IV SAB/Wa 371/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. G., A. S., P. S., A. S., W. P., J. S. i D. F. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku M. G., A. S., P. S., A. S., W. P., J. S. i D. F. z dnia 27 kwietnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] czerwca 1960 r. nr [...] oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1961 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego wniosku i że nie miała ona charakteru rażącego; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących M. G., A. S., P. S., A. S., W. P., J. S. i D. F. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących M. G., A. S., P. S., A. S., W. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2016r. skarżący M. G., A.S. P. S. A. S. oraz W. P. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1960 r. Nr [...] oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1961 r. Nr D[...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...] o powierzchni 20 500 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW [...], stanowiącej własność W. S. oraz utrzymującej ja w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1961 r., nr [...] z tym sprostowaniem, że wywłaszczeniu uległa część nieruchomości o powierzchni 19 586 m2, w granicach oznaczonych literami A,B,C,D,E,A na dokumencie pomiarowym sporządzonym przez [...] Okręgowe Przedsiębiorstwo Miernicze w [...], oraz że odszkodowanie za grunt rolny o powierzchni 19.568 m2 wynosi 21 524,80 zł oraz za przygotowanie gruntu pod uprawę wynosi 4 776,65 zł - razem 26 301,45 zł. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Ministerstwa infrastruktury i Budownictwa w dniu 4 maja 2016 r. Wobec nie podjęcia żadnych czynności, pismem z dnia 25 lipca 2016 r. skarżący wezwali Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa w terminie do dnia 12 sierpnia 2016 r. Pomimo wezwania, do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 1 września 2016 r., w imieniu M. G., A. S., P. S., A. S. oraz W. P., jako ich pełnomocnik adwokat A. Z., a także J. S. oraz D. F. w imieniu własnym wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu żądając: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania; 2. zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji, w terminie 14 dni od daty doręczenia przez Sąd akt organowi; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że pomimo upływu terminu do rozpoznania sprawy, o którym mowa w art. 35 k.p.a, tj. do dnia 25 lipca 2016 r., nie została wydana decyzja, podobnie jak i w terminie wskazanym przez skarżących w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący nie zostali również poinformowani o przyczynach zwłoki. Powyższe w ich ocenie pozwalało na uznanie, że organ dopuścił się bezczynności, co powoduje, że skarga niniejsza stała się konieczna i uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, odnosząc się do treści skargi, że w Departamencie Orzecznictwa prowadzonych jest ponad 5000 spraw. W każdej z tych spraw muszą być podejmowane rozmaite czynności procesowe, zarówno widoczne dla stron jak wystąpienia o akta archiwalne, ustalanie stanu prawnego czy adresów stron, jak też i niewidoczne dla nich, takie jak np. analiza obszernych akt sprawy, weryfikacja stron postępowania na podstawie treści ewidencji gruntów, elektronicznych ksiąg wieczystych, KRS itp. oraz przygotowywanie projektów rozstrzygnięć. Każda z tych czynności musi być podjęta i nie może być realizowana jednocześnie we wszystkich sprawach. Każda z ww. czynności wymaga także czasu. Z uwagi na dużą liczbę spraw podjęcie wszystkich niezbędnych czynności w każdej z tych spraw w sposób terminowy jest niemożliwe pomimo podejmowanych przez organ starań. Nadto organ podniósł, że sprawy te, ze względu na ilość, co do zasady rozpatrywane są według kolejności wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu (data wpływu do Sądu – 5 września 2016 r.), jak i na dzień rozpoznania sprawy przed tut. Sądem, przedmiotowy wniosek wniesiony do organu w dniu 27 kwietnia 2016 roku, nie został załatwiony co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd dodatkowo miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2 cyt. przepisu). Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Biorąc jednak pod uwagę nieznaczny upływ ustawowych terminów przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej, zasadnym było orzeczenie o braku rażącego naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 8 i art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 k.p.a. Nie może natomiast stanowić usprawiedliwienia podniesiona przez organ okoliczność, iż w niniejszej sprawie wniesiony wniosek nie został rozpatrzony z uwagi na znaczne obciążenie organu sprawami - 5000 spraw administracyjnych w toku jak i obowiązująca w Ministerstwie zasada ich rozpoznawania według kolejności wpływu wniosków do organu. Organ winien tak organizować swoją pracę aby bez zbędnej zwłoki mógł podejmować rozstrzygnięcia. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 200 p.p.s.a.