IV SAB/Wa 70/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-01

Skład orzekający: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o odszkodowanie bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę dokumentów mających charakter dowodowy, a nie formalny, stanowi bezczynność organu administracji publicznej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, gdy pozostawia wniosek o odszkodowanie bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę dokumentów, które mają charakter dowodowy, a nie formalny. Wezwanie do uzupełnienia takich dokumentów w trybie art. 64 § 2 k.p.a. jest nieuprawnione, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie braków formalnych pisma, których nieusunięcie uniemożliwia nadanie wnioskowi biegu. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w takiej sytuacji jest nierozpoznaniem sprawy w terminie i stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność organu.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o odszkodowanie za działki przejęte pod drogi publiczne. Organ wezwał ich do sprecyzowania wniosku i uzupełnienia dokumentów, które miały charakter dowodowy, a nie formalny. Po bezskutecznym wezwaniu, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, argumentując, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania było niezasadne, ponieważ wezwane braki miały charakter materialny, a nie formalny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku skarżących w terminie dwóch miesięcy, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego, i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. O. i S. O. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku M. O. i S. O. z dnia 12 grudnia 2012 r. o wypłatę odszkodowania – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących M. O. i S. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 1 lutego 2017 r. M. O. i S. O. wnieśli za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nierozpoznaniu ich wniosku z dnia 12 grudnia 2012 r. o wypłatę odszkodowania. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2012 r. M. O. i P. O. zwrócili się do Urzędu [...] o wypłatę odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogi publiczne w wyniku dokonanego podziału nieruchomości o pow. 715 m2, oznaczonej w ewidencji jako działka ewid. nr [...] w obrębie [...] i [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Urząd [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w [...] zwrócił się pismem z dnia 4 lutego 2013 r. do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o udzielenie informacji, jakim obecnie działkom ewidencyjnym odpowiada teren uregulowany w KW [...] i opisany w księdze jako "dz. nr [...] z obrębu [...] i [...]" o pow. 715 m2 oraz na jakiej podstawie powstały obecne działki. Zwrócono się ponadto o informację dotyczącą treści wpisów, jakie widniały w ewidencji gruntów i budynków do działki nr [...] w obrębie [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. w zakresie dotyczącym własności i władania, a także w pozycji "opisy użytków". W odpowiedzi na to pismo Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] poinformowało w piśmie z dnia 4 marca 2013 r., które wpłynęło do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w [...] w dniu 11 marca 2013 r., że nieruchomość uregulowana we wskazanej wyżej księdze wieczystej jako działka [...] o pow. 715 m2 oznaczona jest w ewidencji gruntów jako dz. ew. [...], [...], [...] z obr. [...] oraz jako dz. ew. [...] z obr. [...] o łącznej pow. 0,0723 ha. W piśmie tym m. in., wskazano że obecna dz. ew. [...] o pow. 0,0389 ha z obr. [...] powstała w wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków [...] i odpowiada dawnej dz. ew. [...] o pow. 0,0389 ha z obr. [...]. Dawną dz. ew. [...] z obr. [...] wykazano w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnej decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] stycznia 1983 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości dz. nr [...] z nier. hip. "F." (Zd. 1899), wykazany na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez R. N. o przyjętej w dniu 28 lutego 1983 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. Ponadto podano, że w dniu 31 grudnia 1998 r. obecna dz. ew. [...] z obr. [...] stanowiła część dawnej dz. ew. [...] z obr. [...] sklasyfikowanej jako użytek gruntowy "dr" (drogi). W rejestrze gruntów nie wykazano właściciela dawnej dz. ew. [...], a jako władający figurowała Gmina [...]. Zgromadzony w sprawie materiał aktowy ponadto zawiera: a) mapę sytuacyjną pobraną z systemu [...] w dniu 27 grudnia 2012 r. z oznaczeniem położenia działek nr [...],[...],[...] i [...];[...]) szkic sytuacyjny i mapę sytuacyjną dz. nr [...] z nier. hip. "F." (Zd. Nr [...]) z projektowanym podziałem; c) kserokopię decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1983 r. nr [...] zezwalającej na podział nieruchomości "F." działka [...] - Zd. [...], w wyniku którego utworzono działki nr [...] i [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową niską bliźniaczą; d) wypisy z rejestru gruntów dla działek nr: [...], [...],[...] i [...], których właścicielem był H. O.; e) wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po H.O. z dnia [...] stycznia 2010 r., po którym spadek z mocy ustawy nabyli żona M. O. i syn S. O. po 1/2 części każde z nich. Z nadesłanych akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że wniosek skarżących o wypłatę odszkodowania został przez Urząd [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w [...] przekazany zgodnie z właściwością do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa przy piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. W piśmie tym Biuro Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w [...] zauważyło, że z pisma z dnia 4 marca 2013 r. Biura Geodezji i Katastru nie wynika, aby działki gruntu zajęte pod ul. [...] i ul. [...] zostały wydzielone pod drogi w wyniku dokonanego podziału. Wobec tego, w ocenie Biura, w przedmiotowej sprawie najprawdopodobniej ma zastosowanie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. M. O. i S. O. zostali wezwani, w trybie art. 64 § 2 kpa, do sprecyzowania przedmiotowego wniosku z dnia 12 grudnia 2012 r., w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez wskazanie, czy stanowi on wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w trybie: - art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), - art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), - w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.) oraz podanie aktualnego oznaczenia geodezyjnego nieruchomości z podaniem nr działki ewidencyjnej, nr obrębu ewidencyjnego i powierzchni, wyjaśniając przy tym skarżącym treść powołanych przepisów wraz ze wskazaniem terminu w jakim wniosek powinien być złożony. W przypadku wystąpienia o odszkodowanie w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wezwano skarżących do złożenia do akt sprawy – w terminie i pod rygorem wskazanym wyżej: - oryginału lub do wglądu (w celu potwierdzenia za zgodność z oryginałem) dokumentu potwierdzającego prawo własności gruntu na dzień uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości, - oryginału lub do wglądu (w celu potwierdzenia za zgodność z oryginałem) ewentualnego postępowania spadkowego, - oryginału lub do wglądu ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, - dokumentu potwierdzającego, że uzgodnienia zakończyły się wynikiem negatywnym. Ponadto wezwano skarżących do dołączenia do akt sprawy: - oryginału mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem, - wniosku o podział nieruchomości. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru powyższych wezwań wynika, że zostały one odebrane przez wnioskodawców w dniu 1 lipca 2013 r. Na wezwania te wnioskodawcy nie udzielili odpowiedzi i nie uzupełnili akt sprawy. Ze względu na nieusunięcie braków wniosku Prezydent [...] zawiadomieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. wniosek pozostawił bez rozpoznania, zgodnie z dyspozycją art. 64 § 2 kpa, o czym poinformował wnioskodawców. Skarżący nie zgadzając się z takim załatwieniem sprawy wnieśli w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] stwierdził, że skarga jest bezzasadna, ponieważ sprawa została załatwiona pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, pozostawienie nieuzasadnione podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje – na zasadach ogólnych – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 (dostępna na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że środkiem zaskarżenia zapewniającym obronę przed bezprawnym nadużywaniem instytucji usunięcia braków podania jest skarga na bezczynność organu (por. np. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311; G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2013, s. 626; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 177-178; A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 452). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w żadnym wypadku nie może polegać na całkowitej bierności organu prowadzącego postępowanie i niepodejmowaniu przez niego żadnych czynności w tym postępowaniu. Takie pisemne zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie następuje ani w formie decyzji, ani postanowienia, lecz stanowi czynność materialno-techniczną, o której należy poinformować strony (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2266/11, dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych). W postępowaniu ze skargi na bezczynność, uwzględniając stan faktyczny i stan prawny danej sprawy (istniejący w dacie wyrokowania) sąd administracyjny rozstrzyga, czy rzeczywiście organ administracji pozostaje w bezczynności polegającej na tym, że w terminie wynikającym z przepisów obowiązującego prawa nie