V SA/Wa 1347/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-16
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jadwiga Smołucha, Aleksandra Młyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który ubiega się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, traci prawo do tego dofinansowania, jeśli koszty płacy wszystkich zatrudnionych pracowników (nie tylko niepełnosprawnych) zostały poniesione z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni?Ratio decidendi
Pracodawca nie traci prawa do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli uchybienie terminów w opłacaniu składek dotyczyło kosztów płacy wszystkich zatrudnionych pracowników, a nie tylko tych niepełnosprawnych. Przepisy dotyczące dofinansowania wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników ogółem. Organ powinien badać terminowość ponoszenia kosztów płacy odrębnie wobec każdego pracownika niepełnosprawnego, do którego wynagrodzenia pracodawca ubiega się o dofinansowanie.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2018 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) odmówił wypłaty dofinansowania, powołując się na informacje z ZUS o nieterminowym opłaceniu składek za czerwiec 2018 r. Spółka zarzuciła, że terminowość opłacenia składek powinna być badana indywidualnie dla pracowników niepełnosprawnych, a nie dla wszystkich pracowników, oraz że decyzja została wydana przedwcześnie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy decyzję o odmowie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... maja 2019 r. oraz zasądził od Prezesa Zarządu PFRON na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Pindelska Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha asesor WSA Aleksandra Młyńska (spr.) Protokolant st. specjalista Anna Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz skarżącego [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. c.v.s.
Zaskarżoną decyzją z dnia ... maja 2019 r. nr ..., L.dz. ... Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez E. ... S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia ... listopada 2018 r. nr ..., L.dz.... o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2018 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej "k.p.a." w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji").
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
E. ... Spółka Akcyjna przekazała do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2018 r. w terminie określonym w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 951), tj. do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy.
Fundusz w dniu 20 lipca 2018 r. uzyskał informacje na podstawie raportu z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazujące, że strona nie opłaciła terminowo obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne za okres składkowy czerwiec 2018 r. W związku z powyższym zgodnie z art. 26a ust. 9b pkt 1 zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające w celu potwierdzenia, czy wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia (...) listopada 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2018 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 26a ust. 1a1 pkt 3, art. 26a ust. 9a pkt 2 oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
Pismem nadanym w dniu 18 grudnia 2018 r. strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie strony materiał dowodowy zgromadzony przez Fundusz w zakresie informacji pozyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących terminowości opłacenia składek za okres składkowy czerwiec 2018 r., powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem wyjaśnień złożonych przez stronę. Jednocześnie strona podniosła, że składki za okres składkowy czerwiec 2018 r. zostały opłacone terminowo i w całości za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych przez pracodawcę we wniosku o dofinansowanie za miesiąc maj 2018 r.
Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS, dotyczącego pracowników niepełnosprawnych: M. B., A. S., J. K., D. M., P. K. i E. P. Zdaniem skarżącej, Fundusz powinien zbadać terminowość poniesienia kosztów płacy w odniesieniu do pracowników niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiegał się o dofinansowanie.
Ponadto strona wyjaśniła, że informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odnoszą się do składek, jakie spółka jako pracodawca winna uiścić za okres składkowy czerwiec 2018 r. za wszystkich zatrudnionych u niej pracowników, a nie do składek za imiennie wskazanych w piśmie kierowanym przez organ pracowników niepełnosprawnych, których koszty płacy stanowiły przedmiot wniosku o dofinansowanie. Zdaniem strony, w przypadku gdy wpłata na ubezpieczenia społeczne nie pokrywa w całości zobowiązania płatnika za dany okres, to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu składek na poszczególne tytuły oraz ubezpieczonych, których wpłata dotyczy.
Decyzją z dnia ... maja 2019 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, po rozpatrzeniu ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... listopada 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Z kolei, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, koszty płacy oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z powyższej definicji kosztów płacy wynika, iż stanowią one całość zobowiązań pracodawcy wynikających z faktu zatrudniania pracowników bez rozróżnienia, czy są to koszty płacy związane tylko z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych.
Zauważył ponadto, że zgodnie z art. 26a ust. 9a ustawy o rehabilitacji Prezes Zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 albo 3. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2012 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni z zastrzeżeniem ust. 1a2 tj. kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3 przedmiotowej ustawy, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Powyższe oznacza, że w przypadku wystąpienia którejkolwiek z ww. przesłanek, pracodawca nie może otrzymać świadczenia na żadnego pracownika niepełnosprawnego.
Organ wskazał, że strona w złożonych do Funduszu miesięcznych informacjach o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D-P) wykazała, iż wynagrodzenia płacone są w miesiącu następującym po miesiącu, za który pracownicy pobierają wynagrodzenie. Wobec powyższego, wnioskowi Wn-D za maj 2018 r. odpowiada deklaracja ZUS za czerwiec 2018 r., której termin płatności, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.) upływa w dniu 16 lipca 2018 r., natomiast zgodnie z ustawą o rehabilitacji, upływa w dniu 30 lipca 2018 r. Fundusz zwrócił się do ZUS o zweryfikowanie poprawności opłacenia przez podmiot należnych składek i w dniu 23 kwietnia 2019 r. uzyskał informacje na podstawie raportu z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazujące, że strona nie opłaciła terminowo obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne za okres składkowy czerwiec 2018 r.
