V SA/Wa 1783/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę. Postanowieniem z [...] maja 2016 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. [...] (dalej: PINB) zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową [...] [...] (dalej: Wspólnota, Skarżąca) do wpłacenia 5.000 zł na poczet kosztów sporządzenia dokumentacji oceny technicznej poszczególnych instalacji znajdujących się w budynku Wspólnoty. Wspólnota nie wpłaciła powyższej kwoty, zatem organ w dniu [...] lipca 2017 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wskazując w podstawie prawnej postanowienie z [...] maja 2016 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] – [...] – działając jako organ egzekucyjny - dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącej w Banku PKO BP. S.A., zaś przekazane środki pieniężne w: całości pokryły należność wynikającą z ww. tytułu wykonawczego. Skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji podnosząc, że tytuł wykonawczy został wydany bez podstawy prawnej, ponieważ art. 81c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r, poz. 290) upoważnia organ nadzoru budowlanego jedynie do obciążenia kosztami już wykonanej ekspertyzy. Zarzuciła, że cytowany w tytule wykonawczym art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego nie ma zastosowania w sprawie, gdyż nie uprawnia organu nadzoru do uprzedniego egzekwowania zaliczki na jeszcze niesporządzoną ekspertyzę. Wskazano także, że powołany w tytule wykonawczym art. 262 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) dalej – k.p.a., nie może stanowić podstawy żądania zaliczki, gdyż Strona, dopóki organ nadzoru budowlanego nie poniesie kosztów ekspertyzy, nie ma obowiązku jej opłacania. Pismem z 9 stycznia 2018 r., nr [...], organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela – PINB – o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na treść zarzutów wierzyciel zakwalifikował je jako zarzuty oparte na art. 33 § 1 pkt 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm.) dalej - u.p.e.a. PINB uznał zarzuty za bezzasadne (postanowienie z [...] marca 2018 r., nr [...]). W dniu 23 maja 2018 r., Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako WINB) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] marca 2018 r. Postanowieniem z [....] lipca 2018 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] – [...] uznał za bezzasadny zarzut niedopuszczalności wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wskazał, że zaliczka, o której mowa w art. 262 § 2 k.p.a. stanowi składnik kosztów postępowania i jako taka winna być pobierana w toku trwającego postępowania administracyjnego, a nie po jego zakończeniu. Wobec powyższego organ zgodził się ze stanowiskiem wierzyciela, że nie zachodzi przesłanka niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie zarzucając, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne, gdyż egzekwowany obowiązek nie istniał (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), a wierzyciel nie miał prawa egzekwowania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Postanowieniem z [...] września 2018 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [....] (dalej: organ) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Jednocześnie podkreślono, że wierzyciel w tytule wykonawczym oświadczył, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny, a oświadczenie to jest dla organu egzekucyjnego wiążące, zaś postępowanie egzekucyjne nie może służyć weryfikacji postanowienia będącego podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Wspólnota wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której postanowieniu z [...] września 2018 r. zarzuciła naruszenie: a) art. 29 § 2 pkt 1 w zw. z art. 29 § 1, w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. i przystąpienie do egzekucji, mimo że obowiązek objęty tytułem egzekucyjnym nie podlega egzekucji administracyjnej, b) art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 6, w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. przez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego mimo niedopuszczalności egzekucji, która to okoliczność została wskazana w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, c) art. 33 § 1 pkt 10, w zw. z art. 27 § 1 pkt 3, art. 6 w zw. z art. 2 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 262 § 2, art. 263 § 2 k.p.a. oraz 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, przez przyjęcie, że te przepisy - wymienione w tytule wykonawczym - mogą być podstawą prawną egzekwowanego obowiązku i podstawą prawną egzekucji administracyjnej, w sytuacji kiedy jedyną podstawą prawną egzekucji administracyjnej może być postanowienie wydane w oparciu o art. 264 § 1 k.p.a., a zaliczka na koszt poniesienia ekspertyzy nie może być dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] września 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] – [...] z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał podniesione przez Skarżącą na podstawie art. 33 u.p.e.a. zarzuty za nieuzasadnione. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (...). Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie Skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na przesłankę wymienioną w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tj. na przesłankę niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez Wspólnotę zarzutów. PINB postanowieniem z [...] marca 2018 r., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - działając jako organ wyższego stopnia, postanowieniem z [...] maja 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie. Sąd stwierdza, że nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów administracyjnych obu instancji zawartych w zaskarżonym, jak i poprzedzającym je postanowieniu. Rację mają bowiem organy administracyjne wydające w sprawie postanowienia, stwierdzające, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. wiąże się okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2012r. sygn. akt II FSK 2615/10 I wyrok WSA w Gdańsku z 22 maja 2013r. sygn. akt I SA/Gd 348/13). Niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. powinna zatem wynikać albo ze względów podmiotowych (niewłaściwy organ egzekucyjny; zobowiązany, który nie podlega jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej, albo zachodzi wobec niego jeden z wyjątków z art. 14 u.p.e.a.) albo z względów przedmiotowych (np. dany rodzaj obowiązku nie podlega egzekucji w trybie procedury administracyjnej, albo nie wynika z przepisów prawa). Skoro w rozpoznawanej sprawie zarówno Skarżąca podlegała jurysdykcji polskich organów administracyjnych, a egzekwowany obowiązek podlegał egzekucji administracyjnej, to nie można było uznać za zasadne twierdzenia Skarżącej, że w sprawie wystąpiła niedopuszczalność stosowania środków egzekucyjnych, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. W przepisie art. 33 pkt 6 u.p.e.a. chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych. Jako przykład wskazuje się na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę prawna egzekwowanego obowiązku zasadnie wskazano art. 262 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, postanowieniem z [...] października 2014 r., nr [...] WINB nałożył na Wspólnotę obowiązek przedłożenia oceny technicznej instalacji, w zakresie jakości użytych wyrobów do ich wykonania oraz prawidłowości ich wykonania pod względem technicznym, jak również obecnego jej stanu technicznego. W postanowieniu tym wskazano również, że powyższy obowiązek nie został przez Wspólnotę wykonany, a zatem w celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania organ może zlecić opracowanie ww. dokumentacji osobom posiadającym wymagane uprawnienia budowlane i na podstawie art. 262 § 2 k.p.a. zażądać od strony zaliczki na pokrycie kosztów wykonania dokumentacji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1282/09, "zaliczka, o której mowa w art. 262 § 2 k.p.a. stanowi składnik kosztów postępowania i jest pobierana w toku trwającego postępowania administracyjnego" LEX nr 744965. Wspólnota – pomimo zobowiązania (postanowienie PINB z dnia [...] maja 2016 r.) – nie uiściła zaliczki zatem PINB wystawił tytuł wykonawczy, a następnie prowadzona była egzekucja administracyjna, którą zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a. stosuje się do obowiązków wynikających z decyzji i postanowień właściwych organów. Jednocześnie Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że w niniejszej sprawie brak jakiegokolwiek przepisu prawa, który wyłączałby dopuszczalność prowadzenia względem Skarżącej postępowania egzekucyjnego. Z tych przyczyn nie uwzględniono zarzutów i żądania skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) skargę oddalił.