V SA/Wa 273/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-16
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Andrzej Kania, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może przesądzać o merytorycznej treści przyszłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie może przesądzać o merytorycznej treści przyszłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przepis ten dopuszcza jedynie wskazanie okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia, a nie narzucanie sposobu załatwienia sprawy ani wykładni przepisów prawa materialnego. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezes ARR stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu decyzji Marszałka Województwa dotyczącej wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując zasadność stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Marszałka Województwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Minister naruszył art. 138 § 2 k.p.a., przesądzając o merytorycznej treści przyszłego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi F.Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. kwotę 697 zł (słownie: sześcset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister, organ odwoławczy) z dnia ... listopada 2016 r. znak: ... którą organ ten uchylił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR, organ pierwszej instancji) z dnia ... maja 2016 r. znak: ... stwierdzającą, że decyzja ostateczna wydana przez Marszałka Województwa ... w ... nr ... z dnia ... listopada 2011 r. (znak: ... stwierdzająca spełnienie przez spółkę F. Sp. z o. o. z siedzibą: ... (dalej: strona, spółka, skarżąca) warunków wstępnego uznawania grup i dokonująca wstępnego uznania spółki w grupie produktów "owoce" oraz w grupie produktów "warzywa" i zatwierdzająca plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, realizowany w latach 2012-2016 rozpoczynający się z dniem 1 stycznia 2012 r. została wydana z naruszeniem prawa.
W dniu 24 października 2011 r. wpłynął do Marszałka Województwa ... w ... wniosek spółki o wydanie decyzji w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw. We wniosku wskazano nazwę podmiotu (firmę), siedzibę oraz nazwy grup produktów, ze względu na które wnioskuje się o wstępne uznanie (grupa produktów "owoce" oraz grupa produktów "warzywa"). Jednocześnie wskazano, że liczba członków grupy wynosi 5, a łączna wartość produktów wytworzonych przez członków grupy i sprzedanych w wybranym 12 - miesięcznym okresie referencyjnym, tj. od dnia 01.07.2010 r. do dnia 30.06.2011 r., wynosi ... zł. Do wniosku załączono:
1. Fotokopię aktu notarialnego sporządzonego dnia 7 września 2011 r. Repertorium A Nr ... obejmującego umowę Spółki;
2. Kserokopię odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego KRS, stan na dzień 10 października 2011 r.;
3. Plan dochodzenia do uznania na lata 2012-2016 sporządzony w dniu 29 września 2011 r. podpisany przez Pana E. K.;
4. Pozytywną opinię o planie dochodzenia do uznania z dnia 24 października 2011 r. Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
5. Oświadczenie spółki (bez daty) podpisane przez E. K. jej prezesa, zobowiązującej się, że w każdym roku realizacji planu dochodzenia do uznania ponad połowa przychodów ze sprzedaży produktów należących do grupy produktów, ze względu na które wnioskuje się o wstępne uznanie, będzie pochodziła ze sprzedaży produktów wytworzonych przez producentów zrzeszonych w grupie w każdym roku realizacji planu dochodzenia do uznania.
6. Oświadczenie (bez daty) podpisane przez E. K. o powierzchni upraw, zbiorach oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw w okresie od 01.07.2010 r. do 30.06.2011 r. Z oświadczenia wynika, że produkcja dotyczyła jabłek i porzeczek, na łącznej powierzchni ... ha (w oświadczeniu powierzchnia uprawy owoców i warzyw (ogółem) podana została inna wartość niż wynika z sumy powierzchni dla poszczególnych gatunków owoców i warzyw - ... ha), w ilości 628,92 t o wartości sprzedaży ... zł. Dodatkowo, w treści znajduje się:
- oświadczenie, że nie przynależy i przez ostatnie 5 lat nie przynależał do innej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw oraz organizacji producentów owoców i warzyw dla tej samej grupy produktów ze względu na które grupa wnioskuje o uznanie;
- zgoda na przetwarzanie danych osobowych.
7. Oświadczenie (bez daty) podpisane przez A. K. o powierzchni upraw, zbiorach oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw w okresie od 01.07.2010 r. do 30.06.2011 r. Z oświadczenia wynika, że produkcja dotyczyła jabłek i porzeczek, na łącznej powierzchni ... ha, w ilości 697,08 t o wartości sprzedaży ... zł. Dodatkowo, w treści znajduje się:
- oświadczenie, że nie przynależy i przez ostatnie 5 lat nie przynależał do innej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw oraz organizacji producentów owoców i warzyw dla tej samej grupy produktów ze względu na które grupa wnioskuje o uznanie;
- zgoda na przetwarzanie danych osobowych.
8. Oświadczenie (bez daty) podpisane przez J. K. o powierzchni upraw, zbiorach oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw w okresie od 01.07.2010 r. do 30.06.2011 r. Z oświadczenia wynika, że produkcja dotyczyła jabłek na powierzchni ... ha, w ilości 282 t o wartości sprzedaży ... zł. Dodatkowo, w treści znajduje się:
- oświadczenie, że nie przynależy i przez ostatnie 5 lat nie przynależał do innej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw oraz organizacji producentów owoców i warzyw dla tej samej grupy produktów ze względu na które grupa wnioskuje o uznanie;
- zgoda na przetwarzanie danych osobowych.
9. Oświadczenie (bez daty) podpisane przez A. M. ą o powierzchni upraw, zbiorach oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw w okresie od 01.07.2010 r. do 30.06.2011 r. Z oświadczenia wynika, że produkcja dotyczyła brokułów, na powierzchni ... ha, w ilości 24 t o wartości sprzedaży ... zł. Dodatkowo, w treści znajduje się:
- oświadczenie, że nie przynależy i przez ostatnie 5 lat nie przynależał do innej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw oraz organizacji producentów owoców i warzyw dla tej samej grupy produktów ze względu na które grupa wnioskuje o uznanie;
- zgoda na przetwarzanie danych osobowych.
10. Oświadczenie (bez daty) podpisane przez S. P. o powierzchni upraw, zbiorach oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw w okresie od 01.07.2010 r. do 30.06.2011 r. Z oświadczenia wynika, że produkcja dotyczyła porzeczek, na powierzchni ... ha, w ilości 26,4 t o wartości ... zł. Dodatkowo, w treści znajduje się:
- oświadczenie, że nie przynależy i przez ostatnie 5 lat nie przynależał do innej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw oraz organizacji producentów owoców i warzyw dla tej samej grupy produktów ze względu na które grupa wnioskuje o uznanie;
- zgoda na przetwarzanie danych osobowych.
11. Kserokopię potwierdzenia nadania spółce NIP z dnia 13 wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W dniu 4 listopada 2011 r. w związku z pismem Urzędu Marszałkowskiego Województwa ... z dnia ... października 2011 r. (znak: ...) w sprawie uzupełnienia umowy spółki o elementy brakujące niezbędne do rozpatrzenia wniosku wpłynęły następujące dokumenty:
1. Wypis aktu notarialnego sporządzonego w dniu 3 listopada 2011 r. Repertorium A Nr .... w sprawie uzupełnienia treści Umowy Spółki oraz w sprawie przyjęcia tekstu jednolitego Umowy Spółki z dnia 3 listopada 2011 r.
2. Potwierdzenie złożenia wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców - data wpływu 4 listopada 2011 r., sygnatura akt ...
W dniu 8 listopada 2011 r. w siedzibie Spółki została przeprowadzona kontrola w zakresie spełnienia przez Spółkę warunków wstępnego uznania i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania określonych w ustawie z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145 poz. 868) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 5 poz. 27). W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że Spółka spełniła warunki wstępnego uznania i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania, określonych w przytoczonych powyżej aktach prawnych.
Dodatkowo do protokołu z powyższej kontroli zostało dołączone oświadczenie strony z dnia 8 listopada 2011 r. podpisane przez Prezesa Zarządu E.K.że Spółka nie spełnia kryteriów uznania za organizację producentów, ponieważ:
• Grupa nie gwarantuje, że produkcja jest planowana i dostosowana do popytu, zwłaszcza w odniesieniu do jakości i ilości;
• Grupa nie koncentruje podaży i nie wprowadza na rynek produkty wytwarzane przez jej członków;
• Grupa nie optymalizuje kosztów produkcji i nie stabilizuje cen producentów;
• Grupa nie stosuje korzystnych dla środowiska metod uprawy, technologii produkcji i metod gospodarki odpadami, w szczególności w celu ochrony jakości zasobów wodnych, gleby i krajobrazu oraz zachowania lub stymulacji różnorodności biologicznej;
• Grupa nie zapewnia swoim członkom uzyskania wsparcia technicznego w zakresie stosowania przyjaznych dla środowiska metod uprawy;
• Grupa producentów w razie potrzeby nie zapewnia swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbieranie, magazynowanie, przechowywanie oraz przygotowanie owoców do sprzedaży;
• Grupa producentów nie zapewnia zarządzania swoją działalnością pod względem handlowym, rachunkowym i finansowym,
• Grupa producentów nie posiada scentralizowanej księgowości oraz systemu wystawiania faktur;
• Grupa producentów nie posiada do dyspozycji personelu, infrastruktury oraz wyposażenia, niezbędnego do spełnienia wymogów uznania za organizację producentów, o których mowa powyżej.
W związku z przeprowadzaną kontrolą E. K. złożył w imieniu Spółki oświadczenie z dnia 8 listopada 2011 r., wskazujące, że Spółka nie będzie zgłaszać do Marszałka Województwa ... w terminie 14 dni od daty podpisania protokołu zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu 8 listopada 2011 r. i wnosi o niezwłoczne wydanie decyzji.
W dniu ... listopada 2011 r. Marszałek Województwa ... decyzją nr ... stwierdził spełnienie przez spółkę warunków wstępnego uznawania grup i dokonał wstępnego uznania spółki w grupie produktów "owoce" oraz w grupie produktów "warzywa" i zatwierdził plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, realizowany w latach 2012 - 2016. Plan dochodzenia do uznania rozpoczynał się z dniem 1 stycznia 2012 r. Od powyższej decyzji nie złożono odwołania.
Decyzją z ... maja 2016 r. o wskazanym wyżej numerze Prezes ARR stwierdził, że powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem organu pierwszej instancji, działania Marszałka Województwa ... ograniczyły się do przyjęcia wniosku od Spółki, pozytywnej opinii od Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR oraz do przeprowadzenia standardowej kontroli, bez weryfikacji informacji zawartych w oświadczeniach i dokumentach składanych przez Spółkę. Zaniechano sprawdzenia wypełnienia przez Spółkę definicji "grupy", o której mowa w art. 125e ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków wolnych oraz przepisy szczególne dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 299 z 16.11.2007 r. str. 1). Nie dokonano, zdaniem Prezesa ARR, sprawdzenia, czy każdy z członków Spółki posiadał prawo do gruntów rolnych na terytorium RP, użytków rolnych lub jednostki produkcji rolnej oraz czy prowadził działalność rolniczą w roku bezpośrednio poprzedzającym rok złożenia wniosku o wstępne uznanie. Marszałek w ocenie organu pierwszej instancji nie sprawdził, czy ilość i wartość produktów wytworzonych i sprzedanych w okresie referencyjnym, tj. od dnia 01.07.2010 r. do dnia 30.06.2011 r. wskazana przez członków Spółki w przedłożonym oświadczeniu jest zgodna z rzeczywistością. Zdaniem Prezesa ARR Marszałek nie weryfikował również, czy każdy z członków Spółki mógł wykazać się produkcją w okresie referencyjnym tak, aby wykluczyć możliwość celowego podziału gospodarstw rolnych przed złożeniem wniosku o wstępne uznanie, a tym samym stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowych.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją opisaną w komparycji wyroku Minister uchylił decyzję Prezesa ARR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego, w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie nie znalazły się żadne dokumenty potwierdzające przeprowadzenie weryfikacji któregokolwiek z kluczowych dla wydania decyzji elementów, włącznie z informacjami podanymi przez Stronę w formie oświadczeń.
W ocenie Ministra w protokole z kontroli przeprowadzonej u Strony w dniu 8 listopada 2011 r. brak informacji na temat kontroli przeprowadzonej na miejscu u jej poszczególnych członków celem weryfikacji czy Strona spełnia warunki określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2008 r., tj. czy jej członkowie byli w dniu złożenia wniosku Strony producentami wytwarzającymi przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które Strona wnioskowała o wstępne uznanie.
W ocenie organu odwoławczego nie można przyjąć, że dokumentami potwierdzającymi informacje są oświadczenia przedłożone przez poszczególnych członków Strony, bowiem z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zawarte we wniosku i oświadczeniach informacje muszą być potwierdzone, czyli zweryfikowane. Zdaniem organu odwoławczego Marszałek Województwa ... nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie przeprowadził kontroli spełniania przez spółkę warunków wstępnego uznania oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania za organizację producentów zgodnie z przepisami UE i krajowymi, czym naruszył w sposób rażący art. 7 i 77 § 1 Kpa, jak też naruszył art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. i art. 111 rozporządzenia nr 543/2007.
W ocenie organu odwoławczego, nie było właściwe przyjęcie, że decyzja Marszałka Województwa ... wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 139 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że organ I instancji naruszył ww. przepis, gdyż błędnie przyjął, że z uwagi na brak podstaw prawnych do orzekania w kwestii wstępnego uznawania grup, decyzja Marszałka Województwa ... dn. ..11.2011 r. wywołała nieodwracalny skutek prawny w sytuacji, gdy w sprawie w ogóle nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, a decyzja nr ... z dn. ....11.2011 r. nie jest dotknięta żadną z wad powodujących jej nieważność, co skutkuje nie tylko powieleniem i utrwaleniem przez organ II instancji błędu popełnionego przez organ I instancji, ale także zmierza wprost do naruszenia zakazu reformationis in peius, z uwagi na pogorszenie sytuacji prawnej Strony na skutek rozstrzygnięcia organu II instancji;
2) art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 2 k.p.a. w zw. z art. 220 § 2 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że Marszałek Województwa ... nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, mimo że z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, iż wszelkie niezbędne działania weryfikacyjne w tym zakresie były podejmowane, a także zebrane zostały obligatoryjne dowody wymagane przepisami prawa materialnego, w tym także przeprowadzono kontrolę w siedzibie Spółki, potwierdzającą spełnienie kryteriów wstępnego uznania wedle przepisów unijnych, jak i krajowych, a ponadto brak było podstaw do kwestionowania złożonych przez Skarżącą w toku procedury wnioskowej dokumentów i oświadczeń, w tym także - ustaleń zawartych w planie dochodzenia do uznania, pozytywnie zaopiniowanym przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w dn. ...10.2011 r., co potwierdziła treść uzasadnień decyzji organów obu instancji w przedmiotowym postępowaniu, z uwagi na brak przedstawienia twierdzeń i dowodów zaprzeczających powyższemu;
3) art. 7 i 77 § 1 kpa, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 16.12.2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania, w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dn. 19.12.2003 organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego, w zw. z art. 193 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z 22.10.2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenia o jednolitej wspólnej organizacji rynku"), poprzez przyjęcie za organem I instancji, że Marszałek Województwa ... wydając w decyzję o wstępnym uznaniu Skarżącej jako grupy producentów i warzyw, rażąco naruszył ww. przepisy prawa, z uwagi na niedołączenie dokumentów potwierdzających stosowne informacje, tj. sytuację, w której w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie nie znalazły się żadne dokumenty potwierdzające przeprowadzenie weryfikacji któregokolwiek z [...] kluczowych dla wydania decyzji elementów, włącznie z informacjami podanymi przez Stronę w formie oświadczeń, choć ani przepisy unijne, ani krajowe nie nakładały na organ obowiązku żądania dodatkowych dokumentów i potwierdzenia złożonych raz oświadczeń w stosunku do podmiotów ubiegających się o wstępne uznanie grupy producentów owoców i warzyw, a co ponadto jest niezgodne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i okolicznościami sprawy, wskazującymi na wszechstronne i zgodne z prawem zweryfikowanie przez Marszałka Województwa ... informacji i dokumentów przekazanych przez Skarżącą wraz z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw;
4) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz czyni niewykonalnym dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niedostateczne określenie okoliczności uzasadniających przyjęcie istnienia tzw. rażącego naruszenia prawa i zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bez odniesienia się do stanu faktycznego sprawy oraz bez podjęcia próby wykazania podstaw dla przyjęcia tak dalece idących wniosków, przy jednoczesnym pominięciu części zarzutów Skarżącej zgłaszanych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i nieodniesieniu się do ich treści przez organ II instancji, podczas gdy fakt wystąpienia w sprawie "rażącego naruszenia prawa" winien być oczywisty i niebudzący wątpliwości, poparty wskazaniem konkretnych uchybień organu wydającego decyzję dotkniętą wadami, czego w oczywisty sposób zabrakło w uzasadnieniu decyzji organu II instancji;
5) art. 7. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 2 li. a) w zw. z art. 146 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dn. 19.01.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 poprzez przyjęcie u podstaw rozstrzygnięcia przez organ II instancji wniosków sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, tj. że Marszałek Województwa ... zaniechał badania informacji zawartych w przedłożonych przez Skarżąca i członków Spółki oświadczeniach w kontekście wypełnienia przez każdego z nich przesłanek posiadania statusu "rolnika" w sytuacji, gdy Marszałek Województwa nie znalazł podstaw do zakwestionowania danych zawartych w planie dochodzenia do uznania stanowiącym pełnoprawny dowód w sprawie, a zawierającym wszelkie wymagane przepisami prawa informacje, zgodne z oświadczeniami złożonymi przez producentów w zakresie członków Spółki i ich gospodarstw, zweryfikowane ponadto przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w toku kontroli administracyjnej i w oparciu o Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) dający pełen wgląd w dane nt. gospodarstw producentów posiadających nr identyfikacyjny nadany przez ARiMR, a przez to niezasadne ustalenie, że w przedmiotowym postępowaniu zachodziły przesłanki do uznania rażącego naruszenia przez Marszałka Województwa ... zarówno ogólnych zasad postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), jak i art. 2 st. 2 pkt lit a) ustawy z 19.12.2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego oraz art. 111 Rozporządzenie wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7.06.2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw;
6) art. 7 i 77 § 1 i § 4 kpa, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 106 § 1 k.p.a. oraz art. 8. 9,11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak wykazania w treści uzasadnienia skarżonej decyzji powodu niewzięcia pod uwagę zarzutów Skarżącej podniesionych w odwołaniu dotyczącego dostępu Marszałka Województwa ... do wszