V SA/Wa 2189/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia .... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – L. P.Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek umotywowała bardzo trudną sytuacją ekonomiczną spółki. Podkreśliła, że na koniec czerwca 2016 r. odnotowała stratę w wysokości 4.568,99 zł, a jej łączna strata za lata 2012 – 2014 wyniosła 683.273,94 zł. Ponadto spółka posiada wymagalne zadłużenie u swoich wspólników w kwocie 563.393,21 zł, które dotychczas nie zostało spłacone. Wskazała również, iż nie posiada "żadnych istotnych środków finansowych ani środków trwałych". Zdaniem skarżącej, jej obecna sytuacja finansowa grozi niewypłacalnością. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych spółki (według bilansu za ostatni rok) wyniosła 534,28 zł, a za ostatni rok obrotowy wypracowała dochód w kwocie 84.957,16 zł. Ponadto oświadczyła, iż posiada jeden rachunek bankowy, na którym są zgromadzone środki w wysokości 1.556,17 zł. Dodała, że jej zobowiązania i rezerwy na zobowiązania za rok 2015 wynoszą 586.264,18 zł, a strata z lat ubiegłych według bilansu za rok 2015 zamknęła się w kwocie 694.649,34 zł. Z przedłożonych do akt niniejszej sprawy rachunków zysków i strat wynika, że skarżąca spółka osiągnęła z działalności gospodarczej w ubiegłym roku zysk w wysokości 84.957,16 zł, a w roku 2014 poniosła stratę w wysokości 599.007,82 zł. Bilans spółki za rok obrotowy 2015 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 26.572 zł (w aktach sądowych sprawy znajdują się sprawozdania finansowe skarżącej za lata 2012 – 2015). Natomiast zeznanie CIT-8 za rok ubiegły wskazuje, iż spółka w roku 2015 osiągnęła dochód w wysokości 98.551,79 zł przy przychodach w kwocie 206.485,01 zł. Z kolei według jednostronnego rachunku zysków i strat sporządzonego na 31 lipca 2016 r., w okresie pierwszych siedmiu miesięcy bieżącego roku spółka odnotowała stratę w kwocie 4.568,99 zł. Skarżąca przedłożyła również: • wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 stycznia 2016 r. do 7 września 2016 r., na którym saldo końcowe wynosiło 982,16 zł, • raport kasowy z 30 czerwca 2016 r. wykazujący stan środków w kasie spółki w kwocie 19,68 zł, • oświadczenia prezesa zarządu z 9 września 2016 r., stwierdzające, że: - skarżąca nie posiadała ani nie zbyła żadnych nieruchomości i ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł w latach 2015-2016, - prezes zarządu jest wspólnikiem spółki oraz jej wierzycielem, a ze względu na jej trudną sytuację finansową zrezygnował z pobierania wynagrodzenia i od stycznia 2015 r. przebywa na urlopie bezpłatnym, • oświadczenie prezesa zarządu z 13 września 2016 r., iż spółka nie sporządzała raportów kasowych za miesiące: maj 2016, lipiec 2016 r., sierpień 2016 r. i wrzesień 2016 r. W piśmie z 14 września 2016 r. skarżąca wskazała, że wystąpiła do ZUS i urzędu skarbowego o wydanie zaświadczeń o stanie jej zaległości (załączyła kopie stosownych wniosków z potwierdzeniem złożenia ich w Urzędzie Skarbowym W. – W.i II Oddziale ZUS w W.), jednak do dnia dzisiejszego nie przedłożono do akt sprawy przedmiotowych zaświadczeń. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania spoczywa na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Odnosząc się do argumentu skarżącej, że ponosi ona straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wskazać należy, iż okoliczność ta nie oznacza automatycznie konieczności przyznania jej prawa pomocy. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorca, który nie wykazał, iż utracił płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro osiąga przychody. Co więcej, jej kondycja finansowa w ciągu dwóch ostatnich lat znacznie się poprawiła, skoro w roku ubiegłym skarżąca wypracowała dochód w kwocie 98.551,79 zł (przy przychodzie w wysokości 206.485,01 zł), a rok 2014 zakończyła stratą w kwocie 338.159,12 zł (deklaracje CIT-8 za lata 2014 – 2015 w aktach sądowych sprawy). Natomiast odnotowanie niewielkiej straty w pierwszym półroczu bieżącego roku (4.568,99 zł) nie świadczy o trwałych problemach finansowych. Analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że na bieżąco regulowane są wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W szczególności zaakcentować należy regularne wpłaty na rzecz Urzędu Skarbowego W. – W. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała jakichkolwiek zaległości względem tych organów. Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe również są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze znajdującej się w aktach sądowych informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu na dzień 14 lipca 2016 r. z rejestru przedsiębiorców (pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) nie wynika, aby skarżąca spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, znajdowała się w fazie upadłości czy likwidacji bądź posiadała zaległości. W świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do uznania, że spółka nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.205 zł. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.