V SA/Wa 1559/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty abonamentowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ", "KRRiT") odmówiła R. Ś. (dalej: "Skarżący", "Strona") umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2010 r. do 12 stycznia 2017 r. w wysokości 1.626,38 zł oraz umorzenia odsetek w wysokości 579,93 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z 19 stycznia 2017 r. Skarżący zwrócił się do KRRiT z wnioskiem o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami. Uzasadniając wniosek zainteresowany wskazał, że od 1 kwietnia 2004 r. przebywa na terenie Niemiec i tam jest zameldowany. Pismem z dnia 24 maja 2017 r. KRRiT wezwała Skarżącego do uzupełniania materiału dowodowego potwierdzającego występowanie przesłanek z art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), dalej: "ustawa o opłatach abonamentowych"), tj. zaistnienie w sprawie wyjątkowych okoliczności, szczególnych względów społecznych bądź przypadków losowych, uzasadniających umorzenie zaległości. Jednocześnie został szczegółowo poinformowany o kryterium dochodowym stanowiącym jedną z przesłanek do umorzenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący powtórzył, że od 2004 r. przebywa na terenie Niemiec, a więc organ domaga się zapłaty za usługę, której nie wykonano. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. organ odmówił umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu, gdyż w przypadku Skarżącego nie wystąpiły przesłanki do umorzenia, o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. KRRiT podkreśliła przy tym – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że samo zaprzestanie używania odbiornika telewizyjnego czy radiowego w świetle obowiązującego prawa nie uprawnia osoby zobowiązanej do zaniechania uiszczania opłat abonamentowych. Konieczne jest w takim wypadku dopełnienie także wymagań formalnych, tj. wyrejestrowanie tego odbiornika. W skardze skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone na wcześniejszych etapach postępowania. Podkreślił więc, że skoro od 2004 r. przebywał za granicą, to nie mógł w okresie, którego dotyczą zaległe opłaty korzystać z telewizji i radiofonii w Polsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać trzeba, że Skarżący ubiegał się o umorzenie zaległych opłat abonamentowych a zatem należy przyjąć, że uznawał ich istnienie. Skoro zatem przedmiotem kontrolowanego postępowania była kwestia umorzenia zaległych, istniejących należności z tytułu opłat abonamentowych, to argumentacja Skarżącego, mająca na celu wywiedzenie, iż ww. zobowiązanie w istocie nie powstało nie podlega kontroli Sądu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności rtv wraz z odsetkami. Sąd zatem będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez Stronę wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Wskazać należy również, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że Sąd nie jest związany granicami skargi (jej zarzutami i wnioskami), ale jest związany granicami sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. m.in. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 134, punkt 5, Lex 23013). Przez sprawę w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a rozumieć bowiem należy sprawę, w której została wydana zaskarżona decyzja, czyli ogół elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (por. m.in. T. Woś w T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, 2016, komentarz do art. 134, pkt 1; także B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51; por. też m.in. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., I FSK 68/05, LEX nr 172990). Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczone są zatem przez granice kontrolowanej przez sąd sprawy administracyjnej, której treść i zakres wyznaczają normy prawa materialnego. Granice sprawy są więc wyznaczone ustawą materialnoprawną. W sprawach dotyczących umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej KRRiT wyposażony został w kompetencję do umorzenia należności z tytułu tych opłat w przypadku stwierdzenia ustalonych ustawowo przesłanek umorzenia, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Mając na uwadze przytoczoną powyżej regulację prawną, uznać należy, że w granicach prowadzonej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczenia społecznego, pozostaje ustalenie przesłanek, od których ustawa uzależnia umorzenie tych opłat. Przedmiotem postępowania o umorzenie opłat abonamentowych jest zatem ustalenie istnienia przesłanek, które przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności. Należy podzielić pogląd, że "decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności (...) nie rozstrzyga kwestii związanych z ich wysokością, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości" (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 167/09). Organ administracyjny umocowany jest do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej w granicach przyznanej mu kompetencji. Skoro, jak wynika z powyżej przytoczonej regulacji prawnej, decyzja w sprawie umorzenia należności nie jest decyzją dotyczącą istnienia i wymagalności dochodzonego obowiązku opłacenia opłat przez zobowiązanego, rozstrzyganie tych kwestii pozostaje poza zakresem kompetencji organu. Poza zakresem sprawy dotyczącej umorzenia należności pozostaje zatem co do zasady ustalenie okoliczności związanych z wymagalnością tych należności. W związku z powyższym należy wskazać, że Strona nie złożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała wniosku Strony za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. We wniosku o umorzenie należności Skarżący w żaden sposób nie wykazał, mimo wezwania organu, stanu swojego majątku i ponoszonych wydatków, które to informacje mogłyby mieć wpływ na rozważenie możliwości umorzenia tych należności. Zatem w ocenie Sądu, brak możliwości oceny sytuacji majątkowej uzasadniał negatywne dla Strony rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności. Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo oceniło całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśniło wszystkie wzięte pod uwagę okoliczności stanu faktycznego. Zrealizowano zatem prawidłowo zasadę praworządności, bowiem podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). KRRiT prawidłowo zastosowała także art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzyło cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, który to materiał był wystarczający do załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.