V SA/Wa 1388/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie korekty finansowej; postanawia: zawiesić postepowanie sądowe [...] w [...] (zwany dalej: skarżącym) wniósł skargę na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z [...] kwietnia 2013 r. o nr [...] w przedmiocie nałożenia korekty finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1627/13 odrzucił powyższą skargę uznając, że rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z [...] kwietnia 2013 r., nie jest objęte kontrolą działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jak też ustawy szczególnej. Sąd uznał, że właściwym sądem do rozpoznania sprawy, jest sąd powszechny właściwy dla siedziby instytucji wdrążającej, gdyż rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego oraz zapisy umowy cywilnoprawnej. Chodzi o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy skarżącą a Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Spór ten powstał na tle realizacji umowy o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]". Umowa została podpisana [...] kwietnia 2011 r. z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W ramach realizowanego projektu, wszczęto postępowania o zamówienia publiczne, które zostały poddane kontroli przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Stwierdzono naruszenie art. 25 ust 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.). Od wyników tej kontroli Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych nie uwzględniła zastrzeżeń zamawiającego. Następnie Instytucja Wdrażająca (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) dokonała analizy występujących nieprawidłowości i w oparciu o zapisy umowy o dofinansowanie dokonała oceny i nałożyła korektę finansową w ramach analizowanego kontraktu na poziomie 5% kosztów kwalifikowanych, które zostały zweryfikowane do 2,5% na skutek złożonego odwołania. Złożone odwołanie do Instytucji Pośredniczącej jaką jest Ministerstwo Środowiska, nie zostało uwzględnione i pouczono, że beneficjentowi nie przysługują dodatkowe środki odwoławcze. Sąd I instancji wobec powyższego przyjął, że wydana opinia Instytucji Pośredniczącej nie jest aktem administracyjnym o charakterze władczym wydanym w trybie postępowania administracyjnego, a zawarta umowa między beneficjentem i Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z [...] kwietnia 2011 r. o dofinansowanie projektu ma charakter umowy adhezyjnej, zaś preambuła jej określa naczelne zasady, których przestrzegania zobowiązują się strony podpisując umowę. Z tych przyczyn skarga podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożył skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 14/14 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia NSA podkreślił, że skarga kasacyjna została skierowana przeciwko postanowieniu Sądu I instancji, mocą którego uznano brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na informację Ministra Środowiska (jako Instytucji Pośredniczącej) z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia korekty finansowej. Korekta ta była także przedmiotem oceny NSA, który postanowieniem z 4 grudnia 2013 r. o sygn. II GSK 1820/13 zajął stanowisko w przedmiocie dopuszczalności jej merytorycznej oceny. Sprawa skierowana była wobec informacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (jako Instytucji Wdrażającej i strony zawartej umowy o dofinansowani z [...] kwietnia 2011 r.) z [...] stycznia 2013 r. zmienionej pismem z [...] stycznia 2013 r. wobec stwierdzenia nieprawidłowości polegającej na naruszeniu art. 25 ust. 1 Prawo zamówień publicznych. Ocena ta była przedmiotem rozważań przez podmioty określone w art. 5 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.). Następnie NSA wskazał, że art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. określił zakres zadań instytucji zarządzającej, a więc podmiotu określonego w art. 5 ust. 2. Przepis art. 5 ust. 2 u.z.p.p.r. jako instytucję zarządzającą określił właściwego ministra, ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego lub, w przypadku regionalnego programu operacyjnego, zarząd województwa, odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację programu operacyjnego. O ile art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej zaliczył ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, to niewątpliwie należy wyjaśnić z jakich powodów i na jakiej podstawie ta sama korekta finansowa jest także przedmiotem niniejszego postępowania i czy w sprawie nie zachodzi podstawa, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA dodał, że ocena powyższa ma niewątpliwie także