V SA/Wa 1749/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy Spółka komandytowa w K. na informację zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z dnia ... lipca 2012 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki, 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy Spółka komandytowa w K. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. "A. [...]" Spółka komandytowa w K. (zwana dalej również: skarżącą) złożyła projekt pt.: ".." o nr ... w dniu ... grudnia 2011r.w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007-2013 Działanie 4.3. "Kredyt technologiczny". Pismem z dnia ... marca 2012 r. B. poinformował Wnioskodawcę o odmowie przyznania premii technologicznej z uwagi na to, że projekt nie spełnił kryteriów merytorycznych dla inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym zgodnie z warunkową umową kredytu technologicznego nr ... z dnia ... listopada 2011 r., w szczególności w wyniku stwierdzenia niezgodności wniosku z przepisami ustawy z dnia 30 maju 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730, z późn. zm.). Wskazano, że na podstawie weryfikacji dokumentów wymienionych w art. 5 ust. 3 tej ustawy podjęta została decyzja o odmowie przyznania promesy premii technologicznej, gdyż projekt nie spełnił wszystkich kryteriów oceny merytorycznej, tj.: 1. Główne procesy technologiczne będą przebiegały w urządzeniach nabywanych w ramach projektu. Wnioskodawca zamierza jedynie zakupić gotowe urządzenia i stosować je zgodnie z ich przeznaczeniem. Należy stwierdzić, że technologia będąca przedmiotem projektu została już zastosowana przez producenta urządzeń, firmę A. S.A. Dlatego projekt nie spełnia wymogów zawartych w art. 3 ust. 4 ustawy; 2. Opinia nie uzasadnia w sposób właściwy konieczności nabycia środków trwałych oraz nie precyzuje parametrów ilościowych i jakościowych, a także zakresu niezbędnych nakładów inwestycyjnych. Ponadto projekt jest funkcjonalnie i ekonomicznie powiązany z projektem utylizacji odpadów niebezpiecznych, dotyczącym drugiego złożonego przez Wnioskodawcę wniosku nr ..., który opiera się na tej samej technologii i urządzeniach firmy A. S.A. Natomiast Opinia nie zawiera "delimitacji" obu projektów. Dlatego też Opinia o nowej technologii nie spełnia także wymogów określonych w art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. b i c ustawy. IW w związku z powyższymi twierdzeniami oceniła, że wniosek nie spełnia następujących kryteriów merytorycznych przyznania premii technologicznej ujętych w Załączniku nr 1 do Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach PO IG: • Projekt jest zgodny z celami i zakresem działaniu 4.3 PO IG oraz ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej; • Wnioskodawca uzyskał opinię wystawioną przez podmiot wymieniony w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2008 r., stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wynika realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym jest nową technologią w rozumieniu ustawy, której okres stosowania na świecie nie jest dłuższy niż 5 lat. Ponadto IW wskazała, że z biznesplanu wynika, iż planowana do zakupu działka obecnie jest własnością głównego właściciela spółki Wnioskodawcy, więc jej zakup nic może stanowić kosztu kwalifikowanego. Podobnie nie mogą zostać uznane za kwalifikowane koszty nabycia niektórych elementów wskazanych w dokumentacji aplikacyjnej, jak big bagi. ubrania robocze etc. Na to rozstrzygnięcie, zgodnie z Procedurą odwoławczą w ramach PO IG, Skarżąca spółka złożyła protest do Ministra Gospodarki. W wyniku rozpatrzenia protestu Instytucja Pośrednicząca uznała protest za niezasadny i poinformowała Skarżącą o tym fakcie w piśmie z dnia ... lipca 2012r. IP wskazała, że zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru operacji finansowych w ramach POIG, w ramach kryterium merytorycznego: Projekt jest zgodny z celami i zakresem działania 4.3 PO IG oraz ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, sprawdzana jest zgodność projektu z celami i zakresem działania 4.3 PO IG oraz ustawą m. in. poprzez weryfikację, czy zachowano zgodność przedmiotu inwestycji z wymogami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Weryfikacji tej dokonuje się na podstawie części IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie - inwestycji technologicznej" oraz opinii o nowej technologii. Minister stwierdził, że przepis art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej stanowi, iż "kredyt technologiczny nie może być udzielany na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej finansowanej za pomocą kredytu technologicznego". IP przychyliła się tym samym do stanowiska B., iż zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz jego załącznikami (opinia o nowej technologii), technologia