V SA/Wa 1586/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-05
Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Barbara Mleczko - Jabłońska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instytucja zarządzająca programem operacyjnym może wymagać od wnioskodawcy prowadzącego uproszczoną księgowość wypełnienia tabel finansowych dotyczących prognozy przepływów pieniężnych, a ich niewypełnienie może stanowić podstawę do negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie?Ratio decidendi
Instytucja zarządzająca programem operacyjnym, określając zasady konkursu, ma prawo wymagać od wszystkich wnioskodawców, niezależnie od formy prowadzenia księgowości, wypełnienia określonych formularzy i tabel, w tym prognozy przepływów pieniężnych. Niewypełnienie tych wymogów, nawet jeśli wnioskodawca nie jest zobowiązany do prowadzenia rachunku przepływów pieniężnych na gruncie ustawy o rachunkowości, stanowi podstawę do negatywnej oceny wniosku, ponieważ narusza zasady równego dostępu do pomocy publicznej i przejrzystości oceny projektów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego. Po przejściu oceny formalnej, wniosek został skierowany do oceny merytorycznej. Instytucja wdrażająca wezwała skarżącego do uzupełnienia wniosku z uwagi na braki formalne i merytoryczne, w tym niekompletny i niespójny wniosek z załącznikami, pobieżne opisy, brak analizy finansowej i rynku. Skarżący złożył poprawiony wniosek, jednak nie przeszedł on pozytywnie oceny merytorycznej z uwagi na błędy w prognozie finansowej, efektywności projektu i dokumentacji technicznej. Skarżący złożył protest, zarzucając błędy w ocenie kryteriów i naruszenia proceduralne. Protest nie został uwzględniony. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc te same zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi J.R. na informację [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych zawartą w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
J. R. (dalej: skarżący) złożył [...] sierpnia 2014 r. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu p.n. "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 (RPO WM), Priorytet I. Działanie 1.5. Rozwój przedsiębiorczości.
[...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej: [...]JWPU) pismem z [...] października 2014 r. wezwała skarżącego do poprawy formalnej wniosku dotyczącej pól G1.1, G1.4, A.5, I5.5 i załącznika 1a.
Skarżący [...] października 2014 r. złożył uzupełniony wniosek, który przeszedł pomyślnie etap oceny formalnej i przekazany został do oceny merytorycznej.
[...]JWPU pismem z [...] stycznia 2015 r. – na prośbę eksperta dokonującego oceny merytorycznej wniosku – wezwała skarżącego do uzupełnienia wniosku. Przyczyną wezwania było to, że skarżący nie przedstawił kompletnego i spójnego wniosku wraz z załącznikami. Informacje zawarte w tych dokumentach nie pozwalają na rzetelną i obiektywną ocenę zgodną z kryteriami. Opisy, w szczególności w biznesplanie, są pobieżne i lakoniczne, często przedstawione hasłowo, nie poparte wiarygodnymi źródłami. Brak założeń do analizy finansowej, w której nie uwzględniono Rachunku przepływów pieniężnych. Brak także szczegółowej analizy rynku dla przyszłych produktów. Także informacje na temat promocji oferty oraz kalkulacji cen jednostkowych i przyszłego pobytu są zbyt pobieżne i niewystarczające. Kluczowe dla oceny jest także uzasadnienie dla Wydatku 1 z podaniem szczegółowych informacji m.in. o dostawcy modułu, technologiach i produktach alternatywnych, etc.
Skarżący [...] stycznia 2015 r. złożył poprawiony wniosek wraz z załącznikami.
[...]JWPU pismem z [...] lutego 2015 r., poinformowała skarżącego, że wniosek nie przeszedł pomyślenie pierwszego etapu oceny merytorycznej (oceny wykonalności) w ramach Kryteriów: nr 1 "Wykonalność finansowa", nr 2 "Efektywność projektu" oraz nr 3 "Dokumentacja techniczna zgodna z danymi podanymi we wniosku i przygotowana zgodnie z prawem polskim i unijnym". Do pisma załączono kartę oceny merytorycznej (oceny wykonalności) część D – III Oceniający.
