V SA/Wa 1453/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. T. na postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... maja 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Decyzją z dnia ... lutego 2013 r., Nr ... Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. ustalił W. T. (zwanemu dalej: skarżącym) kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzja ta została doręczona skarżącemu ... lutego 2013 r., zaś odwołanie od decyzji wniesione zostało do organu ... marca 2013 r. Mając na uwadze upływ terminu do wniesienia odwołania Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. postanowieniem z dnia ... kwietnia 2013 r., Nr ... stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który nieprawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. oddalił skargę. W treści skargi skarżący zawarł prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Skarżący wskazał, że jest niepełnosprawnym inwalidą z przyznaną I grupą niepełnosprawności, zamieszkuje z matką i ok. 4 – 5 razy w roku przebywa w szpitalu na różnych zabiegach. Z racji swojego stanu zdrowia nie jest w stanie dotrzeć na pocztę w celu nadania, czy odbioru jakichkolwiek przesyłek. Z uwagi na znaczne ograniczenia ruchowe i zdrowotne skarżący wskazał, iż nie jest w stanie w terminie udzielać odpowiedzi na przychodzącą korespondencję oraz dotrzeć na pocztę celem nadania lub odbioru przesyłek. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący złożył kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia ... września 2011 r. oraz kartę informacyjną z leczenia szpitalnego z dnia ... lutego 2013 r. Postanowieniem z dnia ... maja 2013 r., Nr ... Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W jego uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 58 k.p.a. oraz wyjaśnił, że okoliczności stanowiące podstawę do przywrócenia terminu muszą być spełnione łącznie oraz że zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż z przedłożonych materiałów rzeczywiście wynika, że skarżący ma problemy zdrowotne i się leczy, jednak fakt jego choroby nie jest zdarzeniem nowym i nieprzewidzianym. W ocenie organu nie wydaje się więc, żeby choroba skarżącego miała przy uchybieniu terminu jakiekolwiek znaczenie, tym bardziej, że choroba wnioskodawcy sama w sobie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu gdyż nie wyklucza ona możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę np. sporządzenie środka odwoławczego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż jest niepełnosprawnym inwalidą z przyznaną I grupą niepełnosprawności, zamieszkuje z matką i ok. 4 – 5 razy w roku przebywa w szpitalu na różnych zabiegach. Z racji swojego stanu zdrowia nie jest w stanie dotrzeć na pocztę w celu nadania, czy odbioru jakichkolwiek przesyłek (uzasadnienie skargi zawarte w sprawie V SA/Wa 1342/13). Przebył operację serca, cierpi na inne schorzenia, które utrudniają mu komunikowanie się i działanie we wszystkich sparwach dotyczących jego osoby. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie dodatkowo wyjaśniając, iż skarżący nie spełnił łącznie przesłanek opisanych w art. 58 k.p.a. Ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżącego w protokole rozprawy z dnia 27 listopada 2013 r. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia z uwagi na to, że zostało ono podpisane przez osobę nieuprawnioną gdyż zakres upoważnienia dla M. S. nie upoważniał go do podpisywania orzeczeń w postępowaniach dotyczących przywrócenia terminu. Alternatywnie wniósł również o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... maja 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych w rozpoznawanej sprawie, jednoznacznie dowodzi faktu, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, czego sam skarżący nie kwestionuje, a co dodatkowo znajduje wyraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2013 r. (V SA/Wa 1342/13) oddalającego skargę w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący powołuje się na zły stan zdrowia, który uniemożliwił mu normalne działanie. Do wniosku skarżący załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia ....09.2011 r. oraz kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, zgodnie z którą w dniach 6 – 14 lutego 2013 r. przebywał w szpitalu. Zgodnie z art. 58 § 1 oraz § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a przy tym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu; 3) dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu; 4) dopełnienie wraz z prośbą tej czynności, dla której ustanowiony był przywracalny termin. Oznacza to, że brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że w niniejszej sprawie skarżący nie spełnił jednej z czterech przesłanek tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi. Z przytoczonej powyżej karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z dnia 14.02.2013 r., (k-476 akt adm.) wynika, iż skarżący przebywał w S. w dniach ....02.2013 r. do ....02.2013 r. i po tym okresie nie był osobą hospitalizowaną. Oznacza to, że skarżący po prawidłowo doręczonej decyzji z dnia... lutego 2013 r. (k-... akt adm.) zawierającej prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania nie wykazał przeszkód uniemożliwiających mu wniesienie odwołania w prawidłowym terminie. Analizując przedstawioną przez skarżącego dokumentację medyczną wskazującą na dolegliwości zdrowotne skarżącego, Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że skarżący ma problemy zdrowotne i się leczy, jednak fakt jego choroby nie jest zdarzeniem nowym i nieprzewidzianym, a w związku z powyższym można przyjąć za organem administracji, że choroba na jaką cierpi skarżący nie miała znaczenia przy uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż sam fakt choroby nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu[1]. Niekoniecznie musi ono oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej[2] tym bardziej, że z przedłożonej przez skarżącego w niniejszej sprawie dokumentacji medycznej nie wynika niemożność samodzielnego poruszania się. Choroba skarżącego sama w sobie nie jest zatem potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący, jak słusznie podniósł organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu z dnia ....05.2013 r., pomimo swoich dolegliwości zdrowotnych miał możliwość dokonania czynności procesowej (jaką było sporządzenie i złożenie w terminie odwołania) przez osobę trzecią np. domownika. W tym kontekście zauważyć należy, że uprawdopodobniając brak winy w niedochowaniu terminu z powodu choroby, poza dokumentacją i zaświadczeniami lekarskimi, wymagane jest uprawdopodobnienie, iż skarżący nie mógł posłużyć się osobami trzecimi w dokonaniu czynności[3]. Takich okoliczności, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący nie przedstawił. W ocenie Sądu istotne również jest, że skarżący nie udokumentował swojej niezdolności do samodzielnego działania (bądź osoby trzeciej) w okresie pomiędzy odebraniem decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności (Nr ...) tj. ....02.2013 r., a niezłożeniem w terminie odwołania od tej decyzji. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 października 2011 r[4]. zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony nie należy automatycznie traktować jako okoliczność wykluczającą winę, zaś przesłanką do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej może być choroba, jednak musi mieć charakter niespodziewany i poważny, uniemożliwiający stronie postępowania w sposób obiektywny podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym. Z uwagi na powyższe Sąd za zgodne z prawem uznał zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Sąd nie dopatrzył się w sprawie jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawa, a tylko pod takim warunkiem Sąd uchyla zaskarżone orzeczenie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd nie podziela ponadto zarzutu pełnomocnika skarżącego a odnoszącego się do podpisania skarżonego postanowienia przez osobę nieuprawnioną tj. Zastępcę Dyrektora Oddziału Regionalnego M. S. bowiem postanowienie to odpowiada dyspozycji art. 124 § 1 k.p.a. oraz wydane zostało zgodnie z prawem tj. z art. 268a k.p.a., który to artykuł reguluje tzw. przedstawicielstwo administracyjne, które służy dekoncentracji zadań realizowanych przez organ administracji publicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak pkt 1 w sentencji wyroku. O kosztach postępowania nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. ----------------------- [1] Postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11 - LEX nr 1116237. [2] Postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 534/11 – Lex nr 844610. [3] Postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 144/12 - Lex nr 1136639. [4] Sygn. akt II FZ 551/11 – Lex nr 966189.