została już wdrożona w urządzeniach, które Wnioskodawca planuje kupić. Z dokumentacji aplikacyjnej przedstawionej przez Wnioskodawcę wynika bowiem, że wdrożenie technologii opiera się na urządzeniach nabywanych od spółki A. S.A., zgodnie z opinią Naczelnej Organizacji Technicznej, zgodnie z którą "...." Wskazano również, że z przytoczonej przez IW informacji ze strony internetowej producenta planowanych do nabycia urządzeń wynika, że służą one do unieszkodliwiania odpadów i produkcji energii, czyli obejmują przedmiotowy zakres projektu, o którym mowa w dokumentacji aplikacyjnej Spółki. Minister wskazał, że warunkiem określonym w kryteriach merytorycznych przyznania premii technologicznej jest zgodność z warunkami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Urządzenia, które zamierzał zakupić wnioskodawca są, jak wynika z wniosku, "...". Z powyższego wynika, iż urządzenie posiada cechy (wytwarzanie energii), które miałyby stanowić o innowacyjności technologii zastosowanej przez Wnioskodawcę, co jest niezgodne z art. 3 ust. 4 ustawy. Ponadto IP stwierdziła, że zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. b i c ustawy, informacje opracowane w porozumieniu z przedsiębiorcą przez podmiot uprawniony do sporządzenia opinii zawierają: • charakterystykę technologii oraz przedstawienie właściwości świadczących o możliwości jej wdrożenia do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług, • opis sposobu wdrożenia technologii do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług mających być wynikiem realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym. Jednocześnie stwierdzono, że celem kryterium, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy jest możliwość późniejszej weryfikacji zasadności zastosowania wymienionych środków trwałych w projekcie. Skrótowy i ogólny opis cech urządzeń niezbędnych do realizacji projektu nie pozwala na weryfikację, czy nabyte urządzenia są niezbędne do wdrożenia technologii, a także zasadności nabycia środków trwałych. Reasumując organ stwierdził, że ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie nr: ... została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a złożony protest jest niezasadny. Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie informacji Ministra Gospodarki i przekazanie sprawy Instytucji Zarządzającej do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Do skargi nie załączono kompletnego dokumentu informacji Ministra Gospodarki. Minister Gospodarki w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi lub pozostawienie jej bez rozpatrzenia jako niekompletnej z powodu nieuwierzytelnienia kopii załączonej dokumentacji. WSA w Warszawie postanowieniem z 18 października 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1962/12 pozostawił skargę spółki bez rozpatrzenia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca spółka nie załączyła do skargi kompletnej informacji Ministra Gospodarki o negatywnym rozpatrzeniu protestu, bowiem, oprócz innych niezbędnych dokumentów, złożyła tylko pierwszą stronę tej informacji. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca spółka wniosła do sądu skargę niekompletną i pozostawił ją bez rozpatrzenia, podkreślając końcowo, iż pojęcie "skarga niekompletna" nie jest pojęciem tożsamym z "brakami formalnymi skargi" i dlatego nie mógł zastosować art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." i wezwać skarżącej do uzupełnienia braków skargi. Spółka nie zgodziła się z tym postanowieniem i skargą kasacyjną zaskarżyła je w całości. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1914/12 uwzględnił skargę kasacyjną Spółki uznając, że znajduje usprawiedliwione podstawy. NSA wskazał, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2012 r., sygn. akt SK 8/12, uznać należy, że trafny jest zarzut naruszenia art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.) i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia, bez uprzedniego wezwania strony do uzupełnienia braków. NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji – będąc w posiadaniu niekompletnej informacji Ministra Gospodarki – nie wezwał skarżącej spółki do uzupełnienia barków formalnych skargi w tym zakresie. Tym samym – zdaniem NSA - takie stwierdzenie Sądu pierwszej instancji jest wadliwe, bowiem narusza wymienione w art. 45 Konstytucji RP prawo do sądu. Dlatego też zaskarżone postanowienie o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia jako naruszające prawo zostało uchylone. NSA wskazał, że w ponownym postępowaniu Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę kompletne, składające się z czterech stron, pismo Ministra Gospodarki z ... lipca 2012 r., będące informacją o negatywnym rozpatrzeniu wniesionego przez spółkę protestu i, mając to na uwadze, oceni czy