V SA/Wa 170/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla grup producentów owoców i warzyw postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2015 r. wezwano Stowarzyszenie P. w P. (dalej jako: "skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.856 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 26 stycznia 2015 r. (ZPO: k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia 6 lutego 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o "zwolnienie z kosztów", wnosząc jednocześnie o "zwolnienie od opłaty od skargi w kwocie 2.856 zł". Skarżący wskazał, iż w dniu 2 lutego 2015 r. członek zarządu K. S. nie mógł tego sporządzić ani podpisać wniosku o zwolnienie od kosztów. Działający imieniu Stowarzyszenia członkowie zarządu dodali, iż pozostało ich tylko dwóch, pozostali zaś się wypisali, a jeden z członków przebywa za granicą. Do wniosku dołączono wyciąg z rachunku Bankowego Stowarzyszenia z dnia [...] lutego 2015 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 2 lutego 2015 r., wystawione K. S. przez lekarza ogólnego radiologa T.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 214 § 1 i art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", strona wnosząca skargę jest zobowiązana uiścić należny wpis sądowy. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a, Sąd nie może podjąć żadnej czynności na skutek pisma (w tym skargi), od którego nie została uiszczona opłata sądowa (w tym wpis sądowy), chyba, że stronie przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych określone w art. 239 p.p.s.a. lub zostanie przyznane na jej wniosek stosowne prawo pomocy obejmujące zwolnienie od tych kosztów. Podkreślić należy, że strona uczyni zadość wezwaniu Sądu w sytuacji, gdy w zakreślonym terminie uiści wpis od skargi albo, gdy w otwartym terminie do jego uiszczenia złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu, a w siedmiodniowym terminie na dokonanie tej czynności, który upłynął w dniu 2 lutego 2015 r., wpis nie został uiszczony. W dniu 6 lutego 2015 r. skarżący wniósł zaś wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc jednocześnie o zwolnienie go od wpisu od skargi w kwocie 2.856 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony na każdym etapie postępowania. Jednakże, jeżeli strona wezwana do uiszczenia kosztów sądowych wystąpi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów, w terminie otwartym do wykonania wezwania, a wniosek w tym przedmiocie zostanie uwzględniony, to postanowienie w przedmiocie prawa pomocy obejmuje również koszty sądowe, których dotyczyło wezwanie. W takim przypadku z zachowaniem terminu do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wiążą się dla strony określone skutki procesowe. Oznacza to, że w tej wyjątkowej sytuacji strona uprawniona jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2835/13). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustawodawca nie nakłada na stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności obowiązku uprawdopodobnienia zachowania siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., zaś Sąd w takiej sytuacji powinien rozpoznać merytorycznie przedmiotowy wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 65/11). Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przy ocenie wniosku Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W warunkach niniejszej sprawy nie można mówić, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Fakty podane we wniosku, w żadnym wypadku, nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z KRS z dnia [...] października 2014 r. (k. [...]-[...]akt sądowych) wynika, iż oświadczenia woli w zakresie praw i zobowiązań finansowych składają w imieniu Stowarzyszenia dwaj członkowie zarządu lub członek zarządu i upoważniony przez zarząd pełnomocnik (Dział 2 Rubryka 1.2). Zgodnie z treścią Podrubryki 1 Działu 2 członkami zarządu Stowarzyszenia są: S. P., T. A., M. B., K. S., R.G.. W ocenie Sądu fakt, iż zarząd Stowarzyszenia składa się z pięciu członków przesądza o braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pomimo zawartego w treści wniosku stwierdzenia, iż zarząd składa się obecnie tylko z trzech członków, z czego jeden przebywa za granicą, skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałyby zmiany w składzie zarządu w stosunku do stanu na dzień [...] października 2014 r. Dodatkowo członkowie zarządu mając na uwadze sposób reprezentacji Stowarzyszenia oraz możliwość zaistnienia nieprzewidzianych wypadków losowych mieli możliwość powołania pełnomocnika, który również uprawniony byłby do działania wraz z członkiem zarządu w imieniu Stowarzyszenia. Odnosząc się do treści wniosku z dnia 6 lutego 2015 r. należy zauważyć, iż skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał problemy zdrowotne jednego z członków zarządu Stowarzyszenia. Wraz z wnioskiem nadesłano zaświadczenie lekarskie z dnia 2 lutego 2015 r., w treści którego lekarz ogólny radiolog zaświadczył, iż "w dniu dzisiejszym udzielono K. S. pierwszej pomocy lekarskiej z powodu (nieczytelne) zasłabnięcia (R-55)." Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że stan zdrowia członka zarządu Stowarzyszenia – K. S. (zasłabnięcie) uniemożliwił wniesienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez stronę, oprócz tego, że nie została, zdaniem Sądu, uprawdopodobniona, nie wyjaśniała w istocie, dlaczego podjęcie czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe. W związku z powyższym, strona nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i że dochowała wszelkich starań w celu zabezpieczenia swoich interesów prawnych. Tym samym w niniejszej sprawie nie zostało wykazane zaistnienie przesłanki ustanowionej w art. 86 § 1 p.p.s.a., a warunkującej przywrócenie uchybionego terminu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.