V SA/Wa 2012/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-16
Skład orzekający: Małgorzata Leśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu majątkowego i dochodów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykazała w sposób wyczerpujący swojego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, uchylając się od złożenia wymaganych dokumentów i oświadczeń. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a niedopełnienie tego obowiązku, nawet w części, uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca spółka L. Sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczącą podatku akcyzowego. W związku z wysokim wpisem sądowym (100 000 zł), spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, spółka nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu majątkowego, w tym bilansu otwarcia likwidacji, listy wierzytelności, podziału majątku, sprawozdań likwidatora, zeznań podatkowych ani wyciągów z rachunków bankowych. Spółka wskazała na zabezpieczenie dokumentacji przez prokuraturę oraz zajęcie egzekucyjne tytoniu o znacznej wartości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania L. Sp. z o.o. w likwidacji prawa pomocy w żądanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia ... września 2017 r. nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przyznania L. Sp. z o.o. w likwidacji prawa pomocy w żądanym zakresie.
Skarżąca L. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) września 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
W terminie do uiszczenia wymaganego w sprawie wpisu sądowego od skargi, w wysokości 100 000 zł, wniosła o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach został określony kapitał zakładowy skarżącej na kwotę 3 500 000 zł, pozostałe rubryki dotyczące: wartości środków trwałych, wysokości zysku lub straty, rachunków bankowych, innych danych majątkowych, nie zostały wypełnione. Wskazano zaś, że od 2013 r. spółka nie sporządza bilansów ani rachunków zysków i strat, gdyż jej dokumentacja znajduje się w Prokuraturze Rejonowej w B. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały wymienione wydane wobec spółki decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy oraz wystawione tytuły wykonawcze. Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł, że prowadzone wobec skarżącej postępowania podatkowe i wydane w ich konsekwencji decyzje przekraczają możliwości płatnicze skarżącej, co spowodowało konieczność zakończenia prowadzenia działalności. Uchwałą wspólników spółka została rozwiązana a następnie rozpoczął się proces jej likwidacji. Spółka nie ma żadnego majątku, ciążą na niej olbrzymie zobowiązania, których nie jest w stanie uiścić, natomiast koszty zastępstwa procesowego zostały poniesione w całości z góry przed dokonaniem zajęć środków finansowych spółki.
Złożone oświadczenia w ocenie referendarza sądowego były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych spółki, dlatego też zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2017 r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane pytania oraz do złożenia określonych dokumentów.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej korzystając z informacji udzielonych przez likwidatora oświadczył, że spółka nie posiada majątku nieruchomego, nie posiada dostępu do rachunków bankowych, nie prowadzi jakiejkolwiek działalności, nie zatrudnia pracowników, nie dysponuje bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz sprawozdaniem za rok 2016 i nie ma możliwości jego sporządzenia. Oryginalne dokumenty oraz zapisy cyfrowe dotyczące działalności spółki zostały zabezpieczone przez Straż Graniczną w B. na polecenie Prokuratury Okręgowej w B. Spółka posiada natomiast tytoń o przybliżonej wartości 4.500.000 zł, który jest przedmiotem zajęcia egzekucyjnego. Do pisma zostały załączone odpisy zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zawiadomień wystawionych w postępowaniu egzekucyjnym, korekta faktury VAT, a także deklaracji VAT-7K za pierwszy i drugi kwartał 2017 r.
W myśl art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby prawnej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa (postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 770/17, z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 242/17, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 713/09).
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wykonała w pełni skierowanego do niej wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. Nie przedstawiła bowiem dokumentów dotyczących likwidacji spółki tzn. bilansu otwarcia likwidacji, listy wierzytelności, podziału majątku spółki, sprawozdań sporządzonych przez likwidatora, zeznań podatkowych CIT-8 za rok 2015 i 2016, rocznego sprawozdania finansowego za rok 2016, jak również wyciągów z rachunków bankowych dotyczących wskazanego w zarządzeniu okresu. Odnosząc się do stanowiska strony dotyczącego niemożności przedłożenia żądanych dokumentów należy powołać się na stanowisko wyrażone w sprawach o sygn. akt VIII SA/Wa 246/17, VIII SA/Wa 247/17, które to stanowisko referendarz sądowy, rozpoznający w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pełni podziela. Istnieje bowiem możliwość uzyskania żądanych dokumentów poprzez wystąpienie z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionych kopii do Prokuratury Okręgowej w B. Ponadto stwierdzić należy, że przedstawione przez stronę zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie potwierdzają wysokości ulokowanych na tych kontach środków. Uchylając się od złożenia pełnego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i dochodów skarżąca uniemożliwiła dokonanie wszechstronnej oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2123/16, z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 873/16). Referendarz sądowy podkreśla, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywał na skarżącej, brak jest bowiem podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej skarżącej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło