V SA/Wa 1249/13

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) marca 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny p o s t a n a w i a : oddalić wniosek Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2013 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę oraz zasądził na rzecz wyznaczonego adwokata – L. Z. – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik organu. Po przeprowadzeniu w dniu 14 lipca 2015 r. rozprawy – z udziałem pełnomocnika strony skarżącej – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego złożył do protokołu rozprawy z dnia 14 lipca 2015 r. wniosek o zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego. W dniu 20 lipca 2015 r. pełnomocnik złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie fakturę VAT nr 11/2015 wraz z oświadczeniem podatkowym. Pismem z dnia 6 października 2015 r. pełnomocnik wniósł o rozpatrzenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia za reprezentację przed NSA. Rozpoznając wniosek należało zwarzyć, co następuje: Stosownie do treści przepisu § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 461; zwane dalej: "rozporządzeniem"), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie adwokata – złożony do protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 lipca 2015 r. – takiego oświadczenia nie zawiera (vide: k. 110 akt sądowych). Wymagane prawem oświadczenie nie zostało także złożone w piśmie pełnomocnika z dnia 6 października 2015 r. W aktach sądowych brak jest jakiegokolwiek pisma pełnomocnika złożonego po stawiennictwie na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 lipca 2015 r., które zawierałoby omawiane oświadczenie. W tym miejscu podnieść należy, iż oświadczenie o którym mowa winno być wyraźne. Za takim stanowiskiem przemawia nie tylko literalna wykładnia § 20 rozporządzenia, ale również umieszczenie go w ramach aktu prawnego, w którego tytule wskazano, że normuje kwestie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zatem mimo tego, że co do zasady chodzi o pomoc "nieopłaconą", to złożenie omawianego oświadczenia jest warunkiem przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy. Wskazać dodatkowo należy, iż zwrot "nieopłacone" należy rozumieć jako wydatki nieopłacone w sądzie przed którym sprawa się toczy, które zgodnie z art. 242 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy, wniosku ustanowionego pełnomocnika nie można było uwzględnić. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 8 grudnia 2009 r. o sygn. akt II GZ 273/09 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA przypomniał, iż wniosek, o którym mowa w § 20 ww. rozporządzenia, składany w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien spełniać wymogi określone w art. 64 § 2 p.p.s.a., a zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepisem szczególnym jest właśnie cytowany wyżej § 20 ww. rozporządzenia. (por. M. Kazek "Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu" ZNSA nr 6(9)/2006, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). Z kolei w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. o sygn. akt II FSK 862/05, NSA podniósł, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 ww. rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 p.p.s.a.; (vide:, Lex nr 242945). Pogląd ten został zaakceptowany również w postanowieniu NSA z 30 czerwca 2009 r. o sygn. akt II GZ 133/09. Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 273/09, zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista – adwokat powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę. (por. M. Kazek, op.cit., s.69). Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia..