V SA/Wa 1687/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. T. i K. T. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia ... kwietnia 2016 r. Nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. T. i K. T. wystąpili z wnioskiem z dnia 16 maja 2016 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podniesiono, iż wykonanie decyzji rodzi nieodwracalne skutki i zniweczy skutki ewentualnego korzystnego rozstrzygnięcia Sądu w postaci przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2016 r. skarżący ponownie zwrócili się o podjęcie czynności w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt, iż bezczynność ze strony organu w tym zakresie rodzi nieodwracalne konsekwencje dla skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwane dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć także należy, iż zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem orzecznictwa, żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż chybione jest stanowisko skarżących jakoby przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej była sama zasadność skargi. Zgodnie z niekwestionowanym stanowiskiem orzecznictwa, na tym etapie postępowania sądowego (przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania), sąd nie dokonuje oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Nie zasługuje również na uwzględnienie stanowisko skarżących, zgodnie z którym, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wystąpienia nieodwracalnych skutków. Niezależnie od tego, iż w uzasadnieniu wniosku nie wskazano na czym miałaby polegać "nieodwracalność" skutków w niniejszej sprawie, to wskazać należy na ugruntowane już stanowisko sądów administracyjnych odnoszące się do możliwości wstrzymywania decyzji nakładających na stronę obowiązek zwrotu określonej należności pieniężnej. Mianowicie, w orzecznictwie akcentuje się, że wykonanie decyzji pociągającej za sobą konieczność uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Podnosi się przy tym, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Wskazać ponadto należy, iż w orzecznictwie podkreśla się również, że bez znaczenia jest przy tym kwestia skomplikowanego charakteru odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia będą jej przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, w tym również z odsetkami (por. postanowienia NSA: z dnia 27 stycznia 2016 o sygn. akt II GZ 1027/15; z dnia 17 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 108/16; z dnia 17 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 211/16). Oceniając natomiast wniosek w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, Sąd zauważa, iż z regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że szkoda ta nie może być jakakolwiek, ale musi być znaczna. Tym samym aby uznać za prawdopodobne spełnienie omawianej przesłanki konieczne jest zestawienie wysokości dochodzonej należności pieniężnej z sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. W tym celu skarżący winien jasno i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a także poprzeć twierdzenia odpowiednimi dokumentami. W niniejszej Sąd stwierdza, iż wnioskodawcy w żaden sposób nie uzasadnili niebezpieczeństwa spowodowania znacznej szkody, nie przedstawili również żadnych dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową. Nie ma zatem możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia wnioskodawcom znacznej szkody majątkowej. Warto w tym miejscu wskazać na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, zgodnie z którym, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.