IV SO/Wa 12/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. o wymierzenie grzywny Radzie do Spraw Uchodźców za nieprzekazanie skargi S. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: wymierzyć Radzie do Spraw Uchodźców grzywnę w kwocie 100 zł (słownie: stu złotych). S. P., w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Radzie do Spraw Uchodźców grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 13 stycznia 2015 r. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Skarżący wskazał, że: 1) w dniu 13 stycznia 2015 r. złożył skargę w siedzibie Rady do Spraw Uchodźców; 2) do dnia złożenia wniosku nie została ona przekazana do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę; 3) tym samym organ administracji nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rada do Spraw Uchodźców w piśmie z dnia 5 marca 2015 r. wniosła o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Organ administracji: 1) potwierdził, że S. P. w dniu 13 stycznia 2015 r. wniósł skargę na powołaną decyzję; 2) przyznał, że wykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nastąpiło z uchybieniem terminu, wskazując zarazem, że przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w dniu 20 lutego 2015 r.; 3) podnosząc, że: a) opóźnienie spowodowane było nienotowanym do tej pory wzrostem ilości spraw rozpatrywanych przez Radę do Spraw Uchodźców, co ma związek z wojną toczącą się [...] (jak organ podał, w styczniu i lutym bieżącego roku, miał miejsce wzrost wpływu spraw o ponad 130 % w porównaniu do tych samych miesięcy ubiegłego roku), b) opóźnienie nie było rażące – wniósł o oddalenie wniosku. Podane przez strony daty złożenia skargi w siedzibie Rady do Spraw Uchodźców i przekazania jej Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę znajdują potwierdzenie w aktach sprawy o sygn. IV SA/Wa 684/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 3 0 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Stosownie zaś do art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze przedstawiony w części sprawozdawczej stan faktyczny sprawy oraz treść powołanych wyżej przepisów ppsa, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości oraz nie jest sporne, iż organ administracji uchybił obowiązkowi płynącemu dlań z art. 54 § 2 ppsa. Skargę, która wpłynęła do Rady do Spraw Uchodźców 13 stycznia 2015 r. przekazała ona bowiem do Sądu - wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - w dniu 20 lutego 2014 r. Organ administracji przekroczył więc termin przewidziany w art. 54 § 2 ppsa o osiem dni (trzydziesty dzień od daty złożenia skargi w siedzibie organu administracji przypadał 12 lutego 2015 r.). Przesłanki orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 ppsa są zatem spełnione, a podkreślić należy, że fakt, iż organ administracji przekazał już do Sądu skargę wraz odpowiedzą i aktami sprawy (sprawa prowadzona jest pod sygn. akt IV SA/Wa 684/15), nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, czy też bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Okoliczność ta - obok innych przesłanek pozwalających miarkować stopień zawiniania organu w niedopełnieniu obowiązku z art. 54 § 2 ppsa - jest natomiast brana pod uwagę przy szacowaniu wysokości grzywny. Określenie w art. 154 § 6 ppsa jedynie górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza bowiem, że Sąd może wymierzyć grzywnę w niższej wysokości. Przy jej ustaleniu winien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, okres jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08. LEX nr 493805). Ustalając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie Sąd wziął pod uwagę następujące okoliczności, przemawiające za wymierzeniem jej w wysokości określonej w postanowieniu. Po pierwsze, jak już wskazano, termin określony w art. 54 § 2 ppsa został przekroczony o 8 dni. W ocenie Sądu przekroczenia takiego nie można ocenić jako znaczącego, zwłaszcza w kontekście okoliczności powołanych w piśmie organu z dnia 5 marca 2015 r. Okoliczności te wbrew oczekiwaniu organu nie mogą być jednak podstawą odstąpienia od wymierzenia grzywny. Podmioty uprawnione do zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji niewystarczającej obsady kadrowej, czy nieadekwatnych do zmieniających się realiów działania organu administracji rozwiązań organizacyjnych w urzędzie obsługującym ten organ. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 200/12 (LEX nr 1145154) "[...] jeśli ilość obowiązków obciążających zatrudnionych w urzędzie (...) pracowników jest okresowo nieadekwatna do ich liczby, to obowiązkiem kierownictwa organu jest takie zorganizowanie pracy urzędu, aby strona nie ponosiła negatywnych skutków procesowych (...)". W postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OZ 591/12 (LEX nr 1223853) Naczelny Sad Administracyjny wskazał natomiast, że "[...] wskazane przez organ przyczyny uchybienia terminu w postaci wzmożonej ilości wniosków (...) nie usprawiedliwiają opóźnienia w wywiązaniu się organu z obowiązku nałożonego ustawą, jednakże mogą mieć wpływ na wymiar grzywny (...)". Jakkolwiek zatem okoliczności związane ze znacznym zwiększeniem ilości spraw rozpatrywanych przez Radę do Spraw Uchodźców (według danych organu wzrost o ponad 130 % rok do roku), nie stanowią podstawy do oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny, to wpłynęły one na określoną przez Sąd wysokość grzywny. Pozawalają one bowiem stwierdzić, że opóźnienie nie miało charakteru celowego, zmierzającego do pozbawienia skarżącego prawa do rozpoznania jego sprawy przez Sąd. Jak wynika z danych zawartych w urządzeniach ewidencyjnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców przekazała do Sądu 50 skarg wraz z aktami spraw i odpowiedziami na skargi. W tym samym okresie bieżącego roku przekazała natomiast 68 skarg wraz z aktami spraw i odpowiedziami na skargi, co oznacza 36 % wzrost w porównaniu z ubiegłym rokiem. W tej sytuacji przekroczenie terminu przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa o 8 dni, w ocenie Sądu nie stanowi uchybienia, które można by kwalifikować, jako ewidentne; świadczące o oczywiście niewłaściwej realizacji przez organ administracji obowiązków płynących z tego przepisu. Po drugie, nie bez znaczenia - zwłaszcza uwzględniając prewencyjny cel orzekanego środka - pozostaje fakt, że Rada do Spraw Uchodźców co do zasady prawidłowo wywiązuje się z obowiązku przekazywania do Sądu skarg na podejmowane przez nią rozstrzygnięcia. W latach 2013 i 2014 do Sądu nie wpłynął żaden wniosek o wymierzenie Radzie do Spraw Uchodźców grzywny za nieterminowe przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Po trzecie wreszcie, należy zauważyć, że organ wykonał obowiązek spoczywający na nim mocą art. 54 § 2 ppsa z ośmiodniowym opóźnieniem ale przed przekazaniem mu przez Sąd przedmiotowego wniosku (przy piśmie z dnia 24 lutego 2015 r. – karty nr 14 i 32 akt sprawy). Okoliczność ta potwierdza, że zaniechanie w przekazaniu akt do Sądu nie było wynikiem celowego działania, czy też rażącego niedbalstwa, a co najwyżej niedochowaniem należytej staranności, niedostosowaną – być może okresowo – do wymogów ustawowych i realiów działania organizacją pracy urzędu obsługującego Radę do Spraw Uchodźców. W świetle art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r. (M.P. z 2015 r., poz. 179) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3783,46 zł. W świetle powołanych wyżej okoliczności dotyczących przyczyn przekroczenia przez Radę do Spraw Uchodźców terminu przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa oraz faktu, że opóźnienie, które miało miejsce należy zakwalifikować jako niewielkie, nieistotne dla możliwości właściwej realizacji prawa skarżącego do skutecznego środka odwoławczego, Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w kwocie wskazanej w niniejszym postanowieniu w najwłaściwszy sposób zrealizuje zarówno cel represyjny środka określonego w art. 55 § 1 ppsa, jak również najlepiej zmobilizuje organ administracji do unikania podobnych uchybień w przyszłości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ppsa, należało orzec, jak w postanowieniu.