V SA/Wa 1187/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej też jako "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 36.000 złotych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze tej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku powołano się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem wykonanie zaskarżonej decyzji stanowiłoby realne zagrożenie dla aktualnej sytuacji ekonomicznej skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja opiewa na kwotę 12.000 zł, a łączna wartość kwot związanych z decyzjami Dyrektora Izby Celnej zaskarżonych już dnia 28 lipca 2014 r. wynosi 132 000 zł, co z uwagi na wysokość kapitału zakładowego spółki (5.000 zł), w sposób oczywisty doprowadziłoby do całkowitej utraty płynności finansowej i całkowitego uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r., natomiast wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji ją poprzedzającej, którą w niniejszej sprawie jest decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] maja 2015 r. Wobec tego, iż wniosek o wstrzymanie wykonania nie dotyczy objętego skargą aktu, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine). Złożony w niniejszej sprawie wniosek jest uprawniony, bowiem decyzja organu pierwszej instancji jest niewątpliwie aktem wydanym w granicach tej sprawy. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego wniosku, przypomnieć należy, iż zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym miedzy innymi w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Ponadto pamiętać należy, iż w świetle przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze zarzuty wskazujące na wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Podkreślenia bowiem wymaga, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, Skarżąca – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – nie wykazała, że wykonanie decyzji organu I instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik jedynie ogólnikowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce szkody majątkowej, jednakże na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawił dowodów i nie udokumentował w żaden sposób aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania decyzji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 63 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, samo porównanie przez Skarżącą wysokości kapitału zakładowego Spółki z wysokością kary pieniężnej nałożonej decyzją organu I instancji oraz łączną wartością kar nałożonych na Skarżącą decyzjami zaskarżonymi w dacie 28 lipca 2014 r. nie stanowi uprawdopodobnienia wyrządzenia jej znacznej szkody. Wysokość kapitału zakładowego nie obrazuje bowiem sytuacji gospodarczej Spółki. Kapitał zakładowy pełni funkcję prawną, ekonomiczną i gwarancyjną. Funkcja prawna polega na tym, że kapitał zakładowy, dzieląc się na udziały obejmowane przez wspólników, stanowi podstawę prawną ich uczestnictwa w spółce. Funkcja ekonomiczna sprowadza się do tego, że wniesione przez wspólników wkłady na pokrycie kapitału zakładowego dają podstawę do rozpoczęcia działalności spółki. Funkcja gwarancyjna polega na tym, że kapitał zakładowy stanowi minimalne zabezpieczenie zobowiązań spółki wobec jej wierzycieli i powiązany jest z zasadą stałości kapitału zakładowego (por. Agnieszka Kawałko, "Pojęcie i funkcje kapitału zakładowego, [w:] Umorzenie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością"). Zatem to nie wysokość kapitału zakładowego, w tym przypadku wynoszącego 5.000 zł, świadczy o sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, lecz przede wszystkim skala przychodów oraz posiadanych przez Spółkę środków finansowych. Skarżąca nie podała tymczasem żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych z działalności gospodarczej przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat), nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową (np. stanu pozostających do jej dyspozycji zasobów pieniężnych), nie powiązała zarazem potencjalnych skutków wykonania decyzji ze zmianami w obszarze finansowym i majątkowym spółki. Nie ma zatem możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi podnoszone przez nią niebezpieczeństwo w związku z wydaniem decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2011 r. o sygn. akt II FSK 632/11, postanowienie NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1976/11). Warto na zakończenie wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalne. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.