IV SAB/Wa 307/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. P., A. G., E. P., R. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku z dnia 3 grudnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności oraz że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących L. P., A. G., E. P., R. G. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących L. P., A. G., E. P., R. G. solidarnie kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem sumy pieniężnej, 5. oddala skargę w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2014 roku L. P., A. G. E. P. i R. G., reprezentowani przez pełnomocnika r.pr. P. P. wystąpili do Ministra Infrastruktury i Budownictwa o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1960 roku w sprawie nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości. Pismem z dnia 11 listopada 2015 roku wnioskodawcy wnieśli o zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć jednej ze stron i jednocześnie o jego podjęcie z udziałem jej spadkobierców, przedkładając prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. W toku postępowania organ zawiadomił strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień 31 października 2016 roku, który nie został dotrzymany. Ostatecznie pismem z dnia [...] lipca 2017 roku skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. W dniu [...] września 2017 roku (po wniesieniu skargi do Sądu) Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności ww orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1960 roku. Pismem z dnia 26 sierpnia 2017 roku skarżący L. P., A. G. E. P. i R. G., reprezentowani przez pełnomocnika r.pr. P. P. wystąpili do tut. Wojewódzkiego Sądu ze skargą na bezczynność organu wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym przez sąd terminie, 1) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 1) wymierzenie organowi grzywny, 2) przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 2 000 zł, 1) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, 3) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska min. podniósł, że w Departamencie Orzecznictwa prowadzi jednocześnie ponad 3000 spraw. W każdej z tych spraw muszą być podejmowane rozmaite czynności procesowe, zarówno widoczne dla stron, jak wystąpienia o akta archiwalne, ustalenie stanu prawnego, adresów stron itp., jak też i niewidoczne, takie jak analiza obszernych akt sprawy, weryfikacja stron na podstawie treści ewidencji gruntów, elektronicznych ksiąg wieczystych, KRS itp. oraz przygotowywanie projektów rozstrzygnięć. Każda z tych czynności musi być podjęta i nie może być realizowana jednocześnie we wszystkich sprawach. Każda z ww. czynności wymaga także czasu. Z uwagi na dużą liczbę spraw podjęcie wszystkich niezbędnych czynności w każdej z tych spraw w sposób terminowy jest niemożliwe pomimo podejmowanych przez organ starań. Minister wskazał także, że sprawy te, ze względu na ilość, co do zasady rozpatrywane są według kolejności wpływu. Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie nie pozostawał w bezczynności, gdyż wystąpił o akta archiwalne, ustalił aktualny stan prawny wywłaszczonej nieruchomości, a także informował strony o przyczynie swojej bezczynności. Ostatecznie zaś decyzją z dnia [...] września 2017 r. zakończył niniejsze postępowanie wydając decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności ww orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2 cyt. przepisu). Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Nie może stanowić usprawiedliwienia podniesiona przez organ okoliczność, iż w niniejszej sprawie wniesiony wniosek nie został rozpatrzony z uwagi na "kolejność rozpatrywania wniosków" jak i wielość spraw jednocześnie przez organ prowadzonych. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do Sądu – 31 sierpnia 2017 r.), przedmiotowy wniosek skarżących nadal, pomimo zgromadzonych dokumentów, nie został załatwiony co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności. Jednakże, organ w dniu [...] września 2017 roku wydał ostatecznie decyzję, wobec czego żądanie skargi w przedmiocie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też w tym zakresie, postępowanie należało umorzyć zgodnie z treścią pkt 1 niniejszego wyroku. Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, w ocenie Sądu oczywistym jest, wbrew twierdzeniu Ministra, iż organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia. Jednakże, w tej szczególnej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż miało miejsce rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ podejmował działania polegające na poszukiwaniu akt archiwalnych, zwracał się do różnych instytucji celem ich odnalezienia, nadto informował strony o przyczynie pozostawaniu w zwłoce. Powyższe zatem stanowi o wykazaniu przez organ woli prawidłowego rozpoznania wniosku skarżących. Jednocześnie Sąd stwierdza, że z uwagi, iż zaistniała w niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego, Sąd odstąpił od wymierzania organowi grzywny. Natomiast Sąd jako słuszne uznał żądanie skarżących w zakresie przyznania im określonej sumy pieniężnej, przy czym mając na uwadze czas procedowania jak i podejmowane przez organ czynności, za nie właściwą uznał jego wysokość, wskazując jako adekwatną kwotę 1000 zł. zgodnie z treścią pkt 4 wyroku. Mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia do Sądu przedmiotowej skargi, Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 200 p.p.s.a.