V SA/Wa 2573/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. w Z. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie Z. w Z. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydane w dniu [...] września 2010 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] maja 2010 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ( Wn-D) za miesiąc styczeń 2010r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. Stowarzyszenie Z. w Z. zwróciło się do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych Wn-D za miesiąc styczeń 2010 r. W uzasadnieniu wniosku strona podnosiła, iż w lutym 2010 r. dwudziesty dzień miesiąca przypadał w dzień wolny od pracy i dlatego składając wniosek o wypłatę ww. dofinansowania w dniu 22 lutego 2010 r. strona nie przekroczyła terminu złożenia dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił przywrócenia stronie terminu do dokonania ww. czynności. Uzasadniając to postanowienie organ wskazał, iż pismem z dnia 16 marca 2010 r. zwrócono się do strony o przedstawienie informacji i dowodów mogących rzutować na rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi strona nadesłała pismo z dnia 29 marca 2010 r., w którym podniosła, że dodatkową przyczyną wysłania wniosku Wn-D za styczeń 2010 r. w dniu 22 lutego 2010 r. była awaria zakładowego serwera komputerowego (awaria dysku twardego) uniemożliwiająca połączenie z internetem oraz brak dostępu do certyfikatów. Strona wyjaśniła, iż awaria została usunięta w dniu 22 lutego 2010 r. na dowód czego przedstawiła kopię faktury VAT nr [...] wystawionej w dniu 23 lutego 2010 r. przez firmę T. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że ani art. 151 (9) §1 Kodeksu pracy, ani też przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. nr 4, poz. 28, z późn. zm.) nie kwalifikują dnia 20 lutego 2010 r., jako dnia ustawowo wolnego od pracy. Podobne stanowisko prezentowane jest przez orzecznictwo - np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2007 r. syg. akt I OSK 60/07). Organ wskazał również, że System Obsługi Dofinansowań i Refundacji funkcjonuje w sposób zapewniający monitorowanie działań pracodawcy dokonywanych za jego pośrednictwem w związku z czym, dokonano sprawdzenia historii logowania oraz podjętych przez stronę działań w systemie SODiR w dniach 1 - 20 luty 2010 r. Ze sprawdzenia tego wynikał zaś, że w tych dniach strona wielokrotnie logowała się do ww. systemu. Ponadto jak zaznaczył Prezes PFRON ze złożonych przez stronę wyjaśnień nie wynika, od kiedy nie miała ona dostępu do internetu. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika natomiast, że w dniu 19 lutego 2010 r. strona wielokrotnie logowała się do systemu SODiR, a więc miała możliwość skutecznie przekazać wniosek. Dodatkowo organ podkreślił, że nawet w przypadku gdyby strona rzeczywiście nie miała możliwości złożenia wniosku drogą elektroniczną, powinna wysłać wniosek w formie dokumentu pisemnego zgodnie z art. 26 c ust. 1 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2007 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r., nr 14, poz. 92 z późn. zm.). Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Uzasadniając zażalenie podniosła, że awaria systemu komputerowego nastąpiła w "końcowych godzinach dnia roboczego 19 lutego 2010 r.", a w związku z tym, że system ten przestał działać nie było też możliwe wydrukowanie wniosku w formie pisemnej. Wniosek został wysłany w pierwszym dniu roboczym, w którym usunięto ww. awarię, tj. w dniu 22 lutego 2010 r. Ponadto strona stwierdziła, że przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych(Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm.) nie przewidują, aby w razie jakichkolwiek przeszkód w wysłaniu dokumentów do PFRON w formie elektronicznej dopuszczalne było wysłanie wersji papierowej składanych wniosków o dofinansowanie, o czym świadczy §6 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia wyraźnie stanowiący, iż w razie wyboru wersji elektronicznej należy najpierw zawiadomić PFRON o rezygnacji z tej formy przesyłania dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy całkowicie podzielił argumentację organu I instancji. Wskazał, że jeżeli nie można było wydrukować wniosku w formie papierowej, to można było pobrać formularz wniosku Wn-D ze strony PFRON z internetu z dowolnego komputera (np. w sąsiedniej firmie) i wypełnić go ręcznie w oparciu o dane, jakie strona powinna (dochowując staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej) posiadać również w formie papierowej na wypadek np. awarii systemu. Zauważył również, że strona w dniu 19 lutego 2010 r. wielokrotnie logowała się do systemu SODiR, m.in. anulując sporządzony wniosek, co nie potwierdza informacji o awarii systemu komputerowego. Faktu awarii nie potwierdza również faktura z dnia 23 lutego 2010 r. Nie wynika z niej bowiem, by dotyczyła np. usługi serwisowej związanej z usuwaniem awarii, która miała miejsce w dniu 19 lutego 2010 r. Organ odwoławczy zauważył następnie, że we wniosku z dnia 23 lutego 2010 r. strona powoływała sie wyłącznie na okoliczność, iż termin złożenia wniosku przypadał w dniu wolnym od pracy i dlatego twierdziła, iż składając wniosek w dniu 22 lutego 2010 r. nie przekroczyła terminu złożenia dokumentów. Organ odwoławczy nie podzielił tej argumentacji i powołując się na treść art. 57 §4 k.p.a., przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy i orzecznictwo sądowe, stwierdził, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i wydanie orzeczenia o przywróceniu skarżącej terminu do złożenia spornego wniosku oraz o zasądzenie od na rzecz skarżącej kosztów procesowych wg norm przepisanych. Uzasadniając skargę skarżąca podtrzymała argumentację zaprezentowaną w żażaleniu na postanowienie Prezesa PFRON. W jej ocenie zastępczy tryb złożenia niosku o dofinansowanie wskazany przez organy orzekające w niniejszej sprawie byłby niezgodny z przepisami, a także niemożliwy do wykonania z przyczyn technicznych. Zgodnie bowiem z przepisami § 6 ust. 1 rozporządzenia MPIPS z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, pracodawca zamierzający składać w formie elektronicznej wnioski lub informacje otrzymuje od PFRON identyfikator i hasło dostępu do programu informatycznego. Skarżąca wybrała ww. elektroniczną formę składania wniosków lub informacji do PFRON. W myśl § 6 ust. 4 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia mogłaby więc przesłać wniosek Wn-D w formie papierowej tylko wówczas, gdyby zrezygnowała ze składania dokumentów w formie elektronicznej, ale mogłoby to nastąpić dopiero po uprzednim niezwłocznym poinformowaniu PFRON o tej rezygnacji. Powołany powyżej przepis w sposób nie budzący wątpliwości stwierdza bowiem, że w razie wyboru elektronicznej formy przesyłania wniosków lub informacji do PFRON przedsiębiorca nie może bez uprzedniego niezwłocznego powiadomienia PFRON zrezygnować z formy elektronicznej i przejść na formę papierową. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Badając skargę pod tym kątem należy stwierdzić, iż nie jest ona zasadna. Skarżąca, wnioskiem z dnia 23 lutego 2010r. wniosła do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ( Wn-D) za miesiąc styczeń 2010r., jednocześnie w piśmie wskazała, że termin ten w lutym 2010r. upływał w dniu ustawowo wolnym od pracy ( był to dzień 20 – go lutego), zgodnie więc z art. 57§4 k.p.a. jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy dzień powszedni. Zatem Z. składając dokumenty w dniu 22 lutego 2010r. nie przekroczył terminu. W pierwszej kolejności należy wskazać, ze słusznie organ pierwszej instancji uznał, że dokumenty Wn-D za miesiąc styczeń, przesłane do Funduszu 22 lutego 2010r., wpłynęły z uchybieniem terminu i potraktował pismo strony z 23 lutego jako wniosek o przywrócenie terminu. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9.01.2009r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ( Dz.U. z 2009r. nr 8 poz. 43) pracodawca składa do Funduszu wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania wraz z informacją do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy. Dzień 20 – go lutego 2010r. wypadał w sobotę, i sąd zgadza się tutaj z organami administracji orzekającymi w sprawie, że sobota nie jest zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a dniem ustawowo wolnym od pracy. O dniach wolnych od pracy stanowi ustawa z dnia 18 stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy, zgodnie z którą takimi dniami są niedziele oraz wymienione w niej wyczerpująco dni świąt. Takie jest też orzecznictwo sądów administracyjnych na gruncie art. 57 § 4 k.p.a., które wskazuje, iż nie ma podstaw w aktualnym stanie prawnym, aby soboty uznawać za dni wolne od pracy. Nie ma również podstaw, aby przez analogię stosować rozwiązania przyjęte w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy w Ordynacji podatkowej, gdzie wymienia się wprost sobotę za dzień, który w skutkach upływu terminu w tym dniu dokonania czynności zrównuje ją z dniami ustawowo wolnymi od pracy (por.np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.10.2007r. sygn. akt I OSK 60/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17.02 2009r., III SA/Kr 940/08 opubl. Lex 519803). Przechodząc natomiast na grunt wniosku skarżącej z 23.02.2010r. o przywrócenie terminu należy wskazać, iż czynność procesowa podjęta w postępowaniu administracyjnym przez zainteresowanego po upływie terminu o charakterze procesowym jest bezskuteczna. Jednakże właściwy w sprawie organ, na wniosek zainteresowanego, który nie dokonał w terminie czynności bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 58 § 1, 59 § k.p.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu, ponadto prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 1 i 2 cytowanej ustawy). W tym miejscu należy również zważyć, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez zainteresowanego choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jego zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przypomnieć, iż organy orzekające w sprawie uznały go za niezasadny z powodu niespełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Pogląd ten należy podzielić. Strona podnosiła, że ze względu na awarię systemu komputerowego w końcowych godzinach dnia roboczego 19 lutego 2010r., którym był piątek, nie mogła elektronicznie przesłać do PFRON w Warszawie wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za miesiąc styczeń 2010r. Dopiero po usunięciu awarii zakładowego systemu komputerowego, co nastąpiło w pierwszym dniu roboczym tzn. poniedziałek 22 lutego 2010r. strona mogła dokonać ww. czynności drogą elektroniczną. Twierdzenia te nie uzasadniają jednak braku winy strony w uchybieniu terminu. Słusznie podnosiły organy rozpoznające wniosek, iż w przypadku awarii systemu komputerowego uniemożliwiającej wysłanie wniosku drogą elektroniczną z zachowaniem terminu, możliwe jest skorzystanie z drogi przewidzianej w art. 26c ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych( Dz.U. z 2008r. Nr 14, poz. 92) i wysłanie wniosku ze stosowną informacją za pośrednictwem poczty. Przepis ten wyraźnie bowiem stanowi, iż informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Pracodawca może przekazać informacje i wniosek również w formie dokumentu pisemnego. Skorzystanie w takim wypadku z drogi wysłania wniosku papierowego za pośrednictwem poczty nie jest uwarunkowane, jak błędnie sądzi strona, uprzednią rezygnacją z formy elektronicznego przesyłania wniosków o wypłatę refundacji, o której mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ( Dz.U. z 2009r. Nr 8, poz. 43). Jednorazowe wysłanie wniosku papierowego celem zachowania terminu, w razie awarii systemu komputerowego, jest dopuszczalne bez rezygnacji z elektronicznej formy komunikacji z Funduszem i znajduje wystarczającą podstawę prawną w treści art. 26c ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Słusznie też wskazał organ , iż w wypadku awarii sytemu istnieje możliwość pobrania wniosku z ogólnodostępnej strony internetowej PFRON –u oraz wydrukowania go z dowolnego komputera ( a nie koniecznie komputera zakładu pracy zatrudniającego niepełnosprawnych, jak sugeruje skarżąca w skardze), a następnie wypełnienie ręczne i wysłanie go za pośrednictwem poczty. Można do tego dodać, że w przypadku awarii systemu w piątek po południu, strona mogłaby dokonać tych czynności nawet jeszcze w sobotę, która była ostatnim dniem terminu. Dlatego też sąd uznał, że organy orzekające w sprawie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu właściwie oceniły stan faktyczny i prawidłowo wskazały iż strona nie wykazała, braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Zatem z przyczyn niespełnienia przesłanek z art. 58 § 1k.p.a. przywrócenie terminu nie mogło nastąpić i dlatego też skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.