V SA/Wa 215/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji A.O. (dalej jako: "skarżąca", "strona" lub "wnioskodawczyni") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniła niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody w jej majątku osobistym. Podkreśliła, że realizując zobowiązanie rolnośrodowiskowe poniosła określone koszty, które zostały pokryte ze jej środków osobistych, następnie zaś zrekompensowane w ramach przyznanej płatności. W ocenie skarżącej zwrot przyznanej płatności w realiach niniejszej sprawy prowadziłby do powstania straty w majątku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek Strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na Stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające jej zastosowanie, albowiem zasadą jest wykonywanie zaskarżonych aktów, zwłaszcza decyzji administracyjnych. Skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia jest uzasadnione. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody i niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 106/14, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13 i postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 671/13, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu zdawkowe twierdzenie wnioskodawczyni, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia jej znacznej szkody nie prowadzi do stwierdzenia zaistnienia konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą, tj. zwrot ustalonej kwoty nienależnie pobranej płatności nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Oceniając wniosek w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że aby uznać za prawdopodobne spełnienie omawianej przesłanki konieczne jest zestawienie wysokości nienależnie pobranej płatności z sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi strony. W tym celu skarżąca winna jasno i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a także poprzeć twierdzenia odpowiednimi dokumentami. Należy podkreślić, iż skarżąca do skargi nie załączyła żadnych dokumentów obrazujących stan pozostających do jej dyspozycji zasobów pieniężnych. Nie ma zatem możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Niezbędne jest bowiem wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające dopiero żądać oceny, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. (postanowienie NSA z 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wnioskodawczyni uniemożliwiła Sądowi dokonanie rzetelnej i prawidłowej oceny, czy uiszczenie kwoty 9.984 zł rzeczywiście skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody. Skarżąca nie uprawdopodobniła zatem zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia jej znacznej szkody lub że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Ponadto z analizy akt administracyjnych oraz akt sądowych nie wynika, aby istniały takie przesłanki do uwzględnienia wniosku. Sąd nie ma zatem do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec strony wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.