W karcie oceny merytorycznej – co do oceny Kryterium nr 1 "Wykonalność finansowa" – ekspert stwierdził, że przedstawiona w dokumentacji aplikacyjnej prognoza finansowa jest całkowicie nieprawidłowa, co wynika m. in. z błędnego zaprojektowania przedsięwzięcia od strony finansowej. Wnioskodawca niepoprawnie wypełnił arkusz prognozy. Nie pokazuje rzeczywistych kosztów związanych z realizacją projektu, włącznie z kosztami wynagrodzeń nowo zatrudnionych pracowników (zerowe pozycje w wariancie III arkusza), pokazuje permanentną w kolejnych latach stratę z tytułu realizacji projektu. Arkusz nie wykazuje środków trwałych zakupionych w projekcie i nieprawidłowo zakłada jednorazową, a nie wg obowiązujących stawek umorzenia w zależności od zaliczenia zrealizowanych wydatków do odpowiednich grup klasyfikacji środków trwałych, ich amortyzację. Brak w arkuszu rozliczenia dotacji. Nie wypełniono również części arkusza dotyczącej przepływów finansowych, do czego wnioskodawca jest zobowiązany zapisem w cz. IV biznesplanu, nawet jeśli nie jest zobowiązany ustawą o rachunkowości do sporządzania w swojej działalności adekwatnego sprawozdania. Nie uzupełnił tego braku również na wezwanie do uzupełnienia dokumentacji w tym zakresie. Ekspert stwierdził, że koszty kwalifikowalne projektu co do zasady spełniają warunki kwalifikowalności dla działania 1.5. nie są jednak możliwe do weryfikacji ze względu na brak wystarczających informacji technicznych w specyfikacji zawartej w biznesplanie.
W zakresie oceny Kryterium nr 2, ekspert stwierdził, że wiarygodne określenie wskaźników finansowych nie jest możliwe, ze względu na istotne błędy merytoryczne popełnione w prognozie finansowej. Dlatego nie jest możliwe uznanie spełnienia tego kryterium. Wskaźniki produktu są wiarygodne, natomiast brak jest możliwości osiągnięcia wskaźnika zatrudnienia "Przewidywana całkowita liczba bezpośrednio utworzonych nowych etatów (EPC) – 2 szt." w projekcie. Zerowe koszty przewidziane w pozycji "Wynagrodzenia" w wariancie III arkusza ("Projekt") nie pozwolą na zatrudnienie [...] pełnoetatowych pracowników. Ze względu na niewypełnienie prognozy przepływów finansowych we wszystkich 3 wariantach poprawionej prognozy nie można określić płynności firmy wnioskodawcy i tym samym jego sytuacji finansowej. Z punktu widzenia efektywności finansowej realizacja projektu jest bezzasadna, bo wg przedstawionej prognozy projekt generuje permanentne straty we wszystkich latach po jego zrealizowaniu.
W zakresie oceny Kryterium nr 3 ekspert uznał, że informacje techniczne we wniosku i biznesplanie są spójne, chociaż same opisy są dość chaotyczne, a specyfikacja techniczna nie spełnia warunku spójności z opisami we wniosku o dofinansowanie. Dlatego uznano ją za niewystarczającą do spełnienia kryterium.
Skarżący pismem z [...] marca 2015 r. złożył protest, w którym nie zgodził się z oceną wszystkich trzech zakwestionowanych kryteriów wykonalności.
1. Ocenie Kryterium nr 1 zarzucił:
a. błędne uznanie, że wnioskodawca niepoprawnie wypełnił arkusz prognozy, w którym prognoza pokazuje permanentną stratę z tytułu realizacji projektu w kolejnych latach jego trwania, w sytuacji gdy tabele finansowe wypełnione przez wnioskodawcę (zakładka I i II) wykazują zysk, natomiast tabela finansowa (zakładka III), która nie jest wypełniana przez wnioskodawcę, lecz w której dokonywane jest sumowanie wartości wskazanych przez wnioskodawcę w zakładce I i II przy pomocy formuły opracowanej przez [...]JWPU wykazuje stratę, pomimo tego, że sumuje dwie wartości dodatnie, co wskazuje, że widoczna w arkuszu strata jest wynikiem błędu formuły opracowanej przez [...]JWPU;
b. błędne uznanie, że wnioskodawca miał obowiązek wypełnienia części arkusza dotyczącej przepływów finansowych pomimo tego, że w ramach swojej działalności gospodarczej nie sporządza rachunku przepływów;
2. Kryterium nr 2 zarzucił:
a. błędne uznanie, że wnioskodawca popełnił błędy w prognozie finansowej, szczególnie, że z karty oceny nie wynika o jakie błędy chodzi;
b. uznanie, że nie można określić sytuacji finansowej wnioskodawcy z uwagi na niewypełnienie przez niego prognozy przepływów finansowych;
c. błędne uznanie, że projekt generuje permanentnie stratę w kolejnych latach jego trwania, w sytuacji gdy tabele finansowe wypełnione przez wnioskodawcę (zakładka I i II) wykazują zysk, natomiast tabela finansowa (zakładka III), która nie jest wypełniana przez wnioskodawcę, lecz w której dokonywane jest sumowanie wartości wskazanych przez wnioskodawcę w zakładce I i II przy pomocy formuły opracowanej przez [...]JWPU wykazuje stratę, pomimo tego, że sumuje dwie wartości dodatnie, co wskazuje, że widoczna w arkuszu strata jest wynikiem błędu opracowanej przez [...]JWPU formuły;
3. ocenie Kryterium nr 3 zarzucił, z uwagi na błędne uznanie, że dokumentacja projektowa nie spełnia warunku spójności, w sytuacji gdy ekspert wydający ocenę uznał, że informacje techniczne przedstawione przez wnioskodawcę są spójne i nie uzasadnił w sposób wystarczający z jakich powodów uznał brak spójności specyfikacji technicznej i w konsekwencji całą dokumentację techniczną za niewystarczającą do spełnienia kryterium.
4. W zakresie zarzutów proceduralnych przeprowadzonej ocenie zarzucił nieprzekazanie wnioskodawcy wszystkich kart ocen dokonanych przez ekspertów; wnioskodawcy przekazano jedynie kartę ocen dokonanych przez trzeciego eksperta, a nie przekazano kart ocen dwóch pozostałych ekspertów dokonujących oceny, co powoduje, że wnioskodawca nie może zająć pełnego merytorycznego stanowiska co do przeprowadzonej oceny złożonego przez niego wniosku, również nie może stwierdzić czy faktycznie jego projekt został oceniony przez wszystkich ekspertów. Ponadto nieprawidłowe sporządzenie przez trzeciego eksperta uzasadnień cząstkowych oraz uzasadnienia końcowego oceny merytorycznej wniosku, tj. w sposób niejasny i nieprzejrzysty, pozostawiający wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności przeprowadzonej oceny.
W odpowiedzi na protest, [...]JWPU pismem z [...] marca 2015 r. nr [...] poinformowała skarżącego, że protest nie został uwzględniony, przy czym został uznany zarzut dotyczący spełniania przez projekt Kryterium nr 3.
Ustosunkowując się do sformułowanych przez skarżącego zarzutów w zakresie Kryterium nr 1, [...]JWPU zauważyła, że skarżący, mimo wezwania do uzupełnienia i poprawy w zakresie sposobu wypełnienia załącznika do Biznes Planu przez eksperta nie wypełnił poprawnie tabel - "załącznik do biznes planu [...]". Jednocześnie skarżący nie odniósł się do konkretnych zarzutów postawionych przez eksperta, a jedynie postawił zarzut błędnie zaprojektowanego zestawu tabel (załączonych do Biznes Planu) przez [...]JWPU, co uznał za przyczynę uzyskania niepoprawnych wyników. W ocenie [...]JWPU nie uzasadnia to jednak przyjęcia błędnych założeń do których w swojej ocenie odnosi się ekspert. Zgodnie z art. 30b ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.), wnioskodawca wnosi protest, który musi zawierać:
a) wskazanie wszystkich kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem,
b) wskazanie wszystkich zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny wraz z uzasadnieniem.
