V SA/Wa 1073/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Firmy Handlowej "J." S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy uznania Firmy Handlowej "J." S.A. z siedzibą w Krzeszowicach za uczestnika na prawach strony w sprawie ze skargi S. Y. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony p o s t a n a w i a odrzucić zażalenie W dniu 2 kwietnia 2010 r. skarżący – S. Y. - wniósł skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W skardze cudzoziemiec zawarł stwierdzenie, iż jako uczestnika postępowania "wskazuje (...) swojego pracodawcę [Firmę Handlową "J." S.A. – dop. Sądu], albowiem ma on interes prawny w rozstrzygnięciu tej sprawy". Wyjaśnił, że ww. spółka poczyniła już pewne nakłady związane z zatrudnieniem skarżącego, a zatem wynik sprawy dotyczy jej interesu prawnego, zaś z uwagi na zgłoszenie swojego udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji, spółka jest również stroną niniejszego postępowania. Postanowieniem z 23 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej: p.p.s.a. odmówił uznania Firmy Handlowej "J." S.A. za uczestnika na prawach strony. W dniu 8 lipca 2010 r. (data nadania) pełnomocnik Firmy Handlowej "J." S.A. – r.pr. M. R. wniósł zażalenie na postanowienie z 23 czerwca 2010 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 33 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wskazał, iż cudzoziemiec – S. Y. - był już uprzednio zatrudniony przez spółkę, a ponadto "J." S.A. uzyskała dla ww. zezwolenie na pracę i poczyniła znaczne nakłady związane z zatrudnieniem cudzoziemca. Tym samym oczywistym jest, że spółka jako pracodawca ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, a ponadto jest stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie (§2). W przypadku osób wskazanych w § 1, dopuszczenie do udziału w postępowaniu następuje z mocy prawa, natomiast w przypadku podmiotów wymienionych w § 2, koniecznym jest złożenie stosownego wniosku. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż w przedmiotowej sprawie – wbrew twierdzeniom Firmy Handlowej "J." S.A. – nie można mówić o zaistnieniu sytuacji wskazanej w treści art. 33 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim nie sposób przyjąć, iż spółka brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zaznaczyć należy, iż "pojęcie interes prawny, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby" (v. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2007 r., I OSK 1559/06). Zatem pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93). Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy "J." S.A. w dniu [...] lutego 2010 r. (data wpływu pisma do organu) zwróciła się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony. Spółka podniosła, iż postępowanie toczące się w sprawie S. Y., a dotyczące odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, dotyczy interesu prawnego spółki. Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, iż złożenie takiego wniosku, samo przez się nie mogło uczynić ze spółki strony postępowania administracyjnego, gdyż najpierw składający wniosek "musi (...) wykazać, że ma materialny interes uczestniczenia w tej sprawie." (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2001 r., sygn. I SA 2595/99). Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., I OSK 755/06 "interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego". W przypadku braku wykazania takiego interesu sam fakt złożenia wniosku nie obligował organu do uznania spółki za stronę. Podobnie, zgłoszenie udziału w postępowaniu administracyjnym, nie oznacza, iż zgłaszający automatycznie uzyskuje przymioty strony tego postępowania. Do uznania za uczestnika postępowania nie wystarczy powołanie się tylko na fakt bycia pracodawcą, czy nawet poczynienia nakładów w celu zatrudnienia skarżącego cudzoziemca. Powyższe świadczy natomiast o interesie faktycznym spółki, który nie wynika z żadnego konkretnego przepisu prawa, nie tworzy zatem legitymacji procesowej. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż spółka "J." nie była stroną postępowania administracyjnego. Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych wynika, iż niniejsze postępowanie prowadzone było w stosunku do S. Y. i to do niego – jako strony – skierowano postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r. W świetle przedstawionych okoliczności Sąd mając na uwadze treść art. 33 § 1 p.p.s.a. postanowieniem z dnia 23 czerwca 2010 r. odmówił uznania Firmy Handlowej "J." S.A. za uczestnika na prawach strony. Zgodnie z treścią powołanego powyżej art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Oceniając taki wniosek Sąd powinien przede wszystkim zbadać, czy przedstawiono w nim dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania administracyjnego dotyczył interesu prawnego podmiotu składającego wniosek (v. postanowienie NSA z 1 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 613/10). W pierwszej kolejności podkreślenia jednakże wymaga, iż w przedmiotowej sprawie wniosek taki w ogóle nie został złożony. Skoro bowiem udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, to w niniejszej sprawie z wnioskiem takim mogła wystąpić Firma Handlowa "J." S.A. (która jak powyżej wyjaśniono nie była stroną postępowania administracyjnego). Z akt sprawy wynika natomiast, iż to cudzoziemiec w treści skargi, jako uczestnika "wskazał" swojego pracodawcę. Spółka "J." nie złożyła w tym zakresie żadnego wniosku. Ponadto zauważyć należy, iż w aktach sprawy brak jakiegokolwiek pełnomocnictwa dla skarżącego, na podstawie którego cudzoziemiec byłby umocowany do działania w imieniu spółki i złożenia stosownego wniosku o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż skoro S. Y. nie był upoważniony do działania za spółkę, to jego pismo (skarga), w którym jako uczestnika wskazał "J." S.A. nie może być potraktowane jako formalny wniosek uprawnionego podmiotu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Mając zatem na uwadze, iż zaistniały stan faktyczny sprawy jest odmienny od sytuacji, o jakiej mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. (brak wniosku legitymowanego podmiotu), Sąd na podstawie art. 33 § 1 p.p.s.a. odmówił uznania Firmy Handlowej "J." S.A. za uczestnika na prawach strony. Jak wynika z treści art. 33 § 2 p.p.s.a. na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Wymieniony środek odwoławczy przysługuje jednakże, jedynie w sytuacji gdy Sąd o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu orzeka w związku z wnioskiem legitymowanego podmiotu, oceniając czy wniosek ten spełnia przesłanki, o których stanowi art. 33 § 2 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne uniemożliwiały wydanie rozstrzygnięcia na podstawie ww. artykułu (brak formalnego wniosku) zaś podstawę orzeczenia stanowił art. 33 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 3) zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania; 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Wobec powyższego zażalenie wniesione na postanowienie wydane w oparciu o art. 33 § 1 p.p.s.a., który nie przewiduje wniesienia zażalenia uznać należało za niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Art. 178 p.p.s.a. nakazuje natomiast wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu odrzucić na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Ponieważ - jak już wyżej wskazano - wniesione przez stronę skarżącą zażalenie jest niedopuszczalne to podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.