 k.p.a. i wielokrotne zawiadamianie strony o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy samo przez się nie wyłącza zarzutu, że postępowanie prowadzone jest przewlekle, gdyż nie powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów kodeksowych przestaje istnieć. Wskazane bowiem przez organ przyczyny zwłoki, jak i poprawność ustalenia nowego terminu rozpoznania sprawy podlegają ocenie sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu, względy organizacyjne leżące po stronie organu i duża ilość załatwianych spraw, a nawet wyczerpanie środków finansowych przyznanych w budżecie W. na wypłaty odszkodowań z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.) nie mogą usprawiedliwiać wielokrotnego przedłużania terminu do rozpatrzenia merytorycznego sprawy i tym samym naruszenia terminu zakończenia sprawy (por. wyroki NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12; z dnia 16 kwietnia 2013 r., I OSK 70/13, zamieszczone na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już powiedziano, sam fakt powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy nie może oznaczać dla organu zwolnienia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za tym ważkie argumenty. Nie można uznać, aby taki charakter miało powoływanie się na ilość wydawanych decyzji ustalających odszkodowanie oraz dostosowanie działań organu do przyznawanych w budżecie W. środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Należy podkreślić, że rzeczą organu jest zapewnienie sprawnego funkcjonowania.
W rozpoznawanym przypadku formalne wielokrotne przedłużenie terminu załatwienia sprawy od [...] sierpnia 2011 r. do [...] grudnia 2014 r., kiedy Prezydent W. wydał decyzję nr [...] nastąpiło jedynie z przyczyn organizacyjnych leżących po stronie organu.
Powtórzyć przyjdzie, że rozpatrując skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, należy brać pod uwagę termin, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., a więc jeden miesiąc. Szczególnie skomplikowany charakter sprawy administracyjnej może być uzasadniony ze względu na złożony stan faktyczny sprawy, wymagający przeprowadzenia starannego i wnikliwego postępowania wyjaśniającego, jak i ze względu na niejasny stan prawny, wymagający starannej wykładni przepisów prawa lub też z uwagi na precedensowy charakter rozstrzygnięcia. W przekonaniu Sądu, takie okoliczności nie potwierdziły się w rozpoznawanej sprawie, skoro postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną – ulicę [...] w W., a całość wymaganych dowodów, jak wynika z notatki służbowej została zgromadzona przez organ [...] listopada 2012 r.
Należy stwierdzić, ze pomimo, że organ zgodnie z art. 36 k.p.a., informował stronę o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku i wyznaczał nowe terminy zakończenia niniejszej sprawy, to jednak podejmowane czynności realizowane były nieregularnie, w dużych odstępach czasu, co oznacza, że postępowanie prowadzone było przewlekle.
Jednocześnie, Sąd uznał, iż biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, zaistniała w sprawie przewlekłość organu nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Oceniając stopień naruszenia prawa Sąd wziął pod uwagę okoliczność dotyczącą prowadzenia dużej liczby tego rodzaju postępowań (jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego), czyniącą praktycznie niemożliwym dotrzymanie ustawowych terminów jej zakończenia. Równocześnie Sąd wziął pod uwagę, że organ podejmował kroki w celu pozyskania dodatkowych środków finansowych na wypłaty odszkodowań za nieruchomości wydzielone pod drogi publiczne.
Należy bowiem pamiętać, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło