V SA/Wa 1781/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... sierpnia 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: odmówić przyznania A. K. prawa pomocy w żądanym zakresie. A. K. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi, iż wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu zgodnie z zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku na formularzu PPF oraz nadesłania w terminie 7 dni m. in. wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy ewentualnie oświadczenia o braku posiadania rachunku bankowego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że prowadzi wspólnie z żoną gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 140 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 12 6554 ha, 3 budynki gospodarcze. W listopadzie 2014 r. skarżący zawarł z synem umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego na okres 10 lat. Uzyskiwany miesięczny dochód netto skarżącego to kwota 750 zł z tytułu renty chorobowej, natomiast jego żony to kwota 938,37 zł również z tytułu renty chorobowej. Jako zobowiązania oraz stałe wydatki skarżący wymienił raty pożyczki w kwocie 411,06 zł, spłatę należności na rzecz ARiMR 200 zł, miesięczne opłaty za: telefon i telewizję 176,03 zł, energię 339,70 zł, gospodarowanie odpadami komunalnymi 18 zł; dwumiesięczne opłaty za wodę 80,93 zł i gaz w butli 50 zł; na leki skarżący przeznacza ok. 200 zł miesięcznie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały dołączone dokumenty potwierdzające powyższe dane, jednakże został załączony wyciąg jedynie z rachunku bankowego należącego do skarżącego. Skarżący nie wykonał wezwania z dnia 16 stycznia 2018 r. w zakresie dotyczącym przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego swojej żony H.K., jak również nie złożył oświadczenia o braku posiadania rachunku bankowego. Skarżący składając wypełniony formularz PPF wraz z dodatkowymi dokumentami wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów wskazanych w zarządzeniu z dnia 16 stycznia 2018 r. Termin ten został przedłużony o kolejne 7 dni, jednakże w tym terminie nie wpłynęły do sprawy nowe dokumenty. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Nie ulega wątpliwości, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, świadczy o tym użycie przez ustawodawcę w art. 246 § 1 jak i § 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże". W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie określenie to rozumiane jest jako obowiązek wnioskodawcy udowodnienia, przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji określonej w ww. przepisach (postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 770/17, z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 242/17, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 713/09). W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykonał bowiem w pełni zarządzenia referendarza sądowego z 16 stycznia 2018 r. Nie przedstawił dokumentów dotyczących rachunku bankowego żony ewentualnie oświadczenia o braku posiadania przez żonę takiego rachunku. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, przedstawiony przez skarżącego wyciąg z rachunku bankowego dotyczy skarżącego. W zarządzeniu z 16 stycznia 2018 r. zostało wskazane, iż skarżący zostaje wezwany do przedstawienia wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę H. K. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy ewentualnie oświadczenia o braku posiadania rachunku bankowego. Informacja o konieczności złożenia oświadczenia w przypadku braku posiadania rachunku bankowego została wyróżniona pogrubioną czcionką. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2123/16, z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 873/16). Wobec powyższego skoro sytuacja majątkowa skarżącego nie została w pełni przedstawiona - skarżący pomimo przedłużenia terminu na złożenie dodatkowych dokumentów, nie przedstawił ani wyciągów z rachunków bankowych należących do żony jak również nie złożył oświadczenia o braku posiadania rachunków bankowych - nie można dokonać oceny możliwości płatniczych skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że dochody jakie skarżący oraz jego żoną otrzymują z tytułu renty chorobowej są niskie i są przeznaczane na bieżące potrzeby oraz opłaty. Jednakże, aby możliwa była analiza sytuacji finansowej skarżącego jak również ocena jego możliwości płatniczych referendarz sądowy musi dysponować pełnymi, precyzyjnymi danymi dotyczącymi wysokości źródeł utrzymania, jak również niezbędnych wydatków. Natomiast na podstawie wyciągu z konta bankowego można uzyskać informacje dotyczące zarówno transakcji obciążeniowych, uznaniowych jak również dotyczące zgromadzonych środków. Tego rodzaju dane są istotne w kontekście spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania wpis od skargi w niniejszej sprawie zgodnie z zarządzeniem z dnia 6 października 2017 r. wynosi 200 zł. Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że wystąpiła ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.