V SA/Wa 1424/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek Zarządzeniem z 16 września 2014r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek D.D. o przyznanie prawa pomocy, gdyż skarżący na wezwanie (doręczone w dniu 18 sierpnia 2014r.) nie przedłożył wypełnionego druku formularza PPF, a zatem nie spełnił wymogu koniecznego do merytorycznego rozpatrzenia ww. wniosku. Odpis powyższego zarządzenia doręczono stronie w dniu 8 października 2014r. (k. 30 akt sądowych). W sprzeciwie jego autor podniósł, że przedmiotowa korespondencja z Sądu zaginęła i tego powodu nie był w stanie wykonać zarządzenia Sądu. Zarządzeniem z 21 października 2014r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o prawo pomocy poprzez jego nadesłanie na urzędowym formularzu "PPF". Po nadesłaniu wypełnionego formularza "PPF" skarżący został wezwany zgodnie z zarządzeniem tut. Sądu z 28 listopada 2014r. do uzupełnienia wniosku o nadesłanie stosownych dokumentów i złożenie oświadczeń. Skarżący na wezwanie (doręczone w trybie art. 73 § 3 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie przedłożył stosownych dokumentów i nie złożył oświadczeń niezbędnych do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i jego możliwości płatniczych. Postanowieniem z 12 stycznia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, z uwagi na nieprzedłożenie stosownej dokumentacji umożliwiającej weryfikację złożonych przez skarżącego oświadczeń. W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie zaś z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast, jak stanowi art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Instytucja przywrócenia terminu, która dotyczy jedynie terminów procesowych zarówno ustawowych, jak i sądowych, jest oparta na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego o przyznanie prawa pomocy, ma charakter terminu ustawowego. Jeżeli zatem z przyczyny niezależnej od strony, termin nie może zostać zachowany, stronie przysługuje prawo do złożenia wniosek o przywrócenie tego terminu. Natomiast powołany wyżej art. 86 § 2 P.p.s.a. przewiduje przesłankę uniemożliwiającą przywrócenie terminu, w przypadku ustalenia, że uchybienie mu nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych w rozumieniu art. 85 P.p.s.a. (patrz J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010r., s. 240). Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wyłania się przy tym stanowisko, iż zanim sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić art. 88 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W praktyce przyjmuje się, że jeżeli uchybienie terminu do dokonania czynności nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, jak ma to miejsce w sytuacji opisanej w art. 86 § 2 p.p.s.a., to należy stwierdzić niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu z powodu braku ustawowych warunków jego rozpoznania (vide postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011r., sygn. akt II OZ 1090/11, opubl. w Lex nr 1070480). Wniosek o przywrócenie terminu uznaje się również za niedopuszczalny, gdy ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się zbędne (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II FZ 428/10, opubl. w Lex nr 742483). Należy także zauważyć, iż przedmiotowy wniosek dotyczy czynności związanych z ubieganiem się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, a wniosek w tym ostatnim zakresie strona może złożyć na dowolnym etapie postępowania sądowego. Uchybienie terminu w tym przypadku, nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych. (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011r., sygn. akt I GZ 5/11, opubl. w Lex nr 741455). Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, wskazać należy, iż żądanie skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło w sytuacji, gdy nie wystąpiły dla wnioskodawcy jeszcze żadne ujemne skutki procesowe, mogące mieć wpływ na sposób zakończenia postępowania sądowego, wywołanego skargą D.D. Zauważyć bowiem należy, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy i Sąd zajął się tym wnioskiem i stwierdził braki w zakresie wymogów stawianych w art. 252 p.p.s.a. i dotychczas tylko w tym zakresie toczyło się postępowanie. Skarżący zatem może uzupełnić wniosek o prawo pomocy, gdyż z przepisów ustawy nie wynika, że uchybienie terminowi do dokonania czynności uzupełniających już złożonego wniosku (o przyznanie prawa pomocy), zamyka stronie prawo do ubiegania się w późniejszym czasie o wyznaczenie radcy prawnego, czy zwolnienie z konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Nie zachodzi zatem konieczność podejmowania oceny powodów, których wystąpienie spowodowało według skarżącego uchybienie terminu do nadesłania stosownych dokumentów, skoro skarżący ma, na obecnym etapie sprawy, możliwość wystąpienia na mocy art. 165 p.p.s.a. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, określając przy tym, w jaki sposób zmieniła się jego sytuacja majątkowa od wydania postanowienia z 12 stycznia 2015r. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek D.D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, należało odrzucić na podstawie art. 86 § 2 w związku z art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.