V SA/Wa 1991/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-18

Skład orzekający: Michał Sowiński, Anna Wesołowska, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż produktów rolnych przez grupę producentów na rzecz małżonka członka grupy, który prowadzi własną działalność gospodarczą, może być uznana za sprzedaż odbiorcy niebędącemu członkiem grupy w rozumieniu przepisów dotyczących przyznawania pomocy finansowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż produktów rolnych przez grupę producentów na rzecz małżonka członka grupy, który prowadzi odrębną działalność gospodarczą, nie narusza przepisów o grupach producentów rolnych. Kluczowe jest, że małżonek ten nie jest członkiem grupy, a sama grupa, działając jako spółka, jest sprzedawcą produktów. Rozszerzająca interpretacja przepisów, która wykluczałaby takie transakcje, byłaby sprzeczna z zasadą swobody działalności gospodarczej i nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca grupa producentów rolnych złożyła wniosek o przyznanie środków finansowych z tytułu wspierania grup producentów rolnych. Organy administracji odmówiły przyznania środków, uznając, że sprzedaż produktów przez grupę do firmy prowadzonej przez żonę jednego z członków grupy narusza przepisy, ponieważ małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej i prowadzą wspólne gospodarstwo rolne. Skarżąca wniosła skargę do sądu, kwestionując tę interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński Sędziowie: WSA Anna Wesołowska (spr.) WSA Joanna Zabłocka Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu wspierania grup producentów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Grupy Producentów A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) marca 2015 r., wydaną po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Grupę Producentów (...) Sp. z o.o. (Skarżąca) od decyzji Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor) z dnia (...) listopada 2014 r. odmawiającej przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wielski na lata 2007-2013, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Prezes) . Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym : Skarżąca w dniu (...) lipca 2014 r. złożyła wniosek o płatność wraz z wymaganymi załącznikami w ramach działania grupy producentów rolnych za okres od dnia 26 czerwca 2013 r. do dnia 25 czerwca 2014r . to jest za 2 rok działalności. Decyzją z dnia (...) września 2014r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wielski na lata 2007-2013 za okres od dnia 26 czerwca 2013 r. do dnia 25 czerwca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał że w załączniku do wniosku o płatność uwzględnione zostały faktury VAT, w których odbiorcą jest Skład Ogólnorolny M.W.". Łączna wartość faktur wyniosła 1.963.985,90 złotych i stanowi 96,53 % całkowitej sprzedaży Skarżącej. Organ ustalił również, że Pani M.W. jest żoną jednego z członków grupy (S. W.). Między współmałżonkami istnieje wspólność ustawowa. W ocenie Dyrektora, Pani M. W.a, jako współmałżonek członka grupy dostarczającego produkty rolne do grupy występować jednocześnie jako odbiorca tych produktów. Zaakceptowanie takiej sytuacji stanowi naruszenie art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i och związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 200 r., nr 88, poz. 983 ze zm. danej "ustawa z dnia 15 września 2000 r.") a w szczególności § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 81 poz. 550 ze zm., dalej "Rozporządzenie").Taki sposób działania Skarżącej uniemożliwia osiągnięcie celów określonych w art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. ponieważ nie da się dostosować produkcji rolnej do prawdziwych warunków rynkowych w sytuacji kiedy dokonuje się transferu produktów pomiędzy członkiem grupy, będącym właścicielem gospodarstwa, w którym są wytwarzane produkty sprzedawane przez grupę małżonkowi członka grupy prowadzącemu działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. W takiej sytuacji grupa producentów rolnych pełni wyłącznie funkcję pośredniczącą a jej istnienie i funkcjonowanie na rynku jak odrębny podmiot gospodarczy ma jedynie pozorny charakter. Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie w którym zarzuciła a) przepisów prawa postępowania: - art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Skarżącej dokonywania sprzedaży produktów do podmiotu będącego członkiem Grupy w sytuacji, gdy podczas rozpatrywania wniosków za pierwszy rok działalności jako grupa producentów rolnych, sprzedaż produktów przez Grupę do "Skład Ogólnorolny M. W." nie była w żaden sposób kwestionowana, nie budziła żadnych zastrzeżeń mimo, iż była dokonywana do tego samego podmiotu co w drugim roku działalności (o czym ARiMR wiedziała), w konsekwencji działania i decyzje podejmowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w latach poprzednich utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że sposób sprzedaży i odbiorcy są zgodne z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej ustawa z dnia 7 marca 2007 r.) poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu I instancji, iż sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że produkty nabywane przez Grupę od swoich członków, były w dalszej kolejności sprzedawane członkom Grupy; - art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ I instancji odmówił przyznania Skarżącej środków finansowych za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych, przejawiające się w szczególności w tym, iż organ 1 instancji nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń, wyjaśnień i dowodów składanych w toku postępowania administracyjnego, jak również, że nie wyjaśnił on dostatecznie przyczyn, dla których uznał, iż Skarżąca w drugim roku działalności dokonała sprzedaży do podmiotu będącego członkiem Grupy, ograniczając się jedynie do subiektywnych ocen organu nie popartych zgromadzonymi w sprawie dowodami, zwłaszcza, iż analogiczny materiał dowodowy w roku poprzednim stanowił podstawę wydania decyzji przyznającej środki finansowe za poprzednie lata funkcjonowania jako grupa producentów rolnych; - art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pozbawienie Strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zapoznania z się aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej; b) przepisów prawa materialnego: - § 8 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 pkt. 1 lit. c Rozporządzenia poprzez bezpodstawne uznanie, że sprzedaż przez Grupę ziarna zbóż i nasion roślin oleistych wyprodukowanych przez określonych członków Grupy, do firmy "Skład Ogólnorolny M. W." prowadzonej przez małżonkę jednego z członków nie stanowi sprzedaży do podmiotów "niebędących członkiem grupy", podczas gdy z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że podmioty do których następowała sprzedaż winny być kwalifikowane jako podmiot "niebędący członkiem grupy"; - art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej: Rozporządzenie 1698/2005) poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Skarżącą nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie; - art. 35 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy y dnia 7 marca 2007 r. oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 Rozporządzenia, poprzez niezastosowanie i nieprzyznanie Spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w wysokości adekwatnej do rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek za drugi rok działalności, mimo że Spółka spełniła wszelkie warunki do uzyskania środków z tytułu pomocy finansowej; - art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich polegające na zastosowaniu norm prawnych zawartych w przepisie, podczas gdy w ogóle nie powinny mieć one zastosowania z uwagi, iż całość kwot winna być uznana za kwalifikowane i zaliczone jako podstawa naliczenie pomocy finansowej. Opisaną na wstępie decyzją z dnia (...) marca 2015 r. Prezes utrzymał w mocy decyzję Dyrektora. W uzasadnieniu wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż jednym z nabywców produktów, ze względu na które grupa została utworzona jest Skład Ogólnotowarowych M. W., współmałżonek Pana S. W.pełniącego funkcję Prezesa Skarżącej. Państwo W. pozostają w związku małżeńskim i są objęci wspólnością majątkową. Ich oświadczenie potwierdzające powyższą okoliczność jest, w ocenie Prezesa, niezbitym dowodem prowadzenia przez ich razem gospodarstwa rolnego. W ocenie Prezesa, zaakceptowanie sytuacji, w której Pani M. W. występuje jako odbiorca produktów Grupy stanowiłoby naruszenie art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych praz § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Taka działalność gospodarcza ma w ocenie organu jedynie pozorny charakter i nie można w takim przypadku mówić o spełnieniu przez Grupę celu polegającego na dostosowaniu produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji rolnej ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych. Organ drugiej instancji przywołał również wyrok tutejszego sądu z dnia 9 lipca 2014 r. V SA/Wa 724/14 z którego wynika, że sprzedaż produktów na rzecz męża członka grupy nie spełnia warunku sprzedaży odbiorcy niebędącego członkiem grupy, gdyż w sensie cywilistycznym właścicielką produktu zakupionego od grupy będzie nadal członek grupy. Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu zarzucając jej naruszenie przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i zarzucenie Spółce dokonywania sprzedaży produktów do podmiotu będącego członkiem Grupy, podczas gdy rozpatrując wniosek o płatność za pierwszy rok działalności jako grupa producentów rolnych, sprzedaż produktów przez Grupę do "Skład Ogólnorolny M.W." nie była w żaden sposób kwestionowana, w konsekwencji działania i decyzje podejmowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w roku poprzednim utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że sposób sprzedaży i odbiorcy są zgodne z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007r. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu I instancji, iż sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą o niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych, w szczególności poprzez niewprowadzenie produktów na rynek i do obrotu; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007r. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, 1) że produkty nabywane przez Grupę od członków Grupy, były w dalszej kolejności sprzedawane podmiotom będącym członkami Grupy 2) że Pani M. W. i Pan S. W. prowadzą wspólnie gospodarstwo rolne; - art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ II instancji uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji o odmowie przyznania Spółce środków finansowych za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych, przejawiające się w szczególności w tym, iż organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń, wyjaśnień i dowodów Spółki składanych w toku postępowania administracyjnego, jak również, że nie wyjaśnił on dostatecznie przyczyn oraz nie wskazał w jaki sposób naruszono przepisy prawa materialnego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia i przedstawienia subiektywnej oceny organu, że Grupa dokonała sprzedaży produktów, dla których uzyskała wpis w rejestrze grup producentów rolnych, do podmiotu będącego "członkiem grupy", podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób wyprowadzić powyższego wniosku, - art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i pozbawienie Strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zapoznania się aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej. W ocenie Skarżącej decyzja narusza również przepisy prawa materialnego to jest - § 8 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 pkt. 1 lit. c Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że podmiot do którego Grupa dokonywała sprzedaży produktów zakupionych od członków Grupy, nie spełnia wymogów "odbiorcy niebędącego członkiem Grupy" podczas gdy z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że podmiot do którego następowała sprzedaż, w świetle dyspozycji powyższego przepisu, winien być kwalifikowany jako podmiot "niebędący członkiem grupy"; - art. 35 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w związku z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 Rozporządzenia poprzez niezastosowanie i nieprzyznanie Spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w wysokości adekwatnej do rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek za drugi rok działalności, mimo że Spółka spełniła wszelkie warunki do uzyskania środków z tytułu pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. Skarżąca wskazała że reprezentowany przez nią pogląd potwierdzony został przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2015 r. II GSK 2135/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy prowadząca indywidualną działalność gospodarczą żona jednego z członków grupy może być uznana za członka grupy (jak przyjęły organy obu instancji) czy też nie. Innymi słowy mówiąc, spór w sprawie sprowadzał się do wykładni § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Przed przystąpieniem do udzielenia odpowiedzi na pytaniem czy M. W. może być uznana za członka grupy przypomnieć należy, że z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, iż od 2003 r. prowadzi ona indywidualną działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt. Jako przedsiębiorca opłaca podatek od nieruchomości, zawiera umowy ubezpieczenia obejmujące mienie związane z prowadzoną działalnością (silosy płaskodenne, oczyszczalnie, suszarnie, wiaty i inne urządzenia) oaz związane z tą działalnością budynki. Pani M. W. nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, Produkty rolne sprzedane przez Skarżącą Pani M. W. wyprodukowane zostały m.in. w gospodarstwo rolnym prowadzonym przez S. W., członka grupy, figurującego jako prowadzący gospodarstwo w systemie REGON oraz podlegającego ubezpieczeniu w KRUS. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, z brzmienia analizowanego § 8 ust. 1 Rozporządzenia nie wynika możliwość uznania osoby prowadzącej działalność gospodarczą i będącej małżonkiem producenta, za członka grupy. Przepisy Rozporządzenia wskazują jedynie na obowiązek sprzedaży podmiotom niebędącym członkiem grupy. W ocenie sądu niedopuszczalna jest w tym wypadku rozszerzająca interpretacja tego przepisu (a taką wykładnię zastosował organ), gdyż nie ma ona umocowania w jednobrzmiącym przepisie. Gdyby ustawodawca chciał, aby nie wliczać sprzedaży (do rocznej sprzedaży netto) podmiotowi nie będącemu członkiem grupy ale będącym z tym członkiem grupy spokrewnionym, czy też pozostającym w związku małżeńskim, to takie ograniczenie zawarłby w określonym przepisie. Jednakże takich ograniczeń prawodawca zarówno krajowy, jak i tym bardziej unijny nie ustanowił. Nie można zatem w drodze rozszerzającej wykładni takich ograniczeń narzucać. Fakt, że gospodarstwo rolne, w którym wyprodukowane zostały produkty (sprzedane następne przez Skarżącą Pani M. W.) objęte jest wspólnością majątkową małżonków W. w kontekście jasno brzmiącego § 8 rozporządzenia nie ma zasadniczego znaczenia. Podobnie znaczenia nie ma fakt, że udziały w Spółce objęte są wspólnością majątkową małżeńską. Wspólnikiem Skarżącej jest bowiem, co przyznaje również organ, jedynie Pan S. W.. Dlatego też w ocenie sądu żona członka grupy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może dokonywać zakupu produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy. W tym miejscu sąd w całości zgadza się z prezentowanym przez skarżącą w toku całego postępowania stanowiskiem, popartym wyrokiem WSA w Warszawie z 5 czerwca 2014r., V SA/Wa 256/14 (wszystkie wskazane orzeczenia sądu dostępnie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym sąd stwierdził, że powyższy § 8 rozporządzenia cyt. "nie zakazuje wytwarzania produktów w gospodarstwach członków grupy którzy są współwłaścicielami tychże gospodarstw. Członkiem grupy może być bowiem jeden ze współwłaścicieli gospodarstwa i to niezależnie od tego czy ten drugi w gospodarstwie tym pracuje czy też nie. Jeszcze raz trzeba bowiem podkreślić iż ww. przepis mówi o wytworzeniu produktów w gospodarstwach członków grupy, nie wskazuje natomiast na to, że ci producenci mają być wyłącznymi właścicielami takich gospodarstw i że muszą samodzielnie je prowadzić. Sąd stoi na stanowisku iż jasny jest również ten fragment omawianego przepisu który dotyczy sprzedaży produktów odbiorcom nie będącym członkami grupy". Powyższe stanowisko sądu I instancji zostało zaakceptowane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w orzeczeniu z 16 kwietnia 2015r., II GSK 2135/14 wyjaśnił, że § 8 ust. 1 rozporządzenia nie zakazuje wytwarzania produktów w gospodarstwach członków grup, którzy są współwłaścicielami tych gospodarstw i sprzedaży tych produktów na rzecz małżonka członka grupy, który do niej nie należy, ale prowadzi własną działalność gospodarczą, jeżeli taka sprzedaż jest prowadzona w ramach tej działalności. Sąd kasacyjny zasadnie stwierdził, że z treści § 8 ust. 1 rozporządzenia nie wynika zakaz zbywania produktów przez grupę na rzecz współmałżonka prowadzącego działalność gospodarczą, jeżeli jest on współmałżonkiem osoby należącej do takiej grupy. Z treści wskazanego przepisu wynika tylko, że wysokość udzielanej pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych jest ustalana na podstawie rocznych przychodów netto sprzedaży produktów tej grupy, jeżeli zostały wytworzone w gospodarstwach członków grupy oraz sprzedane odbiorcom, którzy nie są członkami tej grupy. Pozostawanie nabywcy produktów grupy w związku małżeńskim z osobą należącą do grupy nie może być utożsamiane z przynależnością takiego nabywcy do grupy producenckiej, jeżeli prowadzi on samodzielną działalność gospodarczą. Słusznie również NSA stwierdził, że przyjęcie szerokiego rozumienia członka grupy producenckiej, w tym również małżonka członka takiej grupy prowadzącego działalność gospodarczą, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą swobody działalności gospodarczej, bo ograniczałoby tę swobodę w przypadku małżonków członków grup producenckich w zawieraniu z nimi umów handlowych. Oczywiście ograniczenie tej swobody może mieć miejsce, ale musi wynikać z ustawy, a nie być konsekwencją wykładni prawa, zwłaszcza rozporządzenia. Sąd wskazuje w tym miejscu, że powyższy pogląd podzielony został również w wyroku tutejszego sądu z dnia 1 września 2015 r. V SA/Wa 2082/15. Powołany w decyzji organu I