V SA/Wa 2064/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-21
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Jadwiga Smołucha, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., jeśli organ pierwszej instancji ustalił stan faktyczny i nie zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może przekazać sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie i wydać decyzję co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, która uchyliła decyzję Prezesa PFRON odmawiającą wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty odsetek, argumentując, że strona posiadała zaległości wobec PFRON, które skutkowały wstrzymaniem dofinansowania. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz D. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz D. S.A. z siedzibą w B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi [...] S.A. w [...] (dalej: "strona" lub "skarżący") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister RPiPS" lub "organ odwoławczy") z [...] czerwca 2016 r., nr [...], którą uchylono w całości zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2016 r. nr [...], odmawiającą wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r., i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Strona złożyła wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych: za styczeń 2014 r. – w dniu 11 lutego 2014 r., za luty 2014 r. – w dniu 14 marca 2014 r., za marzec 2014 r. – w dniu 16 kwietnia 2014 r., za kwiecień 2014 r. – w dniu 13 maja 2014 r., za maj 2014 r. – w dniu 12 czerwca 2014 r., za czerwiec 2014 r. – w dniu 10 lipca 2014 r., za lipiec 2014 r. – w dniu 11 sierpnia 2014 r. i za sierpień 2014 r. – w dniu 10 września 2014 r.
PFRON wypłacił skarżącej dofinansowanie za okres od stycznia do sierpnia 2014 r. w dniu 27 października 2014 r.
28 września 2015 r. strona wezwała pisemnie PFRON do zapłaty odsetek za nieterminowe wypłaty dofinansowania za miesiące styczeń – sierpień 2014 r. w łącznej kwocie 8 559,90 zł. Odsetki strona liczyła od upływu 25- dniowego terminu od dnia złożenia wniosku Wn-D za dany okres.
Decyzją z [...] lutego 2016 r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i wyjaśnienie podstawy prawnej:
Strona przekazała wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D): za styczeń 2014 r. - w dniu 11 lutego 2014 r. (poprawny pod względem rachunkowym i formalnym wniosek korygujący w dniu 12 lutego 2014 r.), za luty 2014 r. - w dniu 14 marca 2015 r., za marzec 2014 r. - w dniu 16 kwietnia 2014 r., za kwiecień 2014 r. - w dniu 13 maja 2014 r., za maj 2014 r. - w dniu 12 czerwca 2014 r., za czerwiec 2014 r. - w dniu 10 lipca 2014 r., za lipiec 2014 r. - w dniu 11 sierpnia 2014 r., za sierpień 2014 r. - w dniu 10 września 2014 r. (poprawny pod względem rachunkowym i formalnym wniosek korygujący w dniu 11 września 2014 r.), tj. w terminie określonym w § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 241 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie dofinansowania, według stanu prawnego na dzień złożenia wniosków. Wnioski zostały złożone w formie elektronicznej poprzez teletransmisję danych, w związku z czym daty ich wpływu do PFRON są tożsame z ich datami złożenia. Zgodnie z art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji w terminie 25 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Fundusz przekazuje na rachunek bankowy pracodawcy miesięczne dofinansowanie w kwocie ustalonej na podstawie art. 26a i art. 26b oraz informuje pracodawcę o sposobie jej ustalenia, jeżeli kwota ta różni się od kwoty wskazanej we wniosku. Stosownie natomiast do art. 26c ust. 3 a ww. ustawy w przypadku nieterminowego przekazania przez Fundusz kwoty miesięcznego dofinansowania od kwoty należnej nalicza się odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Jednakże w myśl art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji jeżeli pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczające ogółem kwotę 100 złotych, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania do czasu uregulowania zaległości przez pracodawcę. Decyzja podlega wykonaniu z dniem wydania. Także rozporządzenie w sprawie dofinansowania w § 7 pkt 2 wskazuje, że przed wypłatą dofinansowania Fundusz ustala, czy pracodawca posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu w wysokości przekraczającej ogółem kwotę 100 zł. W przypadku nieuregulowania przez pracodawcę zaległości wobec Funduszu do dnia 31 stycznia roku następującego po roku, za który pracodawcy przysługuje miesięczne dofinansowanie, Prezes Zarządu Funduszu, zgodnie z treścią art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji, wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania za okres wskazany w decyzji o wstrzymaniu miesięcznego dofinansowania. [...] sierpnia 2013 r. Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję znak: [...] określając stronie zobowiązanie z tytułu art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji za listopad 2012 r. w wysokości 1.101.193,00 zł. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił wstrzymania wykonania decyzji znak: [...] oraz [...]. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1124/14 odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji organu drugiej instancji z dnia [...] lutego 2014 r. Do 27 października 2014 r. strona nie dokonała żadnej wpłaty na poczet ww. zobowiązania. W związku z powyższym kwota główna zaległości z ww. tytułu wynosiła 1.101.193,00 zł. W dniu [...] czerwca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON wydał, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, decyzję znak: [...], wstrzymując stronie miesięczne dofinansowanie za styczeń 2014 r. do czasu uregulowania zaległości. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2014 r. znak: [...]. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna i prawomocna. W dniu [...] czerwca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON wydał, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, decyzję znak: [...], wstrzymując stronie miesięczne dofinansowanie za luty 2014 r. do czasu uregulowania zaległości. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2014 r. znak: [...]. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna i prawomocna. W dniu [...] czerwca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON wydał, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, decyzję znak: [...], wstrzymując stronie miesięczne dofinansowanie za marzec 2014 r. do czasu uregulowania zaległości. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2014 r. znak: [...]. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna i prawomocna. W dniu [...] lipca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON wydał, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, decyzję znak: [...], wstrzymując stronie miesięczne dofinansowanie za kwiecień 2014 r. do czasu uregulowania zaległości. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...]. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna i prawomocna. W dniu [...] września 2014 r. Prezes Zarządu PFRON wydał, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, decyzję znak: [...], wstrzymując stronie miesięczne dofinansowanie za maj 2014 r. do czasu uregulowania zaległości. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...]. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna i prawomocna. W dniu [...] października 2014 r. Prezes Zarządu PFRON wydał, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, decyzję znak: [...], wstrzymując stronie miesięczne dofinansowanie za czerwiec 2014 r. do czasu uregulowania zaległości. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...]. Decyzja organu drugiej instancji jest ostateczna i prawomocna. W dniu [...] sierpnia 2014 r. pismem znak: [...] poinformowano stronę o prowadzeniu, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, postępowania w sprawie wstrzymania miesięcznego dofinansowania za lipiec 2014 r. Pismem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] poinformowano stronę o wyznaczeniu terminu 7 dni na zapoznanie się oraz wypowiedzenie w przedmiocie zebranego w ww. postępowaniu materiału dowodowego. W dniu [...] września 2014 r. pismem znak: [...] poinformowano stronę o prowadzeniu, na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, postępowania w sprawie wstrzymania miesięcznego dofinansowania za sierpień 2014 r. Pismem z [...] września 2014 r., nadanym 26 września 2014 r., które wpłynęło do Funduszu w dniu 1 października 2014 r., strona poinformowała PFRON, że 11 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...]. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 22 września 2015 r. W piśmie strony podano, że treść postanowienia sygn. akt II FZ 1177/14 jest dostępna w aktach sprawy oraz na portalu orzeczeń NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Pismem z 8 października 2014 r. znak: [...] PFRON zwrócił się do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o potwierdzenie tej informacji. Wraz z pismem z dnia 10 października 2014 r. znak: [...], które wpłynęło do Funduszu w dniu 13 października 2014 r., Ministerstwo przesłało kopię ww. postanowienia z dnia 11 września 2014 r. W dniu 27 października 2014 r. Fundusz wypłacił stronie dofinansowanie za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. Od określonego w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji terminu do wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych istnieje wyjątek ujęty wart. 26a ust. 8 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu w sytuacji istnienia zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczających ogółem 100 zł, organ nie tylko nie ma obowiązku, ale także prawa wypłacenia stronie dofinansowania do czasu uregulowania ww. zaległości. W oparciu o ww. przepis organ wydał 6 decyzji o wstrzymaniu stronie miesięcznego dofinansowania za okresy od stycznia do czerwca 2014 r. Wszystkie te decyzje zostały utrzymane decyzjami organu drugiej instancji, które są nie tylko ostateczne, ale i prawomocne. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 563/14 wskazał, że "skoro zaległość pracodawcy wobec Funduszu z art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji przekraczająca 100 zł wynika z ostatecznej - podlegającej wykonaniu decyzji administracyjnej, Prezes Zarządu Funduszu prawidłowo zastosował sankcję wynikającą z art. 26a ust. 8 ww. ustawy wstrzymując miesięczne dofinansowanie do czasu uregulowania zaległości". Jak wynika z uzasadnienia, w sprawie, której dotyczył ww. wyrok, decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej, utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON określającej stronie zobowiązanie z tytułu art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji, także nie była jeszcze prawomocna, gdyż pracodawca złożył na nią skargę do WSA. Fakt, że w dniu 17 grudnia 2014 r. WSA uchylił ostateczną decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] nie ma zaś znaczenia dla sprawy, gdyż w okresie, kiedy organ wstrzymywał stronie dofinansowanie za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. wyrok ten jeszcze nie istniał, nie może więc mieć znaczenia dla ustalenia, czy faktycznie organ pierwszej instancji pozostawał w zwłoce w wypłacie dofinansowania. Decyzja organu drugiej instancji znak: [...] podlegała wykonaniu aż do wydania w dniu [...] września 2014 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Uprzednio zarówno Minister Pracy i Polityki Społecznej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiali wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W toku postępowania w sprawie wstrzymania jej dofinansowania sytuacja prawna uległa zmianie. Przyczyną wypłacenia stronie dofinansowania nie była więc zmiana stanowiska organu i przyznanie się przezeń do niezgodności z prawem wstrzymania miesięcznego dofinansowania, lecz to, że decyzja ostateczna, z której wynikało zobowiązanie strony do wpłaty na PFRON, przestała być wykonalna. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wiąże organ od chwili jego doręczenia. Organ pierwszej instancji nie został zawiadomiony z urzędu o postanowieniu NSA z dnia 11 września 2014 r. Pismo strony z dnia 25 września 2014 r. zawierało jedynie odnośnik do Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, która jednak nie jest oficjalnym publikatorem, a ponadto anonimizuje zawarte w niej dane. W związku z powyższym organ wystąpił bezzwłocznie z prośbą o potwierdzenie podanych przez stronę informacji do organu drugiej instancji, który przesłał w odpowiedzi kopię rzeczonego postanowienia. Określony w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji termin na wypłatę wstrzymanego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych może więc biec dopiero od dnia 13 października 2014 r., w którym organowi dostarczono odpis postanowienia NSA z dnia 11 września 2014 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lutego 2014 r. znak: [...]. W ówczesnej opinii organu dopiero dostarczenie mu ww. postanowienia usunęło bowiem określoną w art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji przeszkodę w wypłacie dofinansowania. Skoro więc organ wypłacił stronie dofinansowanie za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. w dniu 27 października 2014 r., tj. po 14 dniach od doręczenia mu odpisu ww. postanowienia, to nie można mówić o naruszenia art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji, a tym samym o istnieniu określonych w art. 26c ust. 3a ww. ustawy przesłanek do wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconego dofinansowania. Ówczesne rozumowanie organu, zgodnie z którym po wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji odpadła przesłanka do wstrzymywania miesięcznego dofinansowania na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, nie znalazło uznania organu drugiej instancji. Jak wskazał Minister Pracy i Polityki Społecznej np. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] o wstrzymaniu stronie miesięcznego dofinansowania za czerwiec 2014 r. wypłata dofinansowania za ww. miesiąc była nieuprawniona, gdyż postanowienie NSA z dnia 11 września 2014 r. nie oznacza, że zobowiązanie za listopad 2012 r. wskazane w decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] i decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] przestało istnieć. W opinii organu drugiej instancji zasada niewykonywania decyzji nie oznacza bowiem, że zobowiązania podatkowego nie ma, lecz jedynie że nie można go egzekwować do dnia wydania prawomocnego wyroku. Wykonalność decyzji nie ma bowiem wpływu na istnienie zobowiązania podatkowego (por. wyrok WSA w Łodzi z 26 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 67/08). Minister podkreślił, że zobowiązanie za listopad 2012 r. przestałoby istnieć jedynie w wypadku, gdyby zapadł prawomocny wyrok uchylający ww. decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] lutego 2014 r., a następnie organ ten uchyliłby ww. decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2013 r. (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn.. akt II FSK 1823/08). W ocenie Ministra artykuł 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji nie wskazuje, iż podstawą wstrzymania miesięcznego dofinansowania mogą być tylko zaległości wymagalne i bezsporne. Zatem każda zaległość w zobowiązaniach wobec Funduszu przekraczająca ogółem 100 zł, nawet taka, której egzekucja została wstrzymana lub w stosunku do której toczy się jeszcze postępowanie, nakłada na Prezesa Zarządu PFRON obowiązek wstrzymania miesięcznego dofinansowania. Skoro więc na Funduszu, wobec braku w obiegu prawnym prawomocnego wyroku sądu uchylającego decyzję określającą stronie zobowiązanie (wyrok WSA z dnia 17 grudnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Wa 1124/14 nie uprawomocnił się jeszcze w związku z zaskarżeniem go przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej do NSA), nie ciążył obowiązek wypłaty zobowiązania głównego, jakim jest dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r., tym samym nie może ciążyć na nim zobowiązanie uboczne, jakim są odsetki od tego dofinansowania.