podejmuje on żadnych czynności, do podjęcia których jest zobowiązany albo, że jakkolwiek czynności te podjął i prowadził postępowanie, to jednak nie były to czynności celowe służące załatwieniu sprawy co do jej istoty, albo – mimo istnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa – nie zakończył prowadzonego postępowania wydaniem (w terminie) decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innej stosownej czynności, do podjęcia której był zobowiązany lub nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 36 kpa. Kluczowym kryterium oceny pozostawania albo niepozostawania przez organ w bezczynności jest niewątpliwie regulacja zawarta w art. 104 § 1 kpa, na gruncie którego ustawodawca operuje pojęciem "załatwienia sprawy", a szerzej regulacja zawarta w przepisach rozdziału 7 "Załatwianie spraw" działu I "Przepisy ogólne" Kodeksu postępowania administracyjnego. W kontekście wyznaczonych przepisami art. 34 § 1-4 kpa terminów załatwienia sprawy, z której to regulacji wywodzona jest zasada załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, podkreślić należy również znaczenie przepisu art. 34 § 5 kpa, z którego wynika, że terminy załatwiania spraw określają czas efektywny, jakim dysponuje organ administracji na ich rozpatrzenie i podjęcie decyzji. Ocena zasadności skargi na bezczynność organu w tym kontekście jest zatem dokonywana z punktu widzenia prawnego obowiązku działania organu administracji zobowiązanego – na wniosek lub z urzędu – do załatwienia konkretnej sprawy w sposób, w formie i w terminie, przewidzianymi w przepisach obowiązującego prawa. Uznając, że skarga jest w rozpatrywanej sprawie dopuszczalna zaznaczyć należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Prowadzi to do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa (mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 kpa), pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji. W ocenie Sądu, instytucja pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia dotyczy wstępnej kontroli wniosku i prowadzić ma do usunięcia wad, uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Ponadto art. 64 § 2 kpa dotyczy wyłącznie uzupełnienia wniosku w zakresie wynikającym z przepisów prawa. Zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie zaaprobowane zostało stanowisko, zgodnie z którym tylko prawidłowy formalnie wniosek może spowodować wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej i w konsekwencji wykreować obowiązek właściwego organu administracji publicznej załatwienia sprawy w sposób określony w art. 104 kpa (np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 911/09, Lex nr 746326). We wskazanym wyroku Sąd stwierdził, że: "Jeżeli przepis art. 61 § 1 kpa stanowi, że jurysdykcyjne postępowanie administracyjne wszczynane jest także na żądanie strony, to oznacza, że wszczęcie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego jest możliwe na podstawie takiego podania (żądania) skierowanego do organu administracji publicznej tylko wtedy, gdy czyni ono zadość wymaganiom prawnym. Należy jednak rozróżnić rodzaj braków pisma, jako wpływających na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Przepis art. 64 § 2 kpa dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, innych niż wskazane w § 1, do których stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 kpa należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika – dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Innymi słowy, art. 64 § 2 kpa dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brakom wskazanym w wystosowanym do skarżących wezwaniu z dnia 25 czerwca 2013 r., nie można przypisać charakteru tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu wnioskowi biegu. Braki odnoszące się do wad materialnych dokumentacji mogą być – co do zasady – sprawdzone i dostrzeżone jedynie na etapie analiz merytorycznych dokonywanych przez organ po wszczęciu postępowania. (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Gd 42/10, Lex nr 756037; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II OSK 917/10, Lex nr 746927). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 kpa powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (tak NSA m. in. w wyrokach: z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 826/11, LEX nr 1252200; z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94, ONSA 1997, Nr 3, poz. 114). W rozpatrywanej sprawie dla oceny zasadności skargi podstawowe znaczenie ma to, czy samo złożenie wniosku przez M. O. i S. O. o wypłatę odszkodowania było wystarczające do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego. W rozpatrywanej sprawie pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawców po pierwsze do sprecyzowania ich wniosku poprzez wskazanie w jakim trybie został złożony, czy w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, czy w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czy w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; po wtóre do uzupełnienia wniosku m. in. o: dokument stwierdzający nabycie praw spadkowych po zmarłym H. O., ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, dokument potwierdzający, że uzgodnienia zakończyły się wynikiem negatywnym, oryginał mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem i wniosek o podział nieruchomości. Przytoczona treść wezwania wskazuje, że skarżący nie zostali wezwani do usunięcia braków formalnych. W istocie organ pod względem treści wykroczył poza zakres uprawnień wynikających z art. 64 § 2 kpa. Żądanie przez organ prowadzący sprawę przed wszczęciem postępowania powyższych dokumentów od wnioskodawców należy do postępowania dowodowego i winno być oparte o reguły normujące to postępowanie. Kwestia ta nie może natomiast być rozstrzygana w oparciu o przepis art. 64 kpa. Podkreślić należy, że przepis art. 64 § 2 kpa powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 kpa i art. 9 kpa. W sytuacji, gdy do wniosku wnioskodawca nie dołączył m. in. mapy podziałowej nieruchomości ma charakter dowodowy, a nie formalny i przynależy do postępowania jurysdykcyjnego. W konsekwencji tych ustaleń należało stwierdzić, że organ administracji prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 kpa, pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji. Pozostawienie wniosku skarżących o wypłatę odszkodowania na podstawie art. 64 § 2 kpa nie kończy postępowania w sprawie, było więc nieuprawnione, stanowiąc tym samym o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.). Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ administracji do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę na bezczynność w sprawie, w której organ administracji pozostawił podanie bez rozpoznania sąd administracyjny nie uchyla więc "pozostawienia podania bez rozpoznania", tylko uznając, że było ono niezasadne, zobowiązuje organ administracji do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro zobowiązanie przez sąd organu administracji do wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie jest uzależnione od uchylenia "pozostawienia podania bez rozpoznania", to "pozostawienie podania bez rozpoznania" nie jest również przeszkodą dla organu administracji, by wydał rozstrzygnięcie w sprawie, gdy uzna, że niezasadnie pozostawił podanie bez rozpoznania. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało uwzględnić i na tej podstawie zobowiązać organ do załatwienia wniosku, przez co należy rozumieć obowiązek dokonania – w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy – oceny, w jakim trybie wniosek winien być rozpoznany, wszczęcia i prowadzenia postępowania jurysdykcyjnego w zakresie wniosku i załatwienia go w formie przewidzianej dla rozstrzygnięć merytorycznych. W toku dalszego postępowania organ będzie związany oceną prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu. Wyznaczając termin załatwienia wniosku Sąd miał na uwadze charakter sprawy oraz ewentualne postępowanie dowodowe konieczne dla jej załatwienia, które może wiązać się z potrzebą uzyskania lub sporządzenia innych dokumentów niż dołączone do akt sprawy. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zobowiązany był stwierdzić z urzędu, czy i w jakim stopniu organ dopuścił się bezczynności. Analizując całokształt sprawy Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność w załatwieniu wniosku wystąpiła, ale nie miała charakteru rażącego. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie spór ma charakter interpretacyjny, a istota sporu mogła budzić wątpliwości prawne organu. Wprawdzie od dnia wniesienia żądania do dnia orzekania w przedmiocie bezczynności organu przez Sąd upłynęło wiele miesięcy, to jednak bezczynność Prezydenta wynikała wyłącznie z błędnego zastosowania przepisu art. 64 § 2 kpa. Niewątpliwie na stanowisko organu co do słuszności zastosowanego trybu weryfikacji wniosku skarżących wpływ miało postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], który uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżących na bezczynność Prezydenta w załatwieniu przedmiotowej sprawy, ponieważ postępowanie zostało zakończone zawiadomieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych. Z tej też przyczyny, Sąd na podstawie art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 3. sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny, w szczególności mając na uwadze charakter bezczynności organu oraz fakultatywność orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 2 tej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1-3 sentencji wyroku. Zgodnie zaś z art. 200 w związku z art. 205 § 1 i w związku z art. 202 § 2 powołanej ustawy, Sąd zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących koszty postępowania, obejmujące kwotę uiszczonego wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło