V SA/Wa 231/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kania (spr.) Sędzia WSA Marek Krawczak Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi A.P. (dalej: "Skarżący") z 26 stycznia 2016 r. jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w Ł.nr [...] z [...] grudnia 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nr [...] z [...] października 2015 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. nr [...] z [...] lipca 2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z [..] lipca 2015 r. odmawiającej Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją nr [...] z [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W decyzji drugoinstancyjnej organ odwoławczy pouczył Skarżącego, że przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do Prezesa ARiMR. Stosując się do powyższego pouczenia, Skarżący pismem z 27 października 2015 r. wniósł odwołanie do Prezesa ARiMR od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] października 2015 r. (doręczonej Skarżącemu 16 października 2015 r.). W związku z odwołaniem z 27 października 2015 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. poinformował Skarżącego (w piśmie z 3 listopada 2015 r.), iż zaskarżona decyzja nr [...] zawierała błędne pouczenie. Zamiast pouczenia o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zawarto pouczenie o odwołaniu przysługującym do Prezesa ARiMR w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Powołując się na art. 112 k.p.a. (w myśl którego błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia), organ wskazał, że pismo z 27 października 2015 r. zostanie przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jako skarga na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.. W piśmie z [...] listopada 2015 r,. zatytułowanym "Protest" i skierowanym do Prezesa ARiMR, Skarżący wyraził swoje stanowisko wobec działania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMR w Ł., m.in. podniósł, iż protestuje przeciwko manipulowaniu treścią decyzji i pozbawieniu go możliwości odwołania do drugiej instancji, tak jak przewiduje prawo, poprzez zmianę jego odwołania do Prezesa ARiMR w W. w skargę do WSA w Łodzi. Skarżący podkreślił, że jego odwołanie z [...] października 2015 r. do Prezesa ARiMR nie jest skargą do WSA, ponieważ w skardze przedstawiłby dodatkowe argumenty na poparcie jego racji. Przedmiotowe pismo Skarżącego z [...] listopada 2015 r. Prezes ARiMR potraktował jako odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nr [...] z [...] października 2015 r., a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."), stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ARiMR na wstępie przytoczył treść przepisów art. 134, art. 15, art. 129 § 1 i § 2 oraz art. 16 § 1 i § 2 k.p.a. Wyjaśnił, iż sprawa przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 została rozpatrzona dwukrotnie: w postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w R., a następnie przed Dyrektorem Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.. Wyczerpanie tej możliwości powoduje zatem niedopuszczalność odwołania. Prezes ARiMR podkreślił również, że dla wystąpienia skutku przewidzianego w art. 112 k.p.a. nie wystarcza zamieszczenie błędnego pouczenia, lecz jest konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia. Jednocześnie strona nie jest obowiązana do wykazania, że wskutek zastosowania się do pouczenia poniosła szkodę czy też wywołało to inne niekorzystne dla niej skutki prawne. Błędna informacja co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji, ale też nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Mylne informacje organu co do przysługujących stronie środków prawnych nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków, a zatem nie oznaczają, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna w ogóle biegu. W świetle powyższego Prezes ARiMR uznał, iż zachodzą przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Powyższe postanowienie Skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia Prezesa ARiMR i poprzedzającej to rozstrzygnięcie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. poprzez przyznanie skarżącemu płatności zgodnie ze zrealizowanym wnioskiem. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II GSK 763/15 z 9 lipca 2015 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 720/14 z 2 października 2014 r., a także pism zgromadzonych we wszystkich aktach spraw dotyczącej tej sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikające z art. 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP poprzez podważenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 ., sygn. akt II GSK 763/15 oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego wynikających z k.p.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie, jak i decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nr [...] z [...] października 2015 r. są "pokłosiem" wcześniejszych decyzji: Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nr [...] z [...] maja 2014 r. oraz Prezesa ARiMR nr [...] z [...] września 2014 r., których "konstrukcja prawna opiera się na wadliwej przesłance prawnej wynikającej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.". W tym kontekście Skarżący powołał się na orzeczenia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 763/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2014, sygn. akt V SA/Wa 720/14 oraz z 28 maja 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 38/15 i sygn. akt V SA/Wa 39/15, w których uchylono zaskarżone przez Skarżącego decyzje dotyczące odebrania wcześniej przyznanych mu płatności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga jest niezasadna. Wniesienie odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym oraz przyczyn o charakterze podmiotowym. Do przyczyn o charakterze przedmiotowym należy zaliczyć m.in. ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, kwestia przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, była przedmiotem postępowania przed organami dwóch instancji. Postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone wydaniem decyzji z [...] lipca 2015 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R,, natomiast odwołanie od tej decyzji rozpatrzył Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., który w dniu [...] października 2015 r. wydał w tej sprawie decyzję ostateczną. Decyzja organu drugiej instancji jest decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 16 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. W decyzji organu odwoławczego z [...] października 2015 r. zawarto nieprawidłowe pouczenie o możliwości złożenia odwołania. Błędne pouczenie nie skutkuje jednak obowiązkiem rozpoznania odwołania przez organ. Sformułowana w art. 16 § 1 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie dopuszcza możliwości podjęcia postępowania odwoławczego wobec decyzji, które mają przymiot rozstrzygnięć ostatecznych. Dlatego organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania (art. 134 k.p.a.), powołując się na treść cytowanych wyżej przepisów k.p.a. Ustawodawca bowiem nie przewidział możliwości wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej. Stosownie do treści art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W wyroku z 19 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 755/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Ochrona udzielana na podstawie art. 112 K.p.a. jest dość szeroka, ale nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja (...) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może wprawdzie powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji, ale też nie może też dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela ten pogląd. Wobec powyższego, nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2 oraz art. 67 ust.1 Konstytucji RP. Jednocześnie wskazać należy, iż zawarty w skardze merytoryczny wniosek o zmianę decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w Ł. poprzez przyznanie Skarżącemu płatności zgodnie ze zrealizowanym wnioskiem, nie podlega rozpatrzeniu w ramach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ wykracza poza granice niniejszego postępowania. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), należało skargę oddalić.