instancji wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2014r., V SA/Wa 763/14 dotyczył zupełnie odmiennego stanu faktycznego, niż będący przedmiotem sporu. W tamtej sprawie to członkiem grupy producentów rolnych był podmiot będący współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i jednocześnie prowadził on działalność gospodarczą, w ramach której nabywał produkty grupy. Zatem tezy z powołanego wyroku były nieprzydatne do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Przywołana w odpowiedzi na skargę uchwała NA w sprawie II GPS 2/12 z dnia 30 maja 2012 r., w której tezie wskazano że "w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) przysługuje spółce cywilnej" również nie mogła znaleźć zastosowania w sprawie dotyczyła bowiem innego stanu faktycznego. Bezzasadne są również argumenty Prezesa ARiMR wskazujące, że w sprawie w wypadku nabycia przez M. W. produktów nie wystąpiła sprzedaż w rozumieniu art. 535 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.), gdyż niezbędnym elementem statuującym zawarcie umowy sprzedaży jest zmiana po stronie właściciela rzeczy. Sprzedaż przez grupę produktów na rzecz M. W.- żony członka Grupy S. W. nie spełnia warunku sprzedaży odbiorcy niebędącego członkiem grupy, gdyż w sensie cywilistycznym właścicielką produktu zakupionego od Grupy będzie nadal S. W.. Powyższa interpretacja zupełnie nie uwzględnia faktu, że właścicielem produktów sprzedawanych przez skarżącą (grupę) jest już sama spółka (faktury wystawia grupa), będąca osobą prawną, a nie jej poszczególni członkowie grupy. Członkowie grupy są natomiast właścicielami udziałów w spółce a nie produktów sprzedawanych przez oddzielny byt trawny, tj. spółkę. Zatem jak najbardziej następuje tutaj sprzedaż w rozumieniu powyższego przepisu. Organ odwoławczy oprócz gołosłownych twierdzeń w żaden sposób nie wykazał dlaczego kwestionowany sposób działania skarżącej uniemożliwia osiągnięcie celów określonych w art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych i art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005. Prezes ARiMR bowiem stwierdza, że nie jest możliwe dostosowanie produkcji rolnej do prawdziwych warunków rynkowych w sytuacji, kiedy dokonuje się transferów produktów pomiędzy członkiem grupy, będącym właścicielem gospodarstwa, w którym wytwarzane są produkty sprzedawane przez grupę, a małżonkiem członka grupy prowadzącemu działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. W takiej sytuacji grupa producentów rolnych pełni funkcję wyłącznie pośredniczącą. Nie można w takim przypadku mówić o spełnieniu przez grupę celu polegającego na dostosowaniu produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji rolnej ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych. Organ odwoławczy oprócz gołosłownych twierdzeń, nie przedstawił żadnego dowodu na powyższe i co równie istotnie zupełnie pomija fakt, że to grupa działająca w formie spółki jest sprzedawcą produktów, a nie poszczególni udziałowcy tej spółki. Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. Organ w żaden sposób nie wykazał, aby sprzedaż produktów małżonkowi członka grupy wytworzonych w gospodarstwach członków grupy temu celowi się sprzeciwiała. Ponadto celem spółki kapitałowej oprócz wskazanych celów w przepisach unijnych i krajowych jest również osiągnięcie zysku, na trudnym rynku produkcji drobiu. To grupa organizuje sprzedaż produktów wytworzonych w gospodarstwach jej członków. Organ w żaden sposób nie wykazał, że w sprawie skarżąca (grupa) w odmienny sposób potraktowała męża członka grupy w stosunku do innych podmiotów dokonujących zakupu produktów od grupy. Zatem sąd zarzut ten uważa za bezpodstawny. Mając powyższe na względzie sąd stwierdza, że organy rozpoznające sprawę dokonały nieprawidłowej wykładni § 8 ust. 1 rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd mając na uwadze także fakt, że uchybienia te popełnił również Dyrektor ARiMR w swojej decyzji, postanowił na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylić również decyzję tego organu. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni wyżej przedstawioną wykładnie § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz dokonaną przez sąd ocenę prawną. Pozostałe zarzuty skargi, a w szczególności zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, niezapewnienie czynnego udziału w sprawie, sąd uznał za niezasadne. Stan faktyczny sprawy co do zasady został ustalony w sposób prawidłowy, a jak wskazano na wstępie, istota sporu sprowadzała się do wykładni § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczona na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło