V SA/Wa 1813/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-15
Skład orzekający: Marek Krawczak, Arkadiusz Tomczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, oparta na brakach formalnych wniosku, jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca podnosi zarzuty dotyczące wadliwości wezwania do uzupełnienia braków i niezgodności postępowania z wytycznymi sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca przyznania pomocy finansowej była zgodna z prawem, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił prawidłowo braków formalnych wniosku, mimo wezwań organu. Instrukcja wypełniania wniosku, stanowiąca integralną część procedury, wiązała zarówno organ, jak i wnioskodawcę. Organy prawidłowo oceniły wniosek pod względem formalnym, a zarzuty dotyczące wadliwości wezwań i niezgodności z wytycznymi NSA nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o dofinansowanie projektu "Budowa dwóch budynków gospodarczych" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". Wniosek został uznany za niekompletny i wadliwy formalnie. Po wielokrotnych postępowaniach, w tym po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez NSA, organ ostatecznie odmówił przyznania pomocy, wskazując na liczne braki formalne wniosku, w tym brak wymaganych załączników i nieprawidłowe wypełnienie formularza. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwe wezwania do uzupełnienia braków i naruszenie wytycznych NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] , znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę
Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi T. G. (dalej: skarżący lub wnioskodawca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) nr [...] z [...] lutego 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z [...] listopada 2014 r. odmawiającą przyznania pomocy na projekt: "Budowa dwóch budynków gospodarczych", realizowanego w ramach Działania: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:
T. G. 16 kwietnia 2007 r. złożył w D. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinansowanie projektu: "Budowa dwóch budynków gospodarczych", w ramach Działania: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". Wniosek nie był wypełniony zgodnie z instrukcją, a także nie zawierał wszystkich wymaganych załączników. W związku z tym D. Oddział Regionalny ARiMR pismem z 24 lipca 2007 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Skarżący 2 sierpnia 2007 r. uzupełnił wniosek o dofinansowanie projektu w wymaganym terminie.
Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] listopada 2007 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku T. G. z powodu wyczerpania środków finansowych, przeznaczonych na finansowanie projektów realizowanych w ramach Działania: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych".
Po rozpatrzeniu odwołania T. G., Prezes ARiMR decyzją z [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt SA/Wa 1560/08, oddalił skargę T. G. na decyzję Prezesa ARiMR z [...] marca 2008 r.
W następstwie skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 269/09, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 października 2008 r., decyzję Prezesa ARiMR z [...] marca 2008 r. oraz decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] listopada 2007 r.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m. in., że dostępność środków finansowych nie może być okolicznością mającą wpływ na rozpoznanie istoty sprawy w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem ubiegającego się o dofinansowanie.
Po dokonaniu ponownej weryfikacji wniosku o dofinansowanie projektu, Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2014 r. odmówił T. G. przyznania pomocy na projekt: "Budowa dwóch budynków gospodarczych".
Po przeprowadzeniu zainicjowanego przez skarżącego postępowania odwoławczego, Prezes ARiMR z [...] lipca 2014 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi D. Oddziału Regionalnego ARiMR, zalecając dokonanie ponownej analizy wniosku o dofinansowanie projektu i odzwierciedlenie wyniku dokonanej analizy w decyzji, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 269/09.
Po dokonaniu weryfikacji wniosku T. G. o dofinansowanie projektu, Dyrektor D. Oddziału Regionalnego decyzją nr [...] z [...] listopada 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania pomocy na projekt "Budowa dwóch budynków gospodarczych" realizowanego w ramach Działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor D. Oddziału Regionalnego wskazał, że w odpowiedzi na pismo z 24 lipca 2007 r., wzywające do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu, skarżący nie usunął wszystkich braków formalnych oraz nie dostarczył kompletu dokumentów wskazanych w wezwaniu.
W piśmie z 27 listopada 2014 r. kierowanym do Prezesa ARiMR T. G. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora D. Oddziału Regionalnego z [...] listopada 2014 r., wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odwołaniu skarżący zarzucił Dyrektorowi D. Oddziału Regionalnego ARiMR:
- brak ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie weryfikacji wniosku o dofinansowanie projektu po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego;
- wadliwe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pismem z 24 lipca 2007 r.:
- wadliwą ocenę materiału dowodowego.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Przez ARiMR zaakceptował trafność kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. z 2004 r. nr 207, poz. 2117 ze zm.), wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlegał w Oddziale Regionalnym ARiMR ocenie formalnej, w szczególności pod względem poprawności jego wypełnienia i złożenia przez wnioskodawcę wymaganych załączników. Wniosek podlegał również weryfikacji pod względem zgodności z celami i zasadami działania. ARiMR sprawdzała również zasadność zakresu projektu oraz weryfikowała wysokość planowanych kosztów jego realizacji.
Prezes ARiMR wyjaśnił, że instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" dla wersji jak dla wniosku skarżącego wskazywała, że do wniosku o dofinansowanie projektu, którego wzór został udostępniony na stronach internetowych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (www.minrol.gov.pl) oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa (www.arimr.gov.pl), należało dołączyć załączniki zgodnie z informacją zawartą we wzorze tego wniosku oraz zapisami tej instrukcji. Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu określała również załączniki, które wnioskodawca zobowiązany był sporządzić według wzorów udostępnionych przez ARiMR.
Złożony przez T. G. wniosek o dofinansowanie projektu: "Budowa dwóch budynków gospodarczych" zdaniem Prezesa ARiMR został wypełniony niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie oraz nie zawierał wszystkich obowiązkowych załączników.
Pomimo wezwania skarżącego do uzupełnienia/poprawienia wniosku o dofinansowanie, dokument ten nadal nie został wypełniony zgodnie z instrukcją oraz nadal posiadał braki formalne, uniemożliwiające jego pozytywną weryfikację i tym samym zatwierdzenie projektu do zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. Wady wniosku zdaniem Prezesa ARiMR sprowadzały się do:
1. braku aktualnego zaświadczenia z KRUS potwierdzającego, że Wnioskodawca nie ma ustalonego prawa do renty stałej rolniczej, renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przyznanej na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz do emerytury;
2. braku kopii dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do działek nr 6/11, 6/12, 6/13 i 6/14 obrębu Oława;
3. braku oświadczenia współposiadacza gospodarstwa, że wyraża zgodę na ubieganie się o dofinansowanie projektu - jeżeli projekt jest realizowany w gospodarstwie stanowiącym przedmiot współposiadania - oryginał sporządzony na formularzu udostępnionym przez ARiMR oraz braku oświadczenia właściciela nieruchomości, że wyraża zgodę na realizację projektu - jeżeli w projekcie uwzględniona jest nieruchomość będąca w posiadaniu zależnym wnioskodawcy – oryginał;
4. braku kopii pozwolenia na budowę, jeżeli na podstawie przepisów prawa budowlanego istnieje obowiązek uzyskania takich pozwoleń;
5. formularz wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nie został wypełniony zgodnie z instrukcją wypełniania dokumentu.
W związku z wymienionymi brakami i nieprawidłowościami w dokumentacji wniosku o dofinansowanie projektu, projekt: "Budowa dwóch budynków gospodarczych" realizowany w ramach Działania: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" nie został pozytywnie oceniony.
Prezes ARiMR dodatkowo wskazał, że z treści art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1320/2006 z dnia 05.09.2006 r., ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 wynika a contrario, że podpisywanie umów w ramach danego instrumentu pomocowego objętego okresem programowania 2004-2006, a więc w tym przypadku dla Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" działanie "Inwestycje w gospodarstwach rolnych", nie jest możliwe w sytuacji, w której rozpoczęto już wydawanie decyzji dla instrumentu, będącego jego odpowiednikiem w nowym okresie programowania.
Dla działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ARiMR otrzymała akredytację w zakresie PROW 2007-2013 na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 października 2007 r. w sprawie przyznania ARiMR tymczasowej akredytacji jako agencji płatniczej w zakresie uruchamiania środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 193, poz. 1396) rozporządzeń zmieniających ww. rozporządzenie (tj. z dnia 25 października 2007 r., z dnia 29 listopada 2007 r., z dnia 14 stycznia 2008 r., z dnia 31 marca 2008 r. i 24 kwietnia 2008 r.). Nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2007-2013 ARiMR rozpoczęto 9 listopada 2007 r.
W związku z faktem, iż okres kwalifikowalności wydatków w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego 2004-2006 "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" został zakończony zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej K(2009) 1148 z dnia 18 lutego 2009 r. - w dniu 30 czerwca 2009 r., zawarcie umowy w ramach instrumentów wsparcia przewidzianych wymienionym Programem nie jest obecnie możliwe.
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na niniejsze rozstrzygnięcie T. G. wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej je decyzji.
Wskazał, że rzeczywistą przyczynę wydania decyzji odmownej organ podał na końcu jej uzasadnienia, wskazując, że obecnie zawarcie umowy na dofinansowanie nie jest już możliwe. Podkreślił, że jak wskazał NSA w wyroku wydanym w tej sprawie niemożność zawarcia umowy na dofinansowanie ze względu na wygaszenie dostępności środków nie może być uzasadnieniem decyzji odmownej. Tym samym wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył wskazania co do dalszego postępowania wynikające z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Podniósł, że kontrolowaną decyzję wydano bez przeprowadzenia ponownego postępowania po wyroku NSA, opierając się wyłącznie na dokonaniu oceny, czy w 2007 r. skarżący wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego przez organ pismem z dn. 24 lipca 2007 r.
Uznał, że pismo to stanowiło jedynie wadliwe wypełnienie przez organ obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Prezes ARiMR uchylił się od dokonania ustalenia, czy skierowane do strony wezwanie było poprawne. Zignorował też skutki prawne wejścia w życie wyroku TK w sprawie P-40/12 dla oceny, czy skarżący posiadał odrębne gospodarstwo rolne w oparciu o decyzję o wpisaniu skarżącego i jego odrębnego gospodarstwa do ewidencji producentów i ewidencji gospodarstw rolnych.
Podkreślił, że z naruszeniem art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Prezes ARiMR oparł rozstrzygnięcie na twierdzeniu, iż wniosek skarżącego nie spełniał wymogów instrukcji, która nie jest aktem prawa, gdy przywołane przepisy prawa zobowiązują organ do rozstrzygania wyłącznie w oparciu o przepisy prawa. Stwierdził, iż nawet ewentualnie niepełne zastosowanie się przez skarżącego do pisma informacyjnego samo w sobie nie mogło być podstawą do wydania decyzji odmownej. Uznał, że niedopuszczalne jest rozstrzyganie w oparciu o ewentualne ustalenie, że strona nie zastosowała się do błędnego pouczenia uzyskanego od organu w treści wadliwego wezwania i niedopuszczalne jest rozstrzyganie w oparciu o treść instrukcji. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przywołaniem przepisów prawa. Organ wyjaśnił, iż podstawą prawną decyzji są nieokreślone zapisy wewnętrznej instrukcji, bez przywołania ich treści.
Uznał, że niezasadnie wezwano go do przedłożenia kopii pozwolenia na budowę bez jakiegokolwiek uzasadnienia odmawiając wiarygodności i mocy dowodowej złożonemu oświadczeniu z 16 kwietnia 2007 r., iż uzyskał prawo do budowy dwóch budynków gospodarczych w trybie dokonania zgłoszenia Staroście O. zamiaru realizacji robót budowlanych, bez sprzeciwu tego organu.
Zdaniem skarżącego organ I instancji bez jakiegokolwiek uzasadnienia odmówił też wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu strony, iż przedmiotowe budynki już zostały wybudowane i oświadczeniu, iż przedmiotowe budynki zostały wybudowane legalnie. Organ II instancji zaś uchylił się od zbadania okoliczności, czy faktycznie przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskanie pozwolenia na budowę, a więc uchylił się od dokonania ustalenia, czy skierowane do strony wezwanie było prawidłowe twierdząc, iż skarżący nie wykonał nałożonego na niego wezwaniem obowiązku przedłożenia pozwolenia na budowę. Przedstawił swój pogląd co do legalności wzniesionego przez siebie obiektu.
Zakwestionował uznanie, że był współposiadaczem gospodarstwa rolnego wraz z inną osobą. Wskazał, że na dowód tego twierdzenia organ przywołał dokumenty wykazujące stan praw własności do poszczególnych nieruchomości. Podstawą tego działania był natomiast niezgodny z Konstytucją art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji producentów. Uznał, że po wyroku TK w sprawie P-40/12 organ nie może już twierdzić, iż skarżący nie miał prawa posiadać samodzielnego gospodarstwa rolnego.
Stwierdził, że w dniu 1 stycznia 2015 r. pojawiły się nowe dowody w sprawie:
- ostateczna decyzja administracyjna z 2004 r. o wpisaniu skarżącego do Krajowego systemu ewidencji producentów i o wpisaniu odrębnego gospodarstwa skarżącego do Krajowego systemu ewidencji gospodarstw rolnych,
- ostateczna decyzja administracyjna z 2005 r. o wpisaniu B. G. (żony skarżącego) do Krajowego systemu ewidencji producentów i o wpisaniu odrębnego gospodarstwa B. G. do Krajowego systemu ewidencji gospodarstw rolnych. Okoliczności te mają wskazywać, że posiadał odrębne gospodarstwo rolne. Uznał, że współwłasność małżeńska (nieruchomości) jest takim rodzajem współwłasności, gdzie każdy z małżonków może samodzielnie taką nieruchomością dysponować na cele budowlane.
Uznał, że nie miał wpływu na precyzyjną treść zaświadczenia wydanego mu przez KRUS, więc w przypadku uznania złożonego zaświadczenia za nieodpowiednie, organ powinien był wezwać skarżącego do złożenia kolejnego zaświadczenia. Czym innym jest bowiem niezłożenie zaświadczenia na wezwanie organu, a czym innym jest złożenie zaświadczenia nie spełniającego wymogów instrukcji.
Zarzucił, że organ wadliwie wezwał skarżącego do przedłożenia oryginału zaświadczenia z KRUS o niezaleganiu z zapłatą składek, gdy skarżący złożył organowi oryginał tego zaświadczenia do akt innego, równolegle prowadzonego przez ten organ postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (art. 146 § 1 p.p.s.a.: sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezesa ARiMR w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi jak i z normami prawa materialnego, Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W prawie krajowym sprawy związane z przyznawaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejsza sprawa zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. nr 116, poz.1206 ze zm.) - zwanej dalej także: ustawą o NPR - oraz w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. nr 207, poz. 2117 ze zm.). Na to, że ustawa o NPR obowiązywała nadal w 2007 r. wskazuje treść art. 44 ustawy budżetowej na 2007 r. (Dz. U. nr 15, poz. 90) stanowiący, iż "Limity kwot zobowiązań oraz wydatków w roku 2007 i kolejnych latach obowiązywania Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006 są ujęte w wykazie stanowiącym załącznik nr 15."
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju ubiegający się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych w ramach sektorowych programów operacyjnych składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tym programie. Zgodnie z ust. 2 art. 26 ustawy o NPR dofinansowanie projektów zgłoszonych do realizacji w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 (tj. sektorowych programów operacyjnych i innych programów operacyjnych) przyznaje instytucja zarządzająca, działająca w jej imieniu instytucja wdrażająca albo instytucja pośrednicząca, jeżeli tak stanowi system realizacji danego programu. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 5 warunki dofinansowania określa umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentami przez instytucję zarządzającą programem, instytucję wdrażającą lub działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucję pośredniczącą, lub decyzja gdy instytucja zarządzająca albo pośrednicząca jest równocześnie beneficjentem. W postępowaniu dotyczącym realizacji zadań w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" instytucją zarządzającą jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a instytucją wdrażającą Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie wskazanego Rozporządzenia MRiRW oraz umowy zawartej z MRiRW. Kwestia charakteru prawnego orzeczenia wydawanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o NPR była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchwałą w składzie 7 sędziów podjętą 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06 stwierdził, że orzeczenie to jest decyzją administracyjną. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał między innymi, że przepisy art. 26 ustawy o NPR wskazują na istnienie wyraźnie wyodrębnionych dwóch etapów postępowania w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych - unormowanych osobno, w dwóch różnych ustępach art. 26 tej ustawy. Pierwszy etap to postępowanie wszczynane na skutek wniosku podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych projektu w ramach m.in. sektorowego programu operacyjnego. W tym etapie następuje rozpoznanie wniosku przez instytucję zarządzającą lub instytucję wdrażającą, stosownie do przyjętego systemu realizacji. Etap ten kończy się wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy. Dopiero po pozytywnym dla strony rozstrzygnięciu następuje drugi etap postępowania, którym jest zawarcie umowy określającej warunki dofinansowania projektu (art. 26 ust. 5 ustawy). Zdaniem składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle art. 26 ust. 2 ustawy o NPR rozstrzygnięcia podejmowane w pierwszym etapie przedstawionej wyżej, złożonej procedury mają charakter indywidualnych rozstrzygnięć władczych i jednostronnych. Użyte przez ustawodawcę określenie "przyznaje dofinansowanie" należy interpretować jako stworzenie podstawy prawnej do wydania przez ARiMR decyzji administracyjnej.
Skoro określone w ustawie o NPR "przyznanie dofinansowania" ma charakter decyzji administracyjnej należy przyjąć, że złożenie wniosku o dofinansowanie wszczyna postępowanie administracyjne.
Procedura uzyskania pomocy uregulowana została we wskazanym już rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". W ust. 3.1.1. Działanie 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" w sposób następujący opisano system wdrażania:
1/ Wnioski o dofinansowanie realizacji projektu składa się w OR ARiMR właściwym ze względu na miejsce realizacji projektu, zgodnie z trybem określonym w odrębnych przepisach.
2/ Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega w OR ARiMR ocenie formalnej, w szczególności pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników.
3/ W przypadku złożenia wniosku nieprawidłowo wypełnionego lub bez wymaganych załączników, instytucja wdrażająca wzywa, w formie pisemnej, ubiegającego się o dofinansowanie projektu do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
4/Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega weryfikacji pod względem zgodności z celami i zasadami działania.
5/ Projekty zgodne z wymaganiami określonymi dla działania 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków. W przypadku gdy we wniosku dokonywano poprawek lub uzupełnień, o kolejności przyjęcia projektu do realizacji decyduje dzień dokonania ostatniej poprawki lub ostatniego uzupełnienia.
Przyjęcie projektu do realizacji następuje z dniem zawarcia umowy o dofinansowanie projektu między ARiMR i wnioskodawcą. Umowa o dofinansowanie projektu jest przesyłana wnioskodawcy, a jej podpisanie następuje w OR ARiMR.
Szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu i wniosków o płatność są określone w procedurach ARiMR zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" dla wersji jak dla wniosku skarżącego wskazywała, że do wniosku o dofinansowanie projektu, którego wzór został udostępniony na stronach internetowych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (www.minrol.gov.pl) oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa (www.arimr.gov.pl), należało dołączyć załączniki zgodnie z informacją zawartą we wzorze tego wniosku oraz zapisami tej instrukcji. Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu określała również załączniki, które wnioskodawca zobowiązany był sporządzić według wzorów udostępnionych przez ARiMR.
Sąd rozstrzygający sprawę stoi na stanowisku, że instrukcja stanowi niezbędny element dokumentacji, bez którego poprawne wypełnienie wniosku byłoby bardzo trudne, jeśli nie niemożliwe do zrealizowania. Instrukcja wypełniania wniosku ma stanowić pomoc dla uczestnika postępowania przy prawidłowym wypełnianiu wniosku, aby mógł on sprostać wymaganiom. Instrukcja taka może doprecyzowywać pewne informacje pozwalające na prawidłowe wypełnienie wniosku. Przyczynia się do realizacji zasady równego dostępu i równego traktowania wszystkich uczestników postępowania, bowiem wszyscy jego uczestnicy mają jednakową wiedzę co do sposobu wypełnienia wniosku oraz takie same szanse na jego prawidłowe wypełnienie i sprostanie wymogom procedury. Wyjaśnienie we wniosku pewnych zagadnień, które winny być przedstawione w treści wniosku o dofinansowanie realizuje też zasadę przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu. NSA w wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2113/14 stanął na stanowisku, że instrukcja wypełniania wniosku ma charakter akcesoryjny w stosunku do wniosku i winna być traktowana jako jego integralna część. Tym samym przyjąć należy, że instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie stanowi jeden z podstawowych dokumentów dotyczących procedury dofinansowywania unijnego i nie można jej uznać w okolicznościach faktycznych sprawy za dokument niemający wiążącego charakteru. Wiąże zarówno organ, jak i wnioskodawcę.
Oprócz zasad uzupełniania braków formalnych wniosków rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". w przywołanym zakresie wskazuje, że: Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega weryfikacji pod względem zgodności z celami i zasadami działania, przez sprawdzenie:
1) zgodności projektu z zakresem pomocy przewidzianym w ramach działania;
2) spełnienia w gospodarstwie rolnym wymagań w zakresie higieny, utrzymania zwierząt i ochrony środowiska;
3) spełnienia przez wnioskodawcę kryterium kwalifikacji zawodowych;
4) spełnienia wymogu żywotności ekonomicznej gospodarstwa rolnego (wyjściowej lub docelowej) i poprawności stosownych obliczeń;
5) przedstawionego przez wnioskodawcę planowanego zbytu produkcji w przypadku projektów zakładających wzrost produkcji w gospodarstwie rolnym; ARiMR sprawdza również zasadność projektu oraz weryfikuje wysokość planowanych kosztów jego realizacji.
Przepis ten stanowi uzupełnienie regulacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy o NPR o zasady uzupełniania braków formalnych wniosku oraz wskazuje przesłanki merytorycznej ich oceny.
W świetle brzmienia art. 26 ust. 2 ustawy o NPR i zacytowanego wyżej rozporządzenia zasadne jest stwierdzenie, że merytorycznie rozpoznawany wniosek nie jest weryfikowany z punktu widzenia dostępności środków. Wskazane w przytoczonych uregulowaniach przesłanki weryfikacji w sposób wyraźny odnoszą się do celu, jaki realizacja projektu ma osiągnąć i zasad działania dofinansowania.
Trafne jest spostrzeżenie, że przeprowadzone w tym celu postępowanie musi opierać się na systemie przejrzystego działania, w ramach którego możliwe byłoby określenie kolejności oceny wniosków pod względem i formalnoprawnym i merytorycznym.
Oceniając przeprowadzone przez ARiMR postępowanie Sąd nie stwierdził, aby było ono prowadzone z naruszeniem procedury ustalonej ustawą o NPR oraz cytowanym wyżej rozporządzeniem. Oceny formalnej wniosku, w szczególności pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników dokonywano pod kątem widzenia zapisów dostępnej dla wnioskodawców instrukcji .Wbrew zarzutom skarżącego ferującego zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji, brak jest podstaw do przyjęcia, że organy orzekające w sprawie działały w tym zakresie bez umocowania w przepisach prawa. Rozporządzenie wskazało, że szczegółowe zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu i wniosków o płatność są określone w procedurach ARiMR zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący przystępując do procedury złożenia wniosku zaakceptował jej reguły. Należy stwierdzić, że procedura składania wniosków oraz ich weryfikacji została określona w ogłoszeniu wydanym wspólnie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ogłoszeniu jako dzień składania wniosków wskazano 16 kwietnia 2007 r. Wnioski mogły być składane bezpośrednio w Oddziale Regionalnym ARiMR właściwym dla miejsca realizacji projektu, mogły być również wysyłane pocztą, również kurierską. Złożenie lub wysłanie wniosku musiało nastąpić 16 kwietnia 2007r. Ogłoszenie zawierało również informację, że wnioski złożone w terminie zostaną poddane losowaniu, które ustali kolejność ich weryfikacji w poszczególnych oddziałach Agencji. Tak więc każda osoba składająca wniosek o dofinansowanie miała świadomość, że jej wniosek zostanie poddany weryfikacji w kolejności ustalonej w drodze losowania.
Organ przystąpił do weryfikacji wniosku skarżącego w kolejności wynikającej z losowania i wobec stwierdzenia uchybień formalnych wniosku wezwał skarżącego pismem z 24 lipca 2007 r. do ich uzupełnienia oraz wyjaśnienia w zakresie wskazanym w wezwaniu. Oceniając wniosek formalnie organy zasadnie sięgnęły do instrukcji wypełniania wniosku. Działanie takie było zgodne z procedurą ustaloną w ustawie o NPR oraz cytowanym wyżej rozporządzeniem, a także z procedurą ARiMR zatwierdzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rozstrzygając ponownie sprawę, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku NSA z 7 stycznia 2010, sygn. akt II GSK 269/09 , organy ARiMR nie mogły stwierdzić, że nie są w stanie przyznać dofinansowania z uwagi na wyczerpanie funduszy. Zobligowane były do dokonania oceny wniosku. Wbrew sformułowanemu w skardze zarzutowi naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a prawidłowo wywiązały się z tego zadania. Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej wniosku, na podstawie przytoczonych wcześniej przepisów organy ARiMR zobligowane były w pierwszej kolejności do przeprowadzenia jego oceny formalnej. W tym celu przeanalizowały, czy dokonane przez skarżącego w odpowiedzi na pismo z 24 lipca 2007 r. uzupełnienie wniosku i dołączone załączniki sanowały pierwotne braki. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z przedstawioną i mającą zastosowanie procedurą, organy zobligowane były do jednorazowego wezwania do uzupełnienia wniosku. Organy ARiMR nie ograniczyły się jednak jedynie do takiego działania. W prowadzonym postępowaniu zgromadziły m.in. dokumenty konieczne do oceny wniosku i załączników złożonych przez skarżącego, odbierały od niego wyjaśnienia. Wbrew twierdzeniom skargi postępowanie w tym zakresie prowadzone było także po wyroku NSA sygn. akt II GSK 269/09 z 7 stycznia 2010 r.
Analiza w tym kontekście akt administracyjnych sprawia, że Prezes ARiMR zasadnie uznał w kontrolowanej decyzji, że wniosek skarżącego nie spełniał następujących wymagań formalnych:
1. Brak aktualnego zaświadczenia z KRUS potwierdzającego, że wnioskodawca nie ma ustalonego prawa do renty stałej rolniczej, renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przyznanej na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz do emerytury.
Złożone przez skarżącego zaświadczenie z KRUS z 27 marca 2007 r. wbrew wymogowi stosowanej procedury potwierdza jedynie, że T. G. nie pobiera świadczenia emerytalno-rentowego.
2. Brak kopii dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do działek nr 6/11, 6/12, 6/13 i 6/14 obrębu O.. Zgodnie z zapisami instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, którego dotyczy projekt może być wypis:
- aktu notarialnego,
- odpis z ksiąg wieczystych,
- prawomocne orzeczenie sądu,
- ostateczna decyzja administracyjna,
- umowa dzierżawy lub inna umowa potwierdzająca posiadanie zależne; jeżeli nieruchomość będąca w posiadaniu zależnym uwzględniana jest przy wyliczeniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa, umowa powinna być zawarta na okres co najmniej 5 lat od planowanej daty dokonania ostatniej płatności w ramach projektu,
- inne dokumenty potwierdzające tytuł prawny.
Kopia umowy zniesienia współwłasności zawarta w formie aktu notarialnego z dnia 05.04.1993 r., rep. A nr [...], potwierdza tytuł prawny T. G. do działki nr 6/5 obręb O. Dostarczony przez wnioskodawcę wypis z rejestru gruntów z dnia 30.10.2006 r., obejmuje działki o numerach 6/11, 6/12, 6/13 i 6/14, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr KW 19664 i nie jest dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tych nieruchomości. Sprawy dotyczące ewidencji gruntów są uregulowane przez ustawę z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2005 r. Dz. U. nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (por. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno – techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Jest oświadczeniem złożonym organowi prowadzącemu rejestr gruntów (wyrok NSA sygn. akt I OSK 1044/08)
3. Brak oświadczenia współposiadacza gospodarstwa, że wyraża zgodę na ubieganie się o dofinansowanie projektu - jeżeli projekt jest realizowany w gospodarstwie stanowiącym przedmiot współposiadania - oryginał sporządzony na formularzu udostępnionym przez ARiMR oraz brak oświadczenia właściciela nieruchomości, że wyraża zgodę na realizację projektu - jeżeli w projekcie uwzględniona jest nieruchomość będąca w posiadaniu zależnym wnioskodawcy - oryginał. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu uzyskanie zgody na realizację projektu jest wymagane za każdym razem, kiedy wnioskodawca wykaże w planie projektu grunty, które nie są jego własnością, a jedynie posiada je jako posiadacz zależny. Oświadczenie takie powinno zawierać:
- dane właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz dane wnioskodawcy tj. imię i nazwisko, adres zamieszkania, seria i numer dokumentu tożsamości;
- lokalizację nieruchomości;
- zgodę właściciela nieruchomości na realizację planowanego projektu;
- zgodę właściciela nieruchomości na utrzymanie przedmiotowego projektu w okresie 5 lat związania z celem liczonego od dnia dokonania przez Agencję ostatniej płatności w ramach projektu.
Na oświadczeniu powinna być data jego sporządzenia oraz podpis właściciela nieruchomości.
Umową majątkową małżeńską z 04.05.2006 r., małżonkowie T. i B. G. ustanowili rozdzielność majątkową wobec czego każdy z nich zachowuje majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później, zarządza i rozporządza całym swoim majątkiem samodzielnie. Zapisy tej umowy nie powodują zmiany statusu prawnego działek opisanych w wyżej wymienionych księgach wieczystych, gdyż działki te zostały nabyte przed zawarciem umowy majątkowej małżeńskiej i tym sam w odpowiednich częściach stanowiły współwłasność obu małżonków. Umowa dzierżawy zawarta pomiędzy małżonkami, której przedmiotem jest nieruchomość objęta współwłasnością małżeńską łączną na podstawie art. 58 k.c. nie posiada mocy prawnej (por. wyrok NSA z 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2068/09). Odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia 10.04.2007 r., wskazuje, że T. G. i B. G. są współwłaścicielami działek nr 4/7, 4/8 położonych w O. przy ul. [...] na prawach wspólności ustawowej od dnia 18.01.1995 r. Umowa dzierżawy zawarta 24.07.2007 r. pomiędzy B. G. i T. G. określa, że B. G. oświadcza, że jest wyłączną właścicielką działki rolnej nr 153 położonej w obrębie S. gmina O. i działek nr 2, 3, 4 obręb T. gmina D. oraz jest współwłaścicielem działek rolnych nr 90 i 338/1 obręb S. gmina O. oraz działki nr 65/1 obręb S. gmina Z.. Jest też współwłaścicielem działek zabudowanych nr 4/7 i 4/8, położonych na terenie miasta O. wchodzących w skład siedliska rolniczego gospodarstwa rolnego T. G. oraz działki nr 234/3 obręb T. gmina S.. B. G. wydzierżawiła ww. działki T. G. w zakresie posiadanych praw własności na okres dziesięciu lat. W piśmie z 30.07.2007 r., B. G. złożyła oświadczenie, że jest też współwłaścicielem działek zabudowanych nr 4/7 i 4/8 położonych na terenie miasta O., wchodzących w skład siedliska rolniczego gospodarstwa rolnego T. G. oraz działki nr 234/3 obręb T. gmina S. oraz że wydzierżawiła przedmiotowe działki mężowi T. G. na czas nieokreślony, nie krótszy niż wymagany okres utrzymania Projektów (5 lat związania z celem, liczonego od dnia dokonania przez Agencję ostatniej płatności w ramach projektu). Jednocześnie B. G., wyraziła zgodę na realizację przez niego na tych działkach Projektów SPO: "Zakup maszyn rolniczych" oraz "Budowa dwóch budynków gospodarczych", oraz wyraziła zgodę na utrzymanie przedmiotowych Projektów w okresie 5 lat związania z celem, liczonego od dnia dokonania przez Agencję ostatniej płatności w ramach projektu. W dokumencie tym B. G. oświadczyła, że T. G. był wyłącznym posiadaczem tych działek i w związku z zawartą umową posiada tytuł prawny do ich wyłącznego użytkowania. Oświadczenie B. G. z 30 lipca 2007 r. nie spełnia wymogów oświadczenia współposiadacza gospodarstwa o wyraża zgodę na ubieganie się o dofinansowanie projektu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez ARiMR, a także oświadczenia współwłaściciela nieruchomości, że wyraża zgodę na realizację projektu, sporządzonego zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie. Należy zatem stwierdzić, że do wniosku o dofinansowanie, T. G. nie dostarczył załączników wymaganych zgodnie z zapisami instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie i wymaganymi przepisami prawa, potwierdzających prawo dysponowania gruntami. W skardze T. G. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 40/12, wskazał, że organ bezpodstawnie zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia zgody współposiadacza gospodarstwa, ponieważ w świetle art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów organ bezpodstawnie przypisał skarżącemu posiadanie współposiadacza gospodarstwa rolnego i tym samym bezpodstawnie zobowiązał skarżącego do przedłożenia zgody współposiadacza gospodarstwa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt P 40/12, stwierdzający, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86) - w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne – jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 18 Konstytucji, opublikowany został w Dz. U. z 2013 r., poz. 1537 w dniu 13 grudnia 2013 r. Zakwestionowany przepis utracił przy tym moc we wskazanym zakresie dopiero po upływie 18 miesięcy od publikacji. Z tej przyczyny organy rozstrzygające w niniejszej sprawie – wbrew zarzutom skargi - nie mogły go ignorować. W realiach rozpoznawanej sprawy znamienne jest i to, że 15 czerwca 2009 r. T. i B. małżonkowie G. ponownie ustalili w swoim małżeństwie ustrój wspólności majątkowej (akt notarialny rep. A nr 151/2009). Wbrew zarzutom skargi Prezes ARiMR nie stwierdził przy tym, że skarżący nie ma prawa prowadzić samodzielnie gospodarstw rolnego. Z uwagi na powyższe okoliczności, formułowane w tym zakresie zarzuty skargi nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie braków formalnych wniosku o refundację projektu realizowanego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
4. Brak kopii pozwolenia na budowę, jeżeli na podstawie przepisów prawa budowlanego istnieje obowiązek uzyskania takich pozwoleń.
Do wniosku o dofinansowanie wnioskodawca dołączył kopię zgłoszenia z 14 marca 2007 r. zamiaru wykonania robót budowlanych, złożonego w Starostwie Powiatowym w O. 15 marca 2007 r. oraz z oświadczenie z 16 kwietnia 2007 r., że organ ten w ustawowym terminie nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia. W dokumentach tych inwestor zgłosił do organu zamiar budowy dwóch budynków gospodarczych:
- budynek A pow. 28,5443 m2 przy rozpiętości konstrukcji 4,8 m;
- budynek B o pow. 34,9425 m2 przy rozpiętości konstrukcji 4,5 m.
Jednocześnie w zgłoszeniu tym T. G. wskazał, że przedmiotem inwestycji będzie: "Budynek tradycyjny, murowany z drewnianym stropodachem, pokryty dachówką, wykonany bez użycia ciężkiego sprzętu". Wraz z pismem z 24 lipca 2007 r. T. G. dostarczył do D. Oddziału Regionalnego ARiMR poprawione strony kosztorysu inwestorskiego, sporządzonego w zakresie robót budowlanych przewidzianych do wykonania w ramach realizacji projektu oraz ogólną charakterystykę budowanych obiektów opisaną w piśmie z 30 lipca 2007 r. W piśmie tym wskazał, że: "Budynki przylegają do siebie i są połączone w jedną funkcjonalną przestrzeń gospodarczą - nie ma między nimi przegrody wewnętrznej. Będą budowane razem w jednym procesie technologicznym, dlatego kosztorys, opis i wyszczególnienie są sporządzone łącznie dla obu budynków. Podział inwestycji na dwa budynki wynikał jedynie z konieczności dostosowania projektu do wymogów prawa budowlanego". W kosztorysie inwestorskim z 12 kwietnia 2007 r. wnioskodawca nie wyodrębnił kosztów inwestycyjnych, przeznaczonych na budowę budynku A oraz budynku B. Charakterystyka budynków, zawarta w zgłoszeniu z 14.03.2007 r. zamiaru wykonania robót budowlanych, nie jest tożsama z opisem inwestycji budowlanej, której zakres został opisany w ogólnej charakterystyce budowanych obiektów zawartej w piśmie wnioskodawcy z 30.07.2007 r., kierowanym do D. Oddziału Regionalnego ARiMR. W zgłoszeniu z 14.03.2007 r., zamiaru wykonania robót budowlanych, inwestor wskazał, że przedmiotem zgłoszenia jest budowa dwóch budynków, natomiast w piśmie z 30.07.2007 r., wskazał, że przedmiotem projektu będzie budowa jednego budynku. Wskazane dokumenty podpisane własnoręcznie przez T. G., zawierają różne opisy charakterystyki budynków objętych projektem, co, jak sam skarżący wskazał, wynikało z potrzeby sporządzenia dokumentacji w taki sposób, aby na przedmiotową inwestycję nie była wymagana decyzja pozwolenie na budowę. Konieczność uzyskania decyzji pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji objętej przedmiotowym wnioskiem o dofinansowanie projektu potwierdził Starosta O. w piśmie z 17.01.2013 r. stanowiącym odpowiedź na pismo Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR z 27.11.2012 r., wskazując, że "w ocenie tutejszego organu w przypadku opisanym w drugim pytaniu opisanym na trzeciej Państwa pisma mamy do czynienia z budową jednego budynku gospodarczego. Jeżeli jego powierzchnia zabudowy przekraczać będzie 35 m2, to nie będzie on podlegał regulacjom art. 30 ust. 1 pkt. 1 w nawiązaniu do art. 29 ust. 1 pkt. lit. a) ustawy Prawo budowlane. Ponadto realizacja obiektu budowlanego powinna być zgodna z dokonanym zgłoszeniem. Z kartotek, ewidencji, rejestrów lub akt innego rodzaju, będących w dyspozycji tutejszego organu nie wynika, żeby Pan T. G. w dniu 15 marca 2007 r. przedmiotowego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, które jest załącznikiem do pisma ARiMR". Dysponując taką informacją Prezes ARiMR był uprawniony do uznania, że również w tym zakresie wniosek posiadał braki z uwagi na brak przedstawienia zezwolenia na budowę. Korzystny dla T. G. wynik postępowania karnego związanego z omawianą kwestią konkluzji tej nie zmienia.
5. Formularz wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nie został wypełniony zgodnie z instrukcją wypełniania ww. dokumentu. We wniosku w sekcji III. Charakterystyka prowadzonej działalności w części 11. Charakterystyka nieruchomości, na której jest prowadzona działalność rolnicza wnioskodawca nie zaznaczył, iż nieruchomość stanowi współwłasność lub jest przedmiotem współposiadania oraz nie wskazał liczby współwłaścicieli lub współposiadaczy. Na podstawie odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia 10.04.2007 r. ustalono, T. G. i B. G. są właścicielami działek nr 4/7, 4/8 położonych w miejscowości O. na prawach wspólności ustawowej.
Jako lokalizację projektu w sekcji IV. 16 wniosku o dofinansowanie projektu wnioskodawca wskazał: województwo D., powiat o., gmina O. miasto, miejscowość O., kod pocztowy [...], ul. [...], działki nr 4/7, 4/8 i 6/12 AM 60 O., a więc działki objęte współwłasnością.
Zakres projektu opisany w sekcji IV. 19 oraz sekcji V "Zestawienie rzeczowo-finansowe projektu" był niezgodny z danymi zawartymi w załącznikach do wniosku o dofinansowanie projektu.
W piśmie z 30.07.2007 r. oraz w kosztorysie inwestorskim z 12.04.2007 r., wnioskodawca zawarł opis projektu, z którego wynikało, że inwestycja miała obejmować budowę jednego budynku, natomiast w zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych z 14.03.2007 r., wskazał, że przedmiotem inwestycji będzie budowa dwóch budynków.
Dane zawarte w zestawieniu rzeczowo-finansowym projektu są niezgodne z informacjami zawartymi we wniosku o dofinansowanie i kosztorysem inwestorskim z 12.04.2007 r. Wnioskodawca nie dokonał podziału zakresu rzeczowo-finansowego projektu wynikającego, jak deklarował, z budowy dwóch budynków A i B, zgodnie z informacjami zawartymi w sekcji 19 wniosku.
Dodatkowo, zestawienie rzeczowo-finansowe projektu oraz kosztorys inwestorski z 12.04.2007 r. wskazują że przedmiotem planowanej inwestycji miała być w rzeczywistości budowa jednego budynku, co z kolei przeczy informacji zawartej w sekcji 19 wniosku o dofinansowanie.
W związku z wymienionymi brakami i nieprawidłowościami w dokumentacji wniosku o dofinansowanie projektu: "Budowa dwóch budynków gospodarczych" realizowany w ramach Działania: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" zasadnie został on oceniony przez Prezesa ARiMR jako niespełniający wymogów prawnych.
Podkreślić przy tym należy, że nawet odmienna ocena co do braków formalnych wniosku czy niekompletności załączników w niektórych z opisanych kwestii, nie sanuje ich w pozostałym zakresie. Zgodnie z procedurą uzyskania wnioskowanej pomocy uregulowaną we wskazanym już rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" w systemie wdrażania ust. 3.1.1. Działanie 1.1. "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" ocena formalna wniosku polega na ocenie pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników, a nie weryfikacji ich materialnej treści. Tymczasem zarzuty skargi sprowadzają się w istocie do merytorycznej oceny złożonych załączników.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wypada stwierdzić, że: fakt wybudowania budynku/budynków, nie ma wpływu na ocenę wniosku skarżącego. Podobnie rzecz ma się z przywoływanymi w skardze decyzjami o wpisach do Krajowego systemu ewidencji producentów i Krajowego systemu ewidencji gospodarstw. Prezes ARiMR nie uznał wreszcie za brak wniosku braku zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami KRUS.
Przytoczenie w decyzji Prezesa ARiMR, że w związku z tym, iż okres kwalifikowalności wydatków w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego 2004-2006 "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" został zakończony zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej K(2009) 1148 z dnia 18 lutego 2009 r. - w dniu 30 czerwca 2009 r., zawarcie umowy w ramach instrumentów wsparcia przewidzianych wymienionym Programem nie jest obecnie możliwe, jest jedynie stwierdzeniem obiektywnego faktu. Okoliczność ta nie stała się, jak utrzymuje skarżący, przyczyną wydania negatywnej dla niego decyzji.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów art. 9 k.p.a. Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania doszło do jego naruszenia. Zarówno Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR, jak i Prezes ARiMR działali w sprawie na podstawie przepisów ustawy o Narodowym Planie Rozwoju oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", w zakresie w jakim przepisy te uregulowały procedury postępowania oraz na podstawie umowy zawartej pomiędzy ARiMR a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy o NPR. W zakresie, w którym przepisy rozporządzenia odsyłały do szczegółowych procedur określonych przez ARiMR a zatwierdzonych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, organy orzekające stosowały upublicznione i znane skarżącemu procedury. Sprawa została wnikliwie wyjaśniona. Wobec faktu, że reguły postępowania obowiązujące przy przyjmowaniu wniosków zostały podane do wiadomości wszystkich zainteresowanych, Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 9 k.p.a.
Także pozostałe szczegółowo formułowane w skardze zarzuty nie mają wpływu na prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Wniosek w 2007 r. nie spełniał wymogów i zasadnie nie był procedowany.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło