IV SAB/Wa 393/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-19
Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty przez rzekę oraz zwrot kosztów sporządzenia projektu rozgraniczenia nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie podjął żadnych czynności procesowych w celu rozpoznania wniosku skarżącego, mimo że powinien był wezwać go do sprecyzowania roszczenia lub wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie był całkowicie bierny i błędnie interpretował przepisy. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy.Stan faktyczny
Skarżący P. T. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w sprawie wniosku z lipca 2017 r. o zwrot kosztów sporządzenia projektu rozgraniczenia nieruchomości oraz o wypłatę odszkodowania za grunt trwale zajęty przez rzekę. Po wielokrotnych monitach i ponagleniach, organ informował o niekompletności wniosku, a następnie o zarejestrowaniu wniosku i kompletności dokumentów, wskazując na realizację wypłat w miarę posiadanych środków. Organ twierdził, że procedura odszkodowawcza nie podlega postępowaniu administracyjnemu. Skarżący zarzucił naruszenie zasad Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zobowiązano Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpoznania wniosku P. T. z dnia [...] lipca 2017 r., w terminie 2 miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. 4. Zasądzono od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego P. T. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania 1. stwierdza, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązuje Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do rozpoznania wniosku P. T. z dnia [...] lipca 2017 r., w terminie 2 miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 4. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego P. T. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. T. w dniu [...] lipca 2018 r. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w sprawie wniosku złożonego na podstawie art. 15 ust. 3 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121) o zwrot kosztów sporządzenia projektu rozgraniczenia nieruchomości pokrytych wodami od gruntów przyległych i wypłatę odszkodowania za grunt trwale zajęty przez rzekę [...] oraz o zobowiązanie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] do zakończenia postępowania administracyjnego poprzez ustalenie i wypłacenie odszkodowania i kosztów projektu rozgraniczenia, w terminie miesiąca, jak również o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] lipca 2017 r. na podstawie wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo wodne skarżący zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z wnioskiem o zwrot kosztów, poniesionych na ustalenie linii brzegu rzeki [...] i wypłatę odszkodowania za grunt trwale zajęty przez rzekę.
Po niemal czteromiesięcznym oczekiwaniu i moich monitach w dniu [...] listopada 2017 r. skarżący wystąpił do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej o zbadanie przyczyn bezczynności podległego mu Regionalnego Zarządu i stosowną interwencję. W dniu [...] listopada 2017 r. otrzymał odpowiedź z Regionalnego Zarządu o zarejestrowaniu wniosku, z jednoczesnym wskazaniem jego niekompletności. Skarżący wywodził w skardze, że zarówno jego wniosek, jak i załączone dokumenty w tej sprawie dawały podstawę dla jego rozpoznania. Jednak dla sprawności postępowania skarżący dostosował się do treści pisma organu administracyjnego i żądane dokumenty w dniu [...] listopada 2017 r. przesłał.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] powiadomił skarżącego, że jego wniosek jest zarejestrowany, załączone dokumenty są kompletne, postępowanie administracyjne zostało wszczęte, a realizacja wypłaty nastąpi w miarę posiadanych środków finansowych i zgodnie z kolejnością zgłoszeń. Jednakże mimo upływu ponad pół roku, organ nie podjął żadnej czynności w mojej sprawie. Taki sposób załatwiania wniosku, w ocenie skarżącego, narusza podstawowe zasady ustalone przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), określanej dalej jako K.p.a. W związku z tym w dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący ponownie złożył ponaglenie do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], powiadamiając w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., że oczekuje załatwienia sprawy do [...] marca 2018 r., a po bezskutecznym upływie tego terminu swoich praw dochodził będę na drodze sądowej. Mimo to Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nadal pozostawał bezczynny.
W odpowiedzi na skargę K. T. z dnia [...] lipca 2018 r. PGW Wody Polskie Dyrektora RZGW w [...] wskazał, że pomimo błędnego poinformowania wnioskodawcy, procedura odszkodowawcza nie podlega postępowaniu administracyjnemu i nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi na bezczynność. Środki na wypłatę jednorazowego odszkodowania były uzyskiwane z rezerwy celowej. Organ wskazał, że w tym stanie rzeczy postępowanie jest bezprzedmiotowe, a zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej w skrócie, "P.p.s.a.", t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), wynika, ze sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność, w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a.
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Uwzględniając skargę na bezczynność, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie stwierdza, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie został sprecyzowany przedmiot żądania skarżącego i niedokonana została jego prawidłowa identyfikacja.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r., w sprawie ustalenia linii brzegu rzeki [...] w [...], gmina [...], powiat [...] w Województwie [...], ustalił linię brzegu rzeki [...], w sposób szczegółowo opisany w tym rozstrzygnięciu.
Następnie skarżący, powołując się na art. 15 ust. 12, art. 17 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zwrócił się z wnioskiem o zwrot kosztów, poniesionych na ustalenie linii brzegu rzeki [...] na długości wymienionych działek, w obrębie [...], zgodnie z przywołaną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Marszałka Województwa [...]. Jednocześnie skarżący wniósł o wypłatę odszkodowania za grunt trwale zajęty przez rzekę [...].
Z pisma tego wynika, że wnioskodawca domaga się po pierwsze zwrotu kosztów, poniesionych na ustalenie linii brzegu rzeki [...], po drugie wypłaty odszkodowania.
Szkodą, jak wynika z wniosku, może być np. zajęcie pod rzekę części nieruchomości skarżącego.
Jednakże skarżący w swoim wniosku nie określił precyzyjnie swojej szkody, a więc przedmiotu swojego roszczenia. Nie wskazał, kiedy powstała ta szkoda, czyli np. zajęcie części jej działki i w związku z jakimi zdarzeniami zajęcie to nastąpiło.
Przepis art. 17 ust. 1 powoływanej wyżej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stanowił m.in., że jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca zajmie trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. W przypadku takim dotychczasowemu właścicielowi gruntu przysługuje odszkodowanie od właściciela wody na warunkach określonych w ustawie (art. 17 ust. 2 ).
Przepis art. 188 ustawy Prawo wodne przewidywał, że w przypadku szkód powstałych w stanach faktycznych przedstawionych w art. 17 ust. 1 tej ustawy, do naprawienia szkody stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, z tym że odszkodowanie obejmuje koszty sporządzenia projektu, o którym mowa w art. 15 ust. 3. Roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem 2 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o trwałym, naturalnym zajęciu gruntu przez wodę.
W sprawie naprawienia szkód powstałych w stanach faktycznych przedstawionych w art. 17 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, właściwy jest sąd powszechny.
Z kolei z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo wodne wynika, że w sprawie naprawienia szkód innych, niż określone w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1, droga sądowa przysługuje, po wyczerpaniu drogi administracyjnej.
Na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego - właściwy marszałek województwa, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji, która jest niezaskarżalna (art. 186 ust. 3 ustawy Prawo wodne). Stronie niezadowolonej z ustalonego odszkodowania przysługuje droga sądowa. Droga sądowa przysługuje również w przypadku niewydania decyzji przez właściwy organ w ciągu trzech miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego (art. 186 ust. 4 ustawy Prawo wodne).
Bez dokładnego określenia szkody, jaką poniósł skarżący, czyli wskazania kiedy ona powstała, na skutek jakich zdarzeń, niemożliwe jest określenie, jaki organ administracyjny, czy też sąd powszechny, właściwy jest do rozpoznania roszczenia zgłoszonego przez skarżącą. Należy zauważyć, że treść żądania strony wyznacza rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Sprecyzowanie roszczenia, z jakim strona występuje do organu administracyjnego, należy do jej obowiązków. Organ związany jest zgłoszonym przez stronę żądaniem i nie może z urzędu dokonywać jego zmiany.
W tej sytuacji, organ do którego wpłynęło podanie skarżącej z dnia [...] grudnia 2008 r., winien był na podstawie art. 64 ust. 2 K.p.a. wezwać wnioskodawczynię do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Sprecyzowanie roszczenia, pozwoli na ustalenie, czy szkoda jest następstwem udzielonego wcześniej pozwolenia wodnoprawnego, czy nie wiąże się z takim pozwoleniem. Ustalenie to z kolei będzie miało wpływ na wskazanie organu właściwego do ustalenia odszkodowania za szkodę. Dokładnie określony przedmiot postępowania, w dalszej kolejności pozwoli organowi zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a., określić jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Bez dokładnego sprecyzowania przedmiotu roszczenia, przedwczesne było stwierdzenie, że nie ma podstaw prawnych do jego uwzględnienia.
Należy również zwrócić uwagę, że tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za szkody, powstałe w związku z trwałym zajęciem nieruchomości przez śródlądowe wody powierzchniowe płynące, został uregulowany w ustawie Prawo wodne w dziale VIII, zatytułowanym odpowiedzialność za szkody. Jeżeli w sprawie właściwa jest droga administracyjna, to art. 186 ust. 3 i 4 ww. ustawy, jako lex specialis, wyłącza stosowanie przepisów K.p.a. o odwołaniu od decyzji.
Zgodnie z art. 545 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, dotyczących ustalenia linii brzegu stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie 24 sierpnia 2017 r. Należy wskazać, że wniosek skarżącego wpłynął do organu [...] lipca 2017 r. Sprawa została zatem wszczęta pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. i nie zakończona do momentu wejścia w życie nowej ustawy.
Organ pierwszej instancji, do którego wpłynął przedmiotowy wniosek skarżącego, w pierwszej kolejności wezwie wnioskodawcę do sprecyzowania roszczenia, co pozwoli określić przedmiot sprawy, materialną podstawę roszczenia i tym samym właściwy podmiot do rozpoznania sprawy.
Nie może ujść uwadze organu, że skarżący zwracał się również w przedmiotowym wniosku o zwrot kosztów postępowania.
W związku z tym Sąd wskazuje, że stosownie do art. 56 § 1 K.p.a., osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 300, 398, 770, 914, 1293 i 1629). Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia się. Zgodnie z art. 56 § 2 K.p.a. żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.
Organ powinien zatem wyjaśnić, o jakie koszty postępowania chodzi i czy zachowane zostały formalne wymogi żądania skarżącego w tym aspekcie.
Organ powinien również mieć na uwadze, że zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Stosownie do art. 65 § 2 K.p.a., podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go, że odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia, uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania (art. 66 § 1 i 2 K.p.a.). Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 66 § 3 K.p.a.).
Jeżeli zatem organ wyodrębni z pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2017 r. wniosek, do którego rozpatrzenia nie posiada właściwości rzeczowej, zastosuje odpowiednio przedstawione wyżej przepisy.
Sąd podkreśla, że konsekwencją wniesienia żądania wszczynającego postępowanie jest obowiązek organu jego procesowego załatwienia albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, albo poprzez nadanie sprawie biegu i następnie jej procesowego zakończenia, w drodze wydania decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności.
Żadne z omawianych rozstrzygnięć w omawianym przypadku jednak nie zostało przez organ wydane. W odpowiedzi na pismo skażającego z dnia [...] lipca 2017 r. oraz ponaglenie, wystosowane przez niego dnia [...] listopada 2017 r., dopiero [...] listopada 2017 r. organ wystosował informację o tym, że dokumenty złożone przez skarżącego nie są kompletne oraz wskazał, że operat szacunkowy, warunkujący ustalenie wysokości odszkodowania zleca Regionalny zarząd Gospodarki Wodnej. Brak jest jednak informacji o dalszych czynnościach organu.
Inna ocena prawna sformułowana została w odpowiedzi na skargę.
Mimo, że pismo z dnia [...] listopada 2017 r. nie jest czynnością kończącą postępowanie administracyjne, organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, które załatwiałoby w formie procesowej żądania, zawarte w piśmie z [...] maja 2017 r. i umożliwiało skarżącemu weryfikację stanowiska organu w administracyjnym toku instancji.
Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z powyższej regulacji wynika, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego winien być zweryfikowany w oparciu o przesłanki określone w art. 61a § 1 K.p.a., przy czym w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny, uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ocena zasadności żądania jednostki winna być bowiem dokonana wyłącznie w formach procesowych. Nawet, gdy z mocy przepisów szczególnych, postępowanie w określonym trybie nie jest dopuszczalne na żądanie strony, to nie pozbawia to podmiotu występującego z wnioskiem o wszczęcie takiego postępowania, prawa do procesowej weryfikacji prawidłowości stanowiska organu w tym zakresie. Zatem żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego albo poprzez nadanie sprawie biegu, albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast nawet brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, względnie jakiegokolwiek innego rozstrzygnięcia sprawy (np. przekazania wniosku strony do organu właściwego w trybie art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ uważa, że nie jest właściwy w sprawie, czy wystosowania wezwania o dokumenty itp.), świadczy o bezczynności organu administracji publicznej.
Zaznaczyć także wypada, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że ustawodawca przyjmuje generalną zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym i transformacji skargi w odpowiedni środek postępowania jurysdykcyjnego. Przesądzenie poza postępowaniem administracyjnym, w formie zawiadomienia o załatwieniu skargi, pozbawia jednostkę praw procesowych dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia, a zwłaszcza prawa do zaskarżenia w toku instancji, a następnie zaskarżenia na drodze sądowej. Ten kierunek wykładni potwierdza brzmienie art. 61a § 1 K.p.a., w myśl którego gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (tak m.in. NSA w postanowieniu z 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1815/13; wyroku NSA z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 584/11, wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 1939/16, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Rozpatrując wniosek skarżącego organ uwzględni wyżej poczynione rozważania.
Mając na względzie treść art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd był obowiązany rozważyć, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy, w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; CBOSA). W tym zakresie Sąd miał na uwadze, że organ nie pozostawał zupełnie bierny, bo po wniesieniu skargi udzielił pisemnej odpowiedzi, na niezałatwienie sprawy było wynikiem błędnie interpretowanego prawa, dlatego w punkcie 2 sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd na podstawie powołanego wyżej art. 149 § 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do rozparzenia wniosku, w rozumieniu wyżej przytoczonym, tj. po uwzględnieniu zachowania wymogów formalnych i właściwości w stosunku do sprecyzowanego żądania skarżącego. Natomiast zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w punkcie 4 sentencji Sąd zasądził od organu, na rzecz skarżącego, zwrot kosztów postępowania sądowego (wpis w kwocie 100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło