V SA/Wa 1324/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga K. M. (zwana dalej skarżącą) na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, dokonaną zawiadomieniem z dnia [...].03.2013 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w dniu [...] stycznia 2013 r. wystawił na K. M. tytuły wykonawcze o nr [...], obejmujące zaległości dotyczące niezapłaconej opłaty abonamentowej RTV za okres od 01/2008 do 12/2012. Organ egzekucyjny tj. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z dnia 29 marca 2013 r., nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącej w [...] S.A. w [...]. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 5 kwietnia 2013 r. Tego samego dnia odpis tego zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych doręczono skarżącej. Skarżąca pismem z dnia 18.04.2013 r., wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] skargę na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] zawiadomieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wnosząc m.in. o uchylenie dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, zwrócenie przedmiotowych tytułów wykonawczych wierzycielowi jako wadliwych, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Uzasadniając skargę Strona zarzuciła nieważność i bezskuteczność tytułów wykonawczych z uwagi na błąd, co do wskazania wierzyciela oraz wystawienia ich przez osobę wadliwie umocowaną, naruszenie art.27c w związku ze skierowaniem egzekucji do majątku wspólnego małżonków, brak wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej obliczenia wysokości dochodzonych należności, nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz przedawnienie roszczenia. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...].05.2013 r., nr [...] oddalił skargę jako nieuzasadnioną wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca złożyła zażalenie (z dnia 6 czerwca 2013 r.) na ww. rozstrzygnięcie, wnosząc o uchylenie dokonanego zajęcia ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ I instancji sprzecznie z obowiązującym prawem ustalił, że przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego jest prawidłowe. W ocenie skarżącej zajęcie zostało dokonane z rażącym naruszeniem art. 67 § 2 pkt 2, 3,5, 7 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zawiera: oznaczenia dłużnika zajętej wierzytelności, wskazania numeru zajętego konta bankowego, oznaczenia okresów za jaki są ustalone należności i terminów ich płatności, oznaczenia rodzaju odsetek i ich stóp, wezwania dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w tej realizacji oraz pouczenia zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia. Ponadto, w o zarzucono, że tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Minister Finansów zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] doręczono bankowi w dniu 5 kwietnia 2013 r. W tym samym dniu doręczono skarżącej zawiadomienie o zajęciu wraz odpisami 15 tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia [...].01.2013 r. d Organ II instancji wyjaśnił, iż ww. zawiadomienie wydane zostało zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 14 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) obowiązującym na dzień dokonania czynności i zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 ww. ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że podnoszone zarzuty w skardze (zażaleniu) na dokonaną czynność egzekucyjną z dnia 6 czerwca 2013 r. dotyczące nieważności i bezskuteczności tytułów wykonawczych z uwagi na błąd, co do wskazania wierzyciela oraz wystawienia ich przez osobę wadliwie umocowaną, naruszenie art.27c w związku ze skierowaniem egzekucji do majątku wspólnego małżonków, brak wskazania w tytułach wykonawczych podstawy prawnej obliczenia wysokości dochodzonych należności, nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz przedawnienie roszczenia jako stanowiące istotę odrębnego merytorycznego rozstrzygnięcia pozostaje poza sferą i zakresem niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na czynności egzekucyjne traktować, jako uniwersalny środek zaskarżenia przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działali podejmowanych w toku całego postępowania egzekucyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. M. reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. W. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów wg. norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 17,18 i 54 § 5 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ustalenie, że doszło do prawidłowego i zasadnego zajęcia wierzytelności, a co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika skarżącej przedmiotowe zajęcie zostało dokonane z rażącym naruszeniem art. 67 §2 pkt 2,3,5 i 8 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zawiera ono : 1. oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności, 2. wskazania numeru zajętego konta bankowego, 3. oznaczenia okresów za jaki są ustalone należności i terminy ich płatności, 4. oznaczenia rodzaju odsetek i ich stóp, 5. wezwanie dłużnika do realizacji zajęcia, 6. pouczenia dłużnika o skutkach zajęcia. Podniosła również, iż błędnie wskazano wierzyciela, a także wskazano, że tytuły wykonawcze podpisała niewłaściwa osoba. Podkreśliła, że zajęta wierzytelność jest objęta ustawową wspólnością małżeńską strony i Jej Męża – S. M., a tytuły wykonawcze zostały wystawione tylko na stronę, a egzekucja została skierowana do majątku wspólnego małżeńskiego, gdyż na zajęte konto bankowe wpływają środki finansowe z działalności gospodarczej strony, które są składnikiem majątku wspólnego - zgodnie z art. 31 § 2 pkt 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Stwierdziła, że tytuły wykonawcze nie zawierają wskazania podstawy prawnej obliczenia wysokości dochodzonych należności Pełnomocnik wskazała, że skarżąca w 1993 r. pisemnie wyrejestrowała odbiorniki radiowe i telewizyjne , ale z uwagi na upływ czasu pomimo przeszukania - kopia tego dokumentu nie została odnaleziona. Podniosła również, iż skarżąca jak i jej mąż są zwolnieni z opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust. 6 oraz art. 4 ust. 1 pkt "b" ustawy z 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 nr 85 poz. 728). Pełnomocnik skarżącej podkreśliła, że w skardze na zajęcie i w zażaleniu został zgłoszony także zarzut przedawnienia dochodzonych należności, albowiem abonament jest świadczeniem okresowym - miesięcznym i zgodnie z art. 118 k c ulega przedawnieniu 3 - letniemu. Wskazała, iż zaskarżone zajęcie strona odebrała 5.04.2013 r. wobec czego należności sprzed 5.04.2010 r. - uległy przedawnieniu. Natomiast oba organy administracyjne nie ustosunkowały się w żaden sposób do tej kwestii. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015, z późn. zm.). W myśl tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Należy stwierdzić, iż skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, którego celem jest przymusowe ściągnięcie wymaganej należności obciążającej zobowiązanego. Służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie, w ramach skargi na czynności egzekucyjne, podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., III SA/Wa 1580/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ dotyczący skargi na inne określenie odsetek w zawiadomieniu o zajęciu rachunku niż w tytule wykonawczym oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., III SA/Wa 33/08, LEX nr 485741 dotyczący błędnego zawiadomienia o zajęciu prawa). W związku z powyższymi rozważaniami należy stwierdzić, iż Sąd rozpoznający niniejsza sprawę, której przedmiotem była skarga na dokonaną czynność egzekucyjną polegająca na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej bada, czy jest ona zgodna z art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował prawidło przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w art. 1 a pkt. 12 lit. a - środek egzekucyjny tj. egzekucje z rachunku bankowego. Organ prawidłowo zastosował art. 80 powołanej ustawy zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...], gdyż w przedmiotowej sprawie możliwe było przeprowadzenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego. Sąd nie stwierdził uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej. Zawiadomienie o zajęciu podpisane zostało przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a następnie doręczone zostało zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i skarżącej. Odnosząc się do podnoszonych w skardze przez skarżącą zarzutów należy stwierdzić, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Wskazać należy, że podnoszone w skardze przez skarżącą zarzuty obejmują swoim zakresem zarzuty o których mowa w art. 33 ust 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże zarzuty o których mowa ww. artykule dotyczą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nie są podstawą skargi na czynność egzekucyjną. Przewidziana w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w tej ustawie. Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów o przedawnieniu oraz art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nakazuje organom badanie z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej Sąd stwierdza, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.06.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 83/08, LEX s533606). W związku z tym należy stwierdzić, iż organy wydając przedmiotowe postanowienia prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i na jego podstawie wydały zaskarżone postanowienia. Nie naruszyły one również przepisów prawa materialnego, ani procesowego w sposób mogąc mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., sąd oddalił skargę.