18 lutego 2016 r. strona złożyła odwołanie od decyzji Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2016 r., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że wypłata dofinansowania nastąpiła z uchybieniem terminu określonego w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Strona podniosła ponadto, że organ działał z naruszeniem prawa, ponieważ zgodnie z art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji wstrzymanie wypłaty dofinansowania może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji o wstrzymaniu dofinansowania, nie zaś przed jej wydaniem. Skarżąca wskazała również, że wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1124/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] sierpnia 2013 r., w której określone zostało zobowiązanie powołane jako podstawa wstrzymania dofinansowania, i wobec złożonej przez organ II instancji skargi kasacyjnej toczy się postępowanie w tej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W ocenie strony powołana sprawa ma kluczowe znaczenie dla niniejszego postępowania, wobec czego organ administracyjny powinien obligatoryjnie zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Minister Rodziny, pracy i Polityki Społecznej uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2016 r. w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji swoim działaniem naruszył art. 7 kpa i 77 § 1 kpa, art. 8 i 11 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. W ocenie organu odwoławczego wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że przyczyną odmowy wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres: styczeń - sierpień 2014 r. był brak w obrocie prawnym prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1124/14 i że z uwagi na powyższe nie było obowiązku wypłaty zobowiązania głównego, jakim jest dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres: styczeń - sierpień 2014 r. - nie spełnia zasad określonych w art. 7 kpa i 77 § 1 kpa, art. 8 i 11 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Nie zawiera bowiem wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierował się Prezes Zarządu PFRON podejmując decyzję, w szczególności wskazania przyczyn dla których odmówił wypłaty odsetek do dofinansowania, skoro wcześniej dofinansowanie za ten sam okres zostało stronie wypłacone z opóźnieniem. W związku z powyższym organ odwoławczy polecił organowi I instancji, by przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy jeszcze raz przeanalizował stan prawny i faktyczny sprawy, rozważył wypłatę lub odmowę wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz odpowiednio uzasadnił swoje stanowisko, uwzględniając zasady ogólne postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie odniósł się do pozostałych zarzutów skarżącej, gdyż w jego ocenie odniesienie się do nich - przy braku właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonej decyzji - byłoby przedwczesne.
Strona na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 oraz § 2 ustawy k.p.a. Strona podniosła, że zaskarżona decyzja zmierza jedynie do przedłużenia postępowania z przyczyn proceduralnych oraz że stan sprawy jest jasny, w związku z czym organ II instancji winien uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, uznając konieczność wypłaty przez organ I instancji na rzecz skarżącej odsetek od dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres: styczeń – sierpień 2014 r.
W piśmie procesowym złożonym 13 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący podniósł, że wyrokiem z 16 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1004/15 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1124/14, a zobowiązanie z tytułu decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] sierpnia 2013 r. stanowiło jedyne zobowiązanie wskazane jako podstawa wstrzymania dofinansowania oraz odmowy wypłaty dofinansowania.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kognicji, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest możliwe tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu pierwszej instancji w zakresie przepisów postępowania konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest przesłanką wystarczającą do wydania decyzji kasacyjnej. Niezbędne jest bowiem równoczesne wykazanie, że w wyniku poważnego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów proceduralnych nie przeprowadził on postępowania wyjaśniającego w zakresie, który ma istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Z powyższego wynika, że naruszenie przepisów, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. dotyczy przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, a nie jakichkolwiek innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 października 2016 r. sygn. akt II OSK 65/15 stwierdził ponadto, że "przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalne jest rozszerzające interpretowanie ww. przepisu i wydawanie decyzji kasacyjnych w innych sytuacjach niż zostały w nim wskazane. Przepis art. 138 k.p.a., realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ukształtował bowiem postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W sytuacji jednakże kiedy organ odwoławczy jedynie kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, nie wskazując na zaistniałe braki w stanie faktycznym sprawy i nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego ma on obowiązek zastosować instytucję reformacji i wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.)."
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania wyjaśniającego, jak również nie wykazał potrzeby wyjaśnienia dodatkowych okoliczności, których brak wpływa istotnie na rozstrzygnięcie sprawy. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i wszystkie okoliczności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia (w szczególności daty złożenia przez stronę wniosków o dofinansowanie, data wypłaty dofinansowania i przyczyny niedotrzymania przez PFRON terminu wypłaty określonego w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji) zostały przez organ pierwszej instancji ustalone. Wskazywany przez organ odwoławczy brak wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wszystkich przesłanek prawnych rozstrzygnięcia, w świetle brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. nie upoważnia organu II instancji do wydania decyzji kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności określone w art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy błędnie przekazał ją do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy w ramach swoich uprawnień kontrolnych powinien ocenić zgromadzony materiał dowodowy i rozpoznać sprawę merytorycznie orzekając co do istoty sprawy.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: uiszczony wpis 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł i wynagrodzenie radcy prawnego 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło