IV SAB/Wa 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. na bezczynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przedmiocie wypłaty środków tytułem dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej zwana "skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przedmiocie wypłaty środków tytułem dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W odpowiedzi na skargę Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej zwany "Narodowym Funduszem") wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, wskazując, iż w sprawach dotyczących dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie przysługują kompetencje organu administracji publicznej, a ponadto niniejsza sprawa jest o charakterze cywilnoprawnym. W dniu 22 stycznia 2016 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej cofające skargę. W odpowiedzi Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w piśmie z 22 stycznia 2016 r. stwierdził że cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa wobec niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej. Skarżąca w piśmie z 28 stycznia 2016 r. podtrzymała swoje stanowisko o zasadności cofnięcia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. W rozpoznawanej sprawie niezbędne jest więc rozstrzygnięcie czy przyznanie dopłat do demontażu pojazdów jest sprawą z zakresu działania administracji publicznej, czy też sprawą o charakterze cywilnoprawnym, podlegającą orzecznictwu sądów powszechnych. Zgodnie z jednolitym poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. postanowienia: z 5 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 390/09; z 13 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 861/10 i z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 697/15) skoro przepis art. 411 ust. 8 ustawy Prawa ochrony środowiska stanowi, że dotacji (w tym mieszczą się również dopłaty z art. 410a ust. 1) i pożyczek udziela się na podstawie umów cywilnoprawnych, to należy przyjąć, że przepis ten, jednocześnie wyklucza podejmowanie decyzji w tym zakresie. Stosunki prawne oparte na umowie cywilnoprawnej, z której wynikają prawa i obowiązki stron, w doktrynie i orzecznictwie są w zasadzie zaliczane do spraw cywilnych, podlegających orzecznictwu sądów powszechnych (art. 1 i art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Kwestią wymagającą ustalenia w odniesieniu do udzielanych przez Narodowy Fundusz dopłat do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest to czy w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) jest przepis prawa materialnego uprawniający organ Narodowego Funduszu do dokonania czynności o charakterze administracyjnoprawnym. W art. 410a Prawa ochrony środowiska przewiduje się, że Narodowy Fundusz może dofinansować działania inwestycyjne w zakresie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) posiada decyzje wymagane w związku z prowadzeniem stacji demontażu; 2) złożył w terminie sprawozdanie zawierające informacje, o których mowa w art. 75 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Narodowy Fundusz może dofinansować działania inwestycyjne w zakresie gospodarowania odpadami powstałymi w wyniku demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu i przedsiębiorcy prowadzącemu [...] lub inną instalację przetwarzania, odzysku lub recyklingu odpadów pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji, który posiada wymagane decyzje w zakresie gospodarki odpadami oraz spełnia wymagania określone w przepisach o odpadach (ust. 5). Narodowy Fundusz może dofinansować działania inwestycyjne w zakresie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów, który posiada wymagane decyzje w zakresie gospodarki odpadami oraz spełnia wymagania określone w przepisach o odpadach (ust. 6). Ustawodawca nie przewidział na żadnym etapie załatwienia wniosku o dopłatę do demontażu pojazdów rozstrzygnięć władczych i jednostronnych w formie uchwały lub decyzji administracyjnej albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "P.p.s.a"). Z powyższych względów brak jest też podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie wniosku o udzielenie dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego albo, że do tego postępowania stosuje się w określonym zakresie przepisy tego Kodeksu. Złożenie prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku, w ustawowym trybie rodzi po stronie wnioskodawcy uprawnienie do otrzymania dofinansowania na warunkach i w wysokości ściśle określonej w art. 410a Prawa ochrony środowiska, po zawarciu przez Narodowy Fundusz umowy cywilnoprawnej o dofinansowanie, o której mowa w art. 411 ust. 8 tej ustawy. Nie chodzi tu bowiem o wybór podmiotów spośród wnioskodawców, którym zostanie udzielona dopłata lecz uprawnienie każdego z nich do jej otrzymania, jeśli spełnia warunki ustawowo określone. Skoro zaś realizacja tego uprawnienia następuje przez zawarcie umowy cywilnoprawnej, to w razie odmowy jej zawarcia z jakichkolwiek przyczyn, przysługuje wnioskodawcy dochodzenie tego uprawnienia w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Skarga na bezczynność organu administracji jest dopuszczalna tylko w takich sprawach, w których służy skarga do sądu administracyjnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie nie istnieje możliwość załatwienia wniosku o udzielenie dopłat do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji w formie decyzji lub innego aktu administracyjnego, to niedopuszczalna jest droga administracyjna, a tym samym niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.