IV SAB/Wa 263/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. w [...] na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego [...] sp. j. w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 marca 2015 roku Wojewoda [...] przekazał Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju, wraz z aktami sprawy, odwołanie [...] s.j. z siedzibą [...] z dnia [...] marca 2015 r., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz skarżącej, z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa, prawa własności nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr geodez. [...] o pow. 0,0422 ha, [...] o pow. 01616 ha, nr [...] o pow. 0,0900 ha, [...], obręb [...]. Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z dnia 19 sierpnia 2015 roku poinformował Skarżącą o braku możliwości rozpatrzenia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a w związku z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez umieszczenie w nim stosownej klauzuli przez rzeczoznawcę majątkowego. Jednocześnie Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy - do dnia 30 września 2015 roku. W dniu 28 października 2015 roku zwróciła się do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z wnioskiem o pilne rozpoznanie sprawy. Wobec nie uzyskania żadnej odpowiedzi Skarżąca w dniu 9 maja 2016 roku, działając na podstawie art. 37 ust. 1 kpa. wezwała Ministra Infrastruktury i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa. Organ powyższe wezwanie pozostawił bez odpowiedzi. Ostatecznie wobec braku rozstrzygnięcia Skarżąca [...] spółka jawna, reprezentowana przez r.pr. P. Ł. pismem z dnia 24 maja 2016 r. wniosła do tut. Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Infrastruktury (obecnie Minister Rozwoju i Budownictwa), wskazując na naruszenie art.8 art. 12, art.35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Rozwoju i Infrastruktury do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) zobowiązanie Ministra Rozwoju i Infrastruktury do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie, 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Budownictwa (następca prawny Ministra Infrastruktury i Rozwoju) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie wskazał, że w dniu 15 czerwca 2016 roku wniesione przez Skarżącą odwołanie zostało rozpoznane decyzją ww. organu odwoławczego znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r., Ministra Infrastruktury i Budownictwa, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji - Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. przepisu) do wysokości połowy kwoty określonej w ww art. 154. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r., Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015r. Dlatego też w pkt 1 wyroku Sąd postępowanie umorzył. W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, a jeśli tak to czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Nie może stanowić usprawiedliwienia podniesiona przez organ okoliczność, iż w niniejszej sprawie wniesiony wniosek nie został rozpatrzony z uwagi na szczególną specyfikę spraw odszkodowawczych i konieczność wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto fakt prowadzenia przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w Departamencie Orzecznictwa ponad 5000 spraw, przy czym w Wydziałach Odszkodowawczych ponad 2000 spraw prowadzonych przez tylko, 13-stu referentów nie stanowi zdaniem Sądu merytorycznego uzasadnienia występującej po stronie organu opóźnienia w rozpoznaniu. W ocenie Sądu organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia, a zatem podjąć wszelkie działania aby sprawę załatwić w terminie. Analizując zgromadzony w aktach materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim na uwadze mieć należy fakt, że odwołanie Skarżącej od decyzji Wojewody [...] przekazane zostało organowi odwoławczemu pismem z dnia 20 marca 2015 roku a decyzja wydana została dopiero w dniu 15 czerwca 2016 roku tj. po upływie przewidzianego art. 35 kpa. terminu rozpoznania. Mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia do Sądu przedmiotowej skargi, Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 200 p.p.s.a.