[...]JWPU podkreśliła, że uwagi skarżącego sprowadzają się do postawienia zarzutu proceduralnego, a nie merytorycznej oceny, gdyż skarżący nie odniósł się do poszczególnych zarzutów eksperta, takich jak: "Przedstawiona w dokumentacji aplikacyjnej prognoza finansowa jest całkowicie nieprawidłowa, co wynika m. in. z błędnego zaprojektowania przedsięwzięcia od strony finansowej. Wnioskodawca niepoprawnie wypełnił arkusz prognozy. Nie pokazuje rzeczywistych kosztów związanych z realizacją projektu, włącznie z kosztami wynagrodzeń nowo zatrudnionych pracowników (zerowe pozycje w wariancie III arkusza), pokazuje permanentną w kolejnych latach stratę z tytułu realizacji projektu. Arkusz nie wykazuje środków trwałych zakupionych w projekcie i nieprawidłowo zakłada jednorazową, a nie wg obowiązujących stawek umorzenia w zależności od zaliczenia zrealizowanych wydatków do odpowiednich grup klasyfikacji środków trwałych, ich amortyzację. Brak w arkuszu rozliczenia dotacji."
Reasumując, [...]JWPU stwierdziła, że skarżący w tym kryterium odniósł się wybiórczo do oceny dokonanej przez Eksperta i nie wykazał poprawności swoich założeń.
[...]JWPU ustosunkowała się także do zarzutu dotyczącego braku obowiązku przez wnioskodawcę wypełnienia części arkusza dotyczącej przepływów finansowych, gdyż w ramach swojej działalności gospodarczej nie sporządza rachunku przepływów. [...]JWPU stwierdziła, że skarżący był wzywany do poprawy wniosku. Zignorował wezwanie, twierdząc, że zgodnie z ustawą o rachunkowości nie podlega obowiązkowi sporządzania części Przepływy pieniężne. Zdaniem [...]JWPU wnioskodawca bez względu na formę prowadzenia działalności gospodarczej i formy prowadzenia księgowości, w przypadku ubiegania się o dotację z działania 1.5 RPO WM, zobowiązany jest do wypełnienia kompletu dokumentacji, w tym Biznes Planu i załącznika, zawierającego 3 pozycje (bilans, rachunek zysków i przepływy). Jest to bezwzględny wymóg konkursu, w którym dołączenie wskazanych w Regulaminie załączników jest obowiązkowe. Regulamin zawiera wzory dokumentów koniecznych do wypełnienia, wśród nich wzór Biznes Planu wraz z załącznikiem. Ponadto, w Biznes Planie w części VI znajduje się szczegółowa instrukcja, wskazująca jak wypełnić ten załącznik. W żadnym punkcie sposób wypełnienia nie jest uzależniony od rodzaju księgowości jaką prowadzi Beneficjent. Jednoznacznie jest wskazane, że "Tabele finansowe powinny zostać wypełnione zgodnie z zasadami określonymi w Załączniku nr 1 do ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.)."
W odniesieniu do zarzutów dotyczących Kryterium nr 2 "Efektywność projektu", [...]JWPU stwierdziła, że analiza finansowa została oceniona prawidłowo (kryterium nr 1 przewiduje ocenę poprawności analizy finansowej). Wnioskodawca odniósł się w proteście, w kryterium nr 2, do prognozy finansowej, która oceniana jest właśnie w kryterium nr 1 i właśnie dlatego Ekspert w sposób szczegółowy wskazał tam swoje zastrzeżenia, do których skarżący nie odniósł się.
[...]JWPU wyjaśniła także, że tabela przepływy finansowe co do zasady była obowiązkowa do wypełnienia, co także ekspert uzasadnił przy ocenie kryterium nr 1 i wskazał konkretne zarzuty, do których skarżący nie odniósł się. [...]JWPU podkreśliła, że rachunek przepływów pieniężnych pokazuje jedynie rzeczywiście zaistniałe w przedsiębiorstwie przepływy środków pieniężnych w danym okresie. Uzupełnia on więc wiedzę użytkowników sprawozdania finansowego o elementy niepokazane w rachunku wyników i bilansie. Ma on na celu przede wszystkim dostarczenie informacji na temat płynności i wypłacalności przedsiębiorstwa i jest podstawą do projekcji przyszłych przepływów pieniężnych.
Na końcu [...]JWPU wskazała, że skarżący mimo wezwania do uzupełnienia i poprawy w zakresie sposobu wypełnienia załącznika do Biznes Planu przez eksperta, nie wypełnił poprawnie tabel. Ekspert, oceniając przedstawione dokumenty, wymienił w kryterium nr 1 błędy jakie popełnił wnioskodawca. Istotą konstrukcji tych tabel jest takie przedstawienie modelu finansowego, które na końcu (zakładka "Projekt") pokaże faktyczne korzyści z jego realizacji (realne koszty i przychody z realizacji projektu) i pozwoli ocenić jego efektywność ([...]), co wynika z karty oceny projektu. A wiec to nie błędy w konstrukcji tabeli, a błędne założenie kosztów i korzyści w poszczególnych zakładkach dały nieprawdziwy wynik uniemożliwiający pozytywną ocenę tego kryterium.
[...]JWPU odnosząc się do zarzutów proceduralnych wyjaśniła, że ocena wykonalności dla projektu została dokonana przez trzech ekspertów. Wynik oceny, dokonany przez dwóch pierwszych oceniających, był rozbieżny. Wobec czego został powołany trzeci ekspert. Wybór ten wynikał z zapisu zawartego w § 25 ust. 3 Regulaminu oceny merytorycznej wniosków i Komisji Konkursowych powołanych w ramach RPO WM 2007-2013, - "W przypadku rozbieżności ocen na etapie oceny wykonalności, gdy jeden z ekspertów ocenia pozytywnie a drugi negatywnie ("0" i "1"), wniosek jest oceniany przez trzeciego wylosowanego eksperta. Ocena trzeciego eksperta jest ostateczna i wiążąca.", dlatego też do skarżącego została wysłana, wraz z pismem o wynikach oceny merytorycznej, jedynie karta ostatniego oceniającego.
Na końcu [...]JWPU podkreśliła, że ocena wykonalności jest oceną 0/1 i tylko pozytywna ocena wszystkich kryteriów uprawnia do przejścia do następnego etapu oceny. Brak było więc możliwości przywrócenia wniosku do ponownej oceny wykonalności i dlatego protest nie został uwzględniony.
W skardze z 9 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie [...]JWPU z [...] marca 2015 r. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W skardze zostały podniesione takie same zarzuty jak w proteście.
W odpowiedzi na skargę z 30 kwietnia 2015 r. [...]JWPU wniosła o jej oddalenie. Do odpowiedzi załączone zostały karty ocen merytorycznych trzech oceniających.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy poczynić uwagę, że – jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa – zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37 u.z.p.p.r., że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co wyklucza weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w tej ustawie. Dopuszcza się natomiast możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Wzorzec kontroli w niniejszej sprawie stanowią więc nie tylko normy prawa powszechnie obowiązującego, ale również normy systemu realizacji programu operacyjnego. Pojęcie prawa stanowiącego kryterium kontroli sądu należy interpretować w ujęciu szerokim. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć, że kontrola sądowa oceny projektu z perspektywy regulacji systemu realizacji programu może być dokonana jedynie łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, i przy założeniu, że przepisy tego systemu są oparte na prawie powszechnie obowiązanym i z nim zgodne. Podkreślić również należy, iż Sąd nie jest jednak związany aktami prawa innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw i Konstytucji. O ile nie stwierdzi niezgodności, powinien stosować je, jako wzorzec kontroli sądowo-administracyjnej. Jednocześnie przyjąć należy jako słuszny pogląd, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powyższe oznacza, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny i jasności kryteriów tejże oceny (v. wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2010 r., III SA/Po 37/10; wyrok WSA w Warszawie z 14 maja 2014 r., V SA/Wa 923/14, pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Wskazać również należy, że instytucja zarządzająca udziela pomocy, o czym stanowi art. 21 ust. 2 u.z.p.p.r., oraz – jak stanowi art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. to ona dokonuje wyboru projektu do dofinansowana w ramach programu operacyjnego, i to na niej – zgodnie z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. spoczywa obowiązek uwzględniania zasady równego dostępu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów przy dokonywaniu tego wyboru.
W niniejszej sprawie spór między skarżącym, a [...]JWPU sprowadza się do oceny czy projekt wypełniał kryteria wykonalności nr 1 "Wykonalność finansowa" oraz nr 2 "Efektywność projektu", które zostały zakwestionowane przez organ. Zasadniczym elementem tego sporu, determinującym negatywną ocenę powyższych kryteriów, jest to, czy podmiot przystępujący do konkursu nr [...] w ramach Działania 1.5 Rozwój przedsiębiorczości, prowadzący uproszczoną księgowość, był zobowiązany do wypełnienia tabel finansowych dotyczących "Prognozy przepływów gotówkowych" stanowiących załącznik do Biznes planu oraz czy niewypełnienie tych tabel stanowi błąd, który nie pozwala na pozytywną ocenę kryterium wykonalności.