złożona przez spółkę skarga jest kompletna, a jeżeli nie – wezwie Skarżącą do uzupełnienia dostrzeżonych braków, określając termin zastosowania się do wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując wyrok NSA, wezwał Spółkę pismem z dnia ... stycznia 2013r. do uzupełnienia akt sprawy, co Skarżąca uczyniła w terminie, podtrzymując zarzuty zawarte w skardze z dnia ... sierpnia 2012r. Spółka wskazała, że pismo Ministra Gospodarki narusza prawo, gdyż : - w negatywnym wyniku procedury odwoławczej wnioskodawcy bezzasadnie uznano, iż projekt jest niezgodny z warunkami zawartymi w art. 3 ust 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej poprzez uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy rozwiązanie patentowe A. S.A. pod nazwą "..." jest tożsamym z rozwiązaniem wymyślonym przez "A." pod nazwą: "..." skutkującym uznaniem, iż w urządzeniach, które zamierza zakupić wnioskodawca została już wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej, finansowanej za pomocą kredytu technologicznego; - w negatywnym wyniku procedury odwoławczej wnioskodawcy, wbrew opinii Naczelnej Organizacji Technicznej uznano, iż technologia wnioskodawcy nie jest nową technologią; - w negatywnym wyniku procedury odwoławczej wnioskodawcy całkowicie bezzasadnie i dowolnie przyjęto, iż opinia Naczelnej Organizacji Technicznej sporządzona w niniejszej sprawie nie zawiera pozwalającego na weryfikację zasadności zastosowania opisu sposobu wdrożenia technologii do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług mających być wynikiem realizacji inwestycji technologicznej oraz wystarczającego do takiej weryfikacji, opisu cech urządzeń niezbędnych do realizacji projektu. Spółka wskazała ponadto, że rozpatrując protest nie odniesiono się do wszystkich zarzutów w nim zawartych. Skarżący podnosząc te zarzuty wniósł na podstawie art. 30c ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju o stwierdzenie, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o pozostawienie jej bez rozpatrzenia, względnie o oddalenie. Co do pierwszego wniosku – organ stwierdził, iż skarga została wniesiona przez osobę, która nie miała do tego właściwego umocowania oraz że załączone przez Skarżącego kopie dokumentów (te, które zostały doręczone organowi), nie zostały uwierzytelnione, a zatem skarga jest niekompletna w rozumieniu art. 30c ust. 2 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Natomiast uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 3042/12 oddalił skargę "A." Spółka komandytowa w K. Sąd I instancji oddalając skargę spółki w pełni podzielił stanowisko Ministra Gospodarki i uznał, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu skarżącej nie naruszała prawa. Prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji, organ ocenił, że rozwiązania patentowe spółki A. pod nazwą "..." jest tożsamym rozwiązaniem z projektem skarżącej spółki. Sąd I instancji zgodził się ze stwierdzeniem organu, że skrótowy i ogólny opis urządzeń nie pozwalał na weryfikację pod kątem niezbędności urządzeń do wdrożenia technologii oraz zasadności nabycia środków trwałych. Podzielił również opinię organu, że fakt dokonania zgłoszenia patentowego nie przesądza, iż środki trwałe finansowane z kredytu technologicznego nie posiadają wdrożonej już nowej technologii będącej przedmiotem inwestycji technologicznej zaś opracowanie projektu racjonalizatorskiego nie jest tożsame z opracowaniem nowej technologii. Sąd wskazał, że fakt, iż zdaniem skarżącej, technologia została opracowana w ramach projektu racjonalizatorskiego nie wklucza zasadności oceny, że przedmiotem inwestycji są środki trwałe, w których została już wdrożona technologia będąca przedmiotem inwestycji w ramach kredytu technologicznego. Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że ocena wniosku dokonana przez instytucję wdrażającą była wyczerpująca i nie przekraczała zasad dopuszczalnej swobody oceny materiału dowodowego jak również prawidłowo został rozpoznany protest. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W następstwie złożenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 787/13 uchylił wyrok Sądu I instancji z dnia 19 marca 2013 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku sąd odwoławczy wyjaśnił, iż uzasadnienie sądu wojewódzkiego zostało sporządzone w taki sposób, że uniemożliwia zapewnienie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. W ocenie NSA po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego występuje obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10, LEX nr 746689). Dalej NSA stwierdziło, że obowiązkiem Sądu I instancji było, zgodnie ze wskazanym kierunkiem wykładni art. 141 § 4 p.p.s.a., dokonanie wykładni przepisu, o który oparto negatywną ocenę projektu, a następnie na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów – w tym opracowanej przez Naczelną Organizację Techniczną opinii o nowej technologii oraz opinii rzecznika patentowego dotyczącej nowości rozwiązania – ustalenia, czy ocena projektu pozostaje w zgodzie z tym przepisem i wyjaśnienie przyjętego wyniku ustaleń. Konfrontując treść uzasadnienia wyroku z tak zaprezentowanym wzorcem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie to nie spełnia, określonych w art. 141 § 1 p.p.s.a. warunków uznania go za prawidłowe. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając sprawę niniejszą wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 787/13 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej Spółki. Badając zaskarżone rozstrzygnięcie we wskazanym wyżej zakresie uznać trzeba, iż skarga co do zasady zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje ocena zarzutu skarżącej naruszenia przez orzekający w sprawie organ art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej Otóż zdaniem skarżącej organ błędnie przyjął, że technologia będąca przedmiotem projektu zgłoszonego do dofinansowania została już zastosowana przez producenta urządzeń A. S.A. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że ocena sądu I instancji wyrażona w tym zakresie nie została należycie umotywowana albowiem tenże sąd ograniczył się w zasadzie do akceptacji stanowiska organu nie przedstawiając w tej materii własnych motywów. W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie treści w/w przepisu (art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 30 maja 2008 r.). Otóż zgodnie z nim kredyt technologiczny nie może być udzielony na zakup, leasing, lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej finansowanej za pomocą kredytu technologicznego. W związku z jego treścią Sąd jest zdania, że w przedmiotowej sprawie ocenić należy czy organ prawidłowo przyjął, iż technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej została wdrożona w urządzeniach A. S.A. wskazanych przez wnioskodawcę jako środki trwałe, które mają być finansowane z kredytu technologicznego. Sąd uważa, iż wysoki poziom technologiczny projektu zgłoszonego do dofinansowania wymuszać może korzystanie z wyprodukowanych przez inne podmioty urządzeń, co jest o tyle istotne, że określone w powołanej ustawie zasady wspierania działalności innowacyjnej nie wiążą udzielania kredytu technologicznego i premii technologicznej z warunkiem aby wnioskodawca sam wymyślił i wytworzył wszystkie elementy składające się na całość jaką stanowi inwestycja. Sąd przypomina również, że to wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie inwestycji ma obowiązek wykazać istnienie okoliczności uzasadniających przyznanie wsparcia. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie tylko przedstawiła planowaną inwestycję we wniosku, ale i złożyła stosowną opinię o nowej technologii sporządzoną przez Naczelną Organizację Techniczną. W toku trwającego postępowania wskazała również na te elementy, które jej zdaniem różnicują technologię objętej wnioskiem inwestycji od technologii wdrożonej w zakwestionowanych środkach trwałych. Powołała się również na opinię rzecznika patentowego. Dowody przedstawione przez stronę, które jej zdaniem przemawiały za uznaniem zasadności złożonego wniosku o dofinansowanie nie zostały jednak poddane należytej analizie i ocenie przez organ. Należy w powyższym kontekście wskazać, że organ dokonując oceny wniosku z punktu widzenia art. 3 ust. 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej zobowiązany był wziąć pod uwagę i rzeczowo ustosunkować się do całej argumentacji Spółki, w tym także tej, która odnosiła się do stanowiska zawartego w opinii NOT, jak i w przedłożonej przez Spółkę opinii rzecznika patentowego. Powyższe oznacza, iż w pierwszej kolejności to organ a nie sąd winien ocenić całą argumentację strony, która jej zdaniem uzasadniała przyznanie dofinansowania. Dopiero ocena organu oraz wnioski z niej wynikające mogą być przedmiotem a zarazem podstawą wyrażenia opinii sądu. Sąd nie może bowiem zastępować organu i czynić zamiast niego ustaleń oraz formułować na ich podstawie ocen prawnych. W tym miejscu podkreślenia wymaga również i to, że sąd ocenia kwestionowane skargą rozstrzygnięcie oraz jego uzasadnienie, nie zaś argumentację przedstawioną przez organ w jego pismach przedłożonych chronologicznie później (np. w odpowiedzi na skargę). Pisma te nie są bowiem częścią wskazanych rozstrzygnięć. Poza tym chociażby z racji ram czasowych, w których zostały przedstawione nie mogą być podstawą zarzutów skargi. Z powyższych względów na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju sąd skargę uwzględnił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki uznając, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.