Odnosząc się do zarzutu strony, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS w zakresie odpowiedzi dotyczącej rozliczenia konta płatnika składek co do pracowników niepełnosprawnych: M. B., A. S., J. K., D. M., P. K. i E. P., organ wyjaśnił, że należy odróżnić rozliczenie konta płatnika składek od rozliczenia indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS.
Pismem nadanym w dniu 25 września 2018 r. nr ... ZUS Oddział w G. W. poinformował PFRON, że składki za okres składkowy czerwiec 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały opłacone w pełnej wysokości, lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie ZUS przedstawił informacje, w jaki sposób zostało rozliczone konta płatnika za 06/2018:
1) należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w kwocie 104 452,78 zł została pokryta z następujących wpłat:
- w kwocie 6 790,06 zł z dnia 17 lipca 2018 r.,
- w kwocie 97 662,72 zł z dnia 2 sierpnia 2018 r.,
2) należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) w kwocie 27 327,40 zł została pokryta z następujących wpłat:
- w kwocie 221,88 zł z dnia 17 lipca 2018 r.,
- w kwocie 25 383,18 zł z dnia 2 sierpnia 2018 r.,
- w kwocie 1 722,34 zł z dnia 2 sierpnia 2018 r.
3) należność z tytułu składek na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) w kwocie 8 187,70 zł została pokryta z następujących wpłat:
- w kwocie 62,28 z dnia 17 lipca 2018 r.,
- w kwocie 7 605,64 zł z dnia 2 sierpnia 2018 r.,
- w kwocie 519,78 zł z dnia 2 sierpnia 2018 r.
Biorąc powyższe wyjaśnienia ZUS pod uwagę organ ustalił, że w związku z tym, iż strona była zobowiązana do poniesienia ww. składek za okres składkowy czerwiec 2018 r. w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 lipca 2018 r., to składki na ubezpieczenia społeczne opłacone w kwocie 97.662,72 zł w dniu 2 sierpnia 2018 r. oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne opłacone w kwocie 25.383,18 zł i 1.722,34 zł w dniu 2 sierpnia 2018 r., a także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych opłacone w kwocie 7.605,64 zł i 519,78 zł w dniu 2 sierpnia 2018 r., zostały opłacone przez płatnika z przekroczeniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.
Organ ustalił ponadto, iż pracodawca dokonał częściowej zapłaty składek do ZUS za okres 06/2018 z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, a kwota opłaconych po terminie wskazanym w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji ww. składek przekroczyła wskazaną w art. 26a ust. 1a2 wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc, w związku z czym pracodawca stracił prawo do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy maj 2018 r. Organ zauważył, że strona w toku postępowania pismem nadanym w dniu 20 lipca 2018 r. przedstawiła deklarację ZUS P DRA z datą wypełnienia na dzień 12 lipca 2018 r., z której wynika, iż deklaruje do opłaty składki ZUS za okres składkowy czerwiec 2018 r., w łącznej wysokości 139.967,88 zł, natomiast z przekazanego dowodu opłaty ww. składek dokonanego w dniu 17 lipca 2018 r. wynika, iż strona poniosła kwotę 6.344,03 zł.
Ponadto ZUS Oddział w G. W. kolejnymi pismami informował PFRON o tym, że: pracownik K. J. podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 12.11.2015 r. do dnia udzielenia odpowiedzi przez ZUS oraz że ZUS rozliczenie konta płatnika prześle w odrębnej korespondencji; pracownik B. M. podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu u płatnika wymienionego we wniosku za 06/2018 oraz że ZUS rozliczenie konta płatnika prześle w odrębnej korespondencji; pracownik P. E. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego, FP i FGŚP w okresie 06/2018 oraz że płatnik złożył za ww. ubezpieczonego raport rozliczeniowy ZUS RCA zgodnie z deklaracją rozliczeniową, jednocześnie ZUS wskazał, że rozliczenie konta płatnika prześle w odrębnej korespondencji; pracownik S. A. podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz że płatnik za ww. ubezpieczonego złożył wszystkie wymagane raporty, jednocześnie ZUS wskazał, że rozliczenie konta płatnika prześle w odrębnej korespondencji; w odniesieniu do pracownika P. K. ZUS ze względu na trwające postępowanie wyjaśniające udzieli informacji dotyczącej rozliczenia konta płatnika w późniejszym terminie; w odniesieniu do pracownika D. M. ZUS ze względu na trwające postępowanie wyjaśniające udzieli informacji dotyczącej rozliczenia konta płatnika w późniejszym terminie.
Ponadto organ zauważył, że zasadą jest, iż wpłaty należnych składek dokonuje się w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze, tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa za okres objęty postępowaniem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831). Organ stwierdził, że zarówno w u.s.u.s., jak i wskazanym rozporządzeniu brak jest norm prawnych do przyznania pierwszeństwa w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych, a następnie na pozostałych zatrudnionych.
Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika E. ...Spółka Akcyjna za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Organ wskazał, że pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 24 września 2018 r. nr ... jest dokumentem urzędowym, wobec czego stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Natomiast przedstawiona przez stronę deklaracja ZUS P DRA za okres składkowy czerwiec 2018 r. z datą wypełnienia w dniu 12 lipca 2018 r. oraz potwierdzenie zapłaty w dniu 17 lipca 2018 r. kwoty 6.344,03 zł tytułem składek ZUS za okres składkowy czerwiec 2018 r. tylko za pracowników niepełnosprawnych nie znajduje potwierdzenia w danych przekazanych przez ZUS.
Organ stwierdził, że na płatniku spoczywa obowiązek opłacania składek za dany miesiąc w pełnej wysokości w ustawowym terminie płatności. Przepisy nie przewidują możliwości wpłacania środków tylko za wybraną grupę ubezpieczonych. Ponieważ dane dotyczące kwot składek podane w deklaracji rozliczeniowej stanowią sumę składek wynikającą z raportów imiennych składanych za osoby ubezpieczone, składki na kontach ubezpieczonych rozliczane są proporcjonalnie na pokrycie składek według kwot przypadających na poszczególny fundusz. Zdaniem organu, materiał dowodowy wskazuje, iż strona poniosła koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania za ww. miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, dlatego miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2018 r. nie przysługuje.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E, ... S.A. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie wypłaty dofinansowania kosztów płacy, które zostały przez pracodawcę poniesione z zachowaniem terminów wynikających z odrębnych przepisów,
- przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie i odmowę wypłaty dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez pracodawcę faktycznie i terminowo,
- przepisów art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, jednostronny i błędny z całkowitym pominięciem dowodów przedstawianych przez skarżącego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... listopada 2018 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, że rozstrzygnięcie organu jest błędne i pomija kwestię terminowego poniesienia przez stronę kosztów płacy w części dotyczącej wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie. Zdaniem skarżącej, Fundusz powinien zbadać terminowość poniesienia kosztów płacy w przypadku pracowników niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których pracodawca ubiegał się o dofinansowanie.
Skarżąca spółka podniosła, że w kontekście przysługującego pracodawcom zatrudniającym osoby niepełnosprawne dofinansowania do wynagrodzeń tych osób nie jest prawidłowe twierdzenie organu, iż z definicji kosztów płacy wynika, że stanowią one całość zobowiązań pracodawcy wynikających z faktu zatrudniania pracowników bez rozróżnienia, czy są to koszty płacy związane tylko z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych. Skarżąca zauważyła, że dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowią rodzaj pomocy publicznej, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, a ustawa o rehabilitacji określa szczegółowe warunki krajowe dla pracodawców ubiegających się o ten rodzaj pomocy.
Zdaniem strony nie jest zrozumiałe, dlaczego Prezes Zarządu PFRON dokonuje w przedmiotowej sprawie interpretacji przesłanki dotyczącej kosztów płacy w sposób rozszerzający na wszelkie koszty płacy ponoszone przez pracodawcę, w tym również te koszty, które nie stanowiły przedmiotu wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Skarżąca podniosła, że wynagrodzenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych za miesiąc maj 2018 r. były zapłacone w terminie. Zarzuciła, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ wadliwie, z pominięciem dowodów i wyjaśnień przedstawianych przez stronę, wyłącznie w oparciu o pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... maja 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia ... listopada 2018 r. o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2018 r.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Stosownie do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. Na podstawie art. 26a ust. 1a2 kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Jak stanowi art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 2 albo 3.
Wskazać należy, że koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).
W niniejszej sprawie kwestią sporną jest terminowość opłacenia należności składkowych. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników. Stronę obowiązywał zatem termin opłacenia należności składkowych wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.
Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831), mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1.
Przy wykładni przepisów krajowych, w tym powołanego art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, należy uwzględnić treść przepisów unijnych, zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Zauważyć trzeba, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1) – wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że wbrew stanowisku Prezesa PFRON, przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w związku z art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – przyjmując, że skoro na koncie płatnika za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, to informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Nieterminowe ponoszenie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników ogółem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 74/19, z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1511/18). Tymczasem w znajdującym się w aktach sprawy zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS, przyjętym przez organ jako materiał dowodowy w sprawie, brak jest informacji, których osób dotyczą poszczególne wpłaty. Zasadnie zatem skarżąca spółka podniosła, że organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie i z tego względu nieprawidłowo uznał, że koszty płacy zostały poniesione nieterminowo w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
Reasumując, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji zostało przeprowadzone bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie zabrakło w materiale dowodowym danych odnoszących się do konkretnych pracowników niepełnosprawnych, którym według organu pracodawca nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanym w przepisach terminie. Organ winien zatem uzyskać dowód oraz odnieść się do niego w decyzji na okoliczność, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada przesłankę terminowości poniesienia kosztów płacy odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Skoro bowiem pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił, do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie do wszystkich pracowników.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 210 § 1 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło