V SA/Wa 1575/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia E. N. na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Orzeczniczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1575/16 w sprawie ze skargi E. N. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia (...) kwietnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić zażalenie. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.N. na opisane w komparycji postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżący, zastępowany przez pełnomocnika, wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek i doręczanym na wniosek w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni. [...] stycznia 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, rozszerzony następnie również o ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 13 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. Następnie, zarzadzaniem z dnia [...] września 2017 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] grudnia 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej – w terminie 7 dni. Pismem z dnia [...] października 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] grudnia 2016 r. domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazał, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca na czas lub wcale nie uiści opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia Sąd nie powinien sporządzać uzasadnienia i doręczać go stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, albo w przypadkach wymienionych w tym przepisie. Jednocześnie, na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepisy działu IV "Środki odwoławcze" stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia wymaga, iż od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia – zażalenie można wnieść bowiem jedynie na nieprawomocne zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W niniejszej sprawie zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] grudnia 2016 r. stało się prawomocne od dnia [...] stycznia 2017 r., tj. z upływem siedmiodniowego terminu na wniesienie zażalenia od dnia doręczenia przedmiotowego zarządzenia pełnomocnikowi strony skarżącej adw. K.F. (potwierdzenie doręczenia – k. 45 akt sądowych). Oznacza to, że od powyższego zarządzenia nie przysługuje obecnie stronie żaden środek odwoławczy, a tym samym zażalenie z dnia [...] sierpnia 2017 r. uznać należało za niedopuszczalne. Należy też zauważyć, iż nawet gdy przyjąć, że zażalenie strony dotyczy zarządzenia z dnia [...] września 2017 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] grudnia 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, również podlegałoby ono odrzuceniu jako niedopuszczalne, gdyż ustawa p.p.s.a., którą stosują sądy administracyjne nie przewiduje takiego środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2017 r. o sygn. akt II GZ 439/17; dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tego typu zarządzenie ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się ono w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 4/11, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że nie przysługuje od niego żaden środek odwoławczy. Niezależnie od tego, iż zażalenie było niedopuszczalne z wyżej wskazanych względów, należy wyjaśnić skarżącemu, iż argumentacja przywołana przez niego w uzasadnieniu zażalenia nie jest trafna. Przewidziana w art. 220 § 1 p.p.s.a. reguła, iż sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, doznaje jednego wyjątku, który odnosi się właśnie do pobierania opłaty kancelaryjnej. Zgodnie bowiem z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się. A zatem odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręcza się stronie, która złożyła wniosek bez względu na to, czy została uiszczona opłata, ale jej brak skutkuje podjęciem przez przewodniczącego zarządzenia o jej ściągnięciu od strony. Jedyną przesłanką do wydania takiego zarządzenia jest nieopłacenie wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (por. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 284/11, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był zażalenie odrzucić jako niedopuszczalne, o czym orzekł na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.