Sąd wskazuje, że skarżący, pomimo wezwania go przez [...]JWPU, do podania danych Rachunku przepływów pieniężnych, odstąpił od ich uzupełnienia uznając, że nie ma takiego obowiązku, ponieważ nie jest jednostką, która zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o rachunkowości, ma obowiązek sporządzania rachunku przepływów pieniężnych. Dlatego też w polu B 2.2.4. "Bilans" wniosku o dofinansowanie, zaznaczył "nie dotyczy", co nie budziło wątpliwości przy ocenie formalnej wniosku. Dodał także, że składając wniosek o dofinansowanie w [...]JWPU w 2011 r. do konkursu 1.2 nie był proszony o wypełnienie rachunku przepływów pieniężnych.
W ocenie [...]JWPU wnioskodawca bez względu na formę prowadzenia działalności gospodarczej i formy prowadzenia księgowości, w przypadku ubiegania się o dotację z działania 1.5 RPO WM, zobowiązany jest do wypełnienia kompletu dokumentacji, w tym Biznes planu i załącznika, zawierającego 3 pozycje (bilans, rachunek zysków i przepływy). Jest to bezwzględny wymóg konkursu, w którym dołączenie wskazanych w Regulaminie załączników jest obowiązkowe. Ponadto, w Biznes planie w części VI znajduje się szczegółowa instrukcja, wskazująca jak wypełnić ten załącznik. W żadnym punkcie sposób wypełnienia nie jest uzależniony od rodzaju księgowości jaką prowadzi beneficjent.
Sąd wskazuje, że zgodnie z § 9 Regulaminu konkursu nr [...] Działanie 1.5 "Rozwój przedsiębiorczości" Konkurs zamknięty bez preselekcji z [...] lipca 2014 r. –złożone wnioski o dofinansowanie podlegają ocenie formalnej, wykonalności, strategicznej, merytorycznej, zgodnie z zapisami obowiązującej wersji Uszczegółowienia RPO WM (rozdział I, punkt 6 Opis systemu wyboru projektów oraz załącznik 5 Kryteria wyboru finansowanych operacji). Ponadto ocena merytoryczna przebiega zgodnie z Regulaminem oceny merytorycznej wniosków i Komisji Konkursowych powołanych w ramach RPO WM (Załącznik do uchwały Nr [...] maja 2014 r. Regulamin oceny merytorycznej i Komisji Konkursowych powołanych w ramach RPO WM 2007-2013)
Na wstępie dalszych rozważań nadmienić należy, że Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie, ażeby powyższe dokumenty były niezgodne z którymkolwiek ze źródeł prawa wymienionych w art. 178 Konstytucji RP, mają więc one zastosowanie w niniejszej sprawie jako wzorzec kontroli.
Zgodnie § 3 pkt 8 Regulaminu konkursu – do wniosku o dofinansowanie wnioskodawca jest zobowiązany dołączyć załączniki wyszczególnione w § 12 niniejszego regulaminu. Wśród nich zgodnie z pkt 1 § 12 – Biznes plan wraz z załącznikiem (...). Wszystkie tabele finansowe w wersji elektronicznej powinny być sporządzone w arkuszu kalkulacyjnym i zawierać aktywne formuły (dotyczy załącznika do biznes planu). W części VI Biznes planu "Sytuacja finansowa" tiret trzecie wskazano, że – tabele finansowe powinny zostać wypełnione zgodnie z zasadami określonymi w Załączniku nr 1 do ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.). Ponadto tiret dwunaste stanowi – Załącznik do Biznes planu składa się z następujących wariantów:
- Wariant I Wnioskodawca + Projekt – Wnioskodawca wypełnia pola nie podświetlone w Tabelach nr 1: Bilans – Wnioskodawca + Projekt; 2. Rachunek zysków i strat – Wnioskodawca + Projekt, 3. Prognoza przepływów gotówkowych – Wnioskodawca + Projekt.
- Wariant II Wnioskodawca bez projektu – Wnioskodawca wypełnia pola nie podświetlone w Tabelach nr 1: Bilans – Wnioskodawca bez projektu; 2. Rachunek zysków i strat – Wnioskodawca bez projektu, 3. Prognoza przepływów gotówkowych – Wnioskodawca bez projektu.
- Wariant III Projekt – Wnioskodawca nie wypełnia tabel. Dane wyliczają się automatycznie.
Z powyższych zapisów wynika, że każdy wnioskodawca niezależnie od formy prawnej prowadzonej działalności gospodarczej ma obowiązek wypełnić tabelę dotyczącą przepływów pieniężnych. W tym miejscu przywołać należy pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 9 czerwca 2011 r., II SA/Bd 373/11 (pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że instytucja zarządzająca jako dysponent środków przeznaczonych do rozdzielenia w danym konkursie określa w zgodzie z przepisami u.z.p.p.r. kryteria przyznawania dofinansowania. Wnioskodawca przystępując do danego konkursu, chcąc skorzystać z możliwości jakie daje ten konkurs, musi dostosować się do jego wymogów. Jeżeli stawia on określone wymagania, to obowiązkiem wnioskodawcy jest spełnienie tych wymagań, aby skorzystać z możliwości dofinansowania projektu. Wymagania te mają charakter normatywny i wiążą wnioskodawców biorących udział w konkursie.
Skoro więc w przedmiotowej sprawie, jak powyżej wskazano, wypełnienie wszystkich formularzy obliczeniowych było obligatoryjne, to obowiązkiem skarżącego było ich prawidłowe wypełnienie, niezależnie od sposobu prowadzonej księgowości. Powinnością skarżącego było zapoznanie się z dokumentacją konkursową. Na nim spoczywał również obowiązek rzetelnego wypełnienia wszystkich wymaganych dokumentów. W interesie skarżącego, jako potencjalnego beneficjenta środków rozdzielanych w ramach danego konkursu, leżało takie wypełnienie wymaganych dokumentów, ażeby przedłożony przez niego wniosek otrzymał pozytywną ocenę. W sytuacji, w której skarżący wypełnia wniosek niezgodnie z wymaganiami ustalonymi przez instytucję zarządzającą musi się liczyć ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami swojego działania. W ocenie Sądu [...]JWPU słusznie uznała, że wniosek skarżącego nie został wypełniony w sposób prawidłowy. Tak jak wyżej podniesiono, w Instrukcji wypełnienia Biznes planu w sposób jednoznaczny wskazano, że obligatoryjne jest wypełnienie wszystkich tabel finansowych. Niewątpliwie nie można uznać za prawidłowe wypełnienie tabel poprzez wpisanie "0" czy "nie dotyczy". Fakt, że w świetle przepisów powszechnie obowiązujących, jako podmiot prowadzący uproszczoną księgowość, skarżący nie jest zobowiązany do tworzenia i prowadzenia bilansu, rachunków zysków i start, rachunków przepływów pieniężnych, nie oznacza, że jest on zwolniony z obowiązku stosowania się do wymagań stawianych przez instytucję zarządzającą skoro chce być beneficjentem środków. W konsekwencji braku wskazania stosownych wpisów, Sąd uznał za zasadne stanowisko [...]JWPU, że sposób wypełnienia wniosku uniemożliwia ocenę czy analiza finansowa i ekonomiczna przedsięwzięcia wykonana została w sposób rzetelny i prawidłowy, co skutkowało negatywną oceną wniosku.
Sąd wskazuje także, że bez znaczenia dla oceny kryterium wykonalności jest wpisanie w polu B 2.2.4. "Bilans" wniosku o dofinansowanie "nie dotyczy" i zaakceptowanie tego przez organ podczas oceny formalnej projektu. Nie oznacza to bowiem, że niedostrzeżenie tego błędu wpływa w jakikolwiek sposób na poprawność oceny kryterium wykonalności. Podobnie jak nie ma znaczenia dla sprawy to, że w poprzednim konkursie nie wymagano od skarżącego wypełnienia tabeli przepływów pieniężnych. Przedmiotem kontroli sądowej jest bowiem wyłącznie ocena tego konkretnego projektu.
