IV SAB/Wa 283/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich polegającą na braku odpowiedzi na pisma i niepodjęciu działań postanawia: odrzucić skargę. A. M. w piśmie z dnia 18 kwietnia 2015 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaniechanie Rzecznika Praw Obywatelskich polegające na niepodejmowaniu działań w jego sprawie. Skarżący stwierdził, że wielokrotnie zwracał się o podjęcie działań, bez żadnego efektu. We wniosku z dnia 28 stycznia 2015 r. zwrócił się o podjęcie interwencji i o zwrot dokumentów, jednak do dnia wniesienia skargi, nie podjęto działań i nie zwrócono dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. W myśl art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Bezczynność organów, o której mowa we wspominanym art. 3 § 2 pkt 8 ppsa podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje aktu, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego. Innymi słowy nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi. Jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie. Rozpoznając przedmiotową sprawę, należy podkreślić, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego działania organu administracji wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Z przedmiotowej skargi wynika, że A. M. kwestionuje zaniechanie Rzecznika Praw Obywatelskich w podjęciu działań w jego sprawie i odpowiedzi na jego pisma. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2014 r., poz. 1648), dalej powoływanej również jako ustawa o RPO, Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości lub nie podjąć sprawy – każdorazowo zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy. Zarówno w literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa. Dlatego też ocena podejmowanych przez Rzecznika działań nie należy do sądu administracyjnego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia: z dnia 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SAB 41/98; z dnia 9 lutego 2000 r. sygn. akt II SA 2652/99), a także w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 343/04; z dnia 4 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 659/05). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1791/06 stwierdził, że podejmowane przez Rzecznika czynności, o których mowa w art. 11 ustawy o RPO nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, ponieważ nie spełniają kryteriów tego rodzaju czynności, wynikających z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Mając zatem na względzie, że działania podejmowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie przepisów ustawy o RPO, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność w tym zakresie, jest także niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.