związek z art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a., a więc z nieważnością postępowania. Zgodnie z § 1 tego przepisu – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Nieważność postępowania zgodnie z § 2 pkt 3 tego przepisu zachodzi wówczas, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Przepis ten, jak też wymieniony w skardze kasacyjnej art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiły podstawę do uwzględnienia złożonej skargi kasacyjnej. NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić wyżej wskazane wywody, a następnie dokonać oceny – czy w sprawie nie zachodzi naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicatae), gdyż ocenie poddana została ta sama korekta finansowa. Minister Środowiska w piśmie procesowym z 3 września 2014 r. kompleksowo odniósł się do procedury i charakteru nakładania korekt finansowych, wskazując, że nie podziela poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z 4 grudnia 2013 r. sygn. II GSK1820/13. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. – Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. W postanowieniu NSA z 25 lutego 2014 r. sygn. II GSK 14/14 stwierdzono, że Sąd I instancji winien wyjaśnić z jakich powodów i na jakiej podstawie ta sama korekta finansowa jest także przedmiotem niniejszego postępowania i czy w sprawie nie zachodzi podstawa, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać oceny – czy w sprawie nie zachodzi naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicatae), gdyż ocenie poddana została ta sama korekta finansowa. W świetle powyższego koniecznym było przeprowadzenie analizy dopuszczalności skargi, poprzez sprawdzenie czy w sprawie nie zachodzi przyczyna o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. tj. zasada powagi rzeczy osądzonej. Zasada ta sprowadza się do tego, że sąd nie może dwukrotnie rozpoznawać merytorycznie tej samej sprawy. W tym miejscu przywołać należy art. 171 p.p.s.a. w myśl którego – wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Sąd wskazuje, że w doktrynie funkcjonują dwa poglądy co do kwestii rozumienia pojęcia powagi rzeczy osądzonej w ujęciu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Pierwszy z nich prezentuje stanowisko, że biorąc pod uwagę wykładnię gramatyczną, należy przyjąć, że w zakresie objętym regulacją tego przepisu stan powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje w warunkach tożsamości przedmiotu postępowania oraz tożsamości jego stron (p. Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.; Lex 2013). Drugi uważa natomiast, że granice stanu rei iudicatae w sposób samodzielny i pełny reguluje art. 171 p.p.s.a. (tak T. Woś, Prawomocność orzeczeń sądu administracyjnego, PPP 2007, nr 5, s. 60). Zdaniem tego autora, uwzględniając wskazany wyżej zakres regulacji art. 171 p.p.s.a., należy przyjąć, że w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. zawarte zostały dwie odrębne normy, określające odrzucenie skargi. Według tego autora owe odrębne przesłanki odrzucenia skargi to sytuacje: kiedy "sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi osobami pozostaje w toku" i kiedy "sprawa została już prawomocnie osądzona". Przy takiej interpretacji art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. brak będzie podstaw do przyjęcia, że w drugiej normie chodzi o prawomocne rozstrzygnięcie "między tymi samymi stronami". Sąd przyjmuje za własny drugi z przytoczonych poglądów. Niemniej jednak mając na uwadze – z jednej strony – powyższe uwagi co do interpretacji art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., a – z drugiej zaś strony – wytyczne NSA w postanowieniu sygn. II GSK 14/14 dotyczące zbadania kwestii powagi rzeczy osądzonej, Sąd stanął na stanowisku, że w chwili obecnej nie ma możliwości końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Koniecznym bowiem elementem do jej zakończenia jest prawomocne rozstrzygnięcie skargi [...] w [...] na rozstrzygnięcie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z [...] stycznia 2013 r. nr [...] (zmienionego [...] stycznia 2013 r.) w przedmiocie nałożenia korekty finansowej. W chwili obecnej wyrok tutejszego Sądu z 9 września 2014 r. sygn. V SA/Wa 736/14 o uchyleniu powyższego zaskarżonego aktu jest nieprawomocny. Tak więc w tej sytuacji ewentualne zastosowanie w sprawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. mogłoby okazać się przedwczesne. Mając zatem na uwadze powyższe, niniejsze postępowanie należało, w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesić do czasu uprawomocnienia się wyroku z 9 września 2014 r. sygn. V SA/Wa 736/14.