Sąd podkreśla, że wymóg wypełnienia tabeli przepływów pieniężnych przez wszystkich potencjalnych beneficjentów odpowiada zasadzie równego dostępu do pomocy publicznej dla wszystkich kategorii beneficjentów, określonej w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. Wymóg ten w jednakowym stopniu dotyczył wszystkich uczestników danego konkursu i każdy z nich musiał sprostać tym samym wymogom. Naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów stanowiłoby natomiast odstępstwo od przyjętych reguł w odniesieniu do któregokolwiek z uczestników.
Sąd zauważa także, że ani w proteście ani w skardze, skarżący nie przedstawił argumentacji, która podważałaby ocenę eksperta w zakresie błędnego zaprojektowania przedsięwzięcia od strony finansowej. Ekspert podnosił, że wnioskodawca "nie pokazuje rzeczywistych kosztów związanych z realizacją projektu, włącznie z kosztami wynagrodzeń nowo zatrudnionych pracowników (zerowe pozycje w wariancie III arkusza), pokazuje permanentną w kolejnych latach stratę z tytułu realizacji projektu. Arkusz nie wykazuje środków trwałych zakupionych w projekcie i nieprawidłowo zakłada jednorazową, a nie wg obowiązujących stawek umorzenia w zależności od zaliczenia zrealizowanych wydatków do odpowiednich grup klasyfikacji środków trwałych, ich amortyzację. Brak w arkuszu rozliczenia dotacji."
W ocenie Sądu powyższe powoduje, że nie jest zasadny zarzut błędnego uznania, że wnioskodawca niepoprawnie wypełnił arkusz prognozy. Skarżący nie przedstawił bowiem jakiejkolwiek argumentacji mogącej podważać słuszność podjętej oceny eksperckiej. Zarzut błędnej formuły obliczeń przyjętej przez [...]JWPU, przy braku podania przez skarżącego wszystkich niezbędnych danych, był w tej sytuacji chybiony. Dlatego też Sąd nie mógł uznać, że kryteria wykonalności nr 1 i nr 2 zostały przeprowadzone niezgodnie z prawem.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące nieprzekazanie wnioskodawcy wszystkich kart ocen dokonanych przez ekspertów zgodnie § 23 pkt 8 Regulaminu oceny wniosków, co powoduje, że wnioskodawca nie może zająć pełnego merytorycznego stanowiska co do przeprowadzonej oceny złożonego przez niego wniosku, również nie może stwierdzić czy faktycznie jego projekt został oceniony przez wszystkich ekspertów.
Sąd wskazuje, że zgodnie § 25 pkt 3 Regulaminu oceny wniosków – w przypadku rozbieżności ocen na etapie oceny wykonalności, gdy jeden z ekspertów ocenia pozytywnie a drugi negatywnie ("0" i "1"), wniosek jest oceniany przez trzeciego wylosowanego eksperta. Ocena trzeciego eksperta jest ostateczna i wiążąca. Z karty oceny merytorycznej wyraźnie wynika, że oceny dokonał III Oceniający. Zdaniem Sądu w tej sytuacji przesłanie skarżącemu karty oceny merytorycznej jedynie trzeciego "rozstrzygającego" eksperta była prawidłowa. Ponadto ocena ta wbrew zarzutom skargi była czytelna i wyraźnie wskazywała jakich informacji brakowało we wniosku, co opisano wyżej. Ponadto przy odpowiedzi na skargę pełnomocnik [...]JWPU nadesłał dwie karty oceny merytorycznej oceniającego I i II, co tylko potwierdziło, że takie oceny zostały wykonane.
Podsumowując, w zakresie wskazanego na wstępie kryterium legalności Sąd nie stwierdził, ażeby ocena przedmiotowego wniosku dokonana została w sposób niezgodny z kryteriami przedmiotowego konkursu, jak również ażeby kryteria przyjęte przez instytucję zarządzająca naruszały normy prawa powszechnie obowiązującego. Negatywna ocena wniosku skarżącego wynikała z nienależytego wypełnienia tabel załączników do Biznes planu, co nie pozwoliło ekspertom na pozytywną ocenę wniosku w ramach kryteriów wykonalności nr 1 i 2.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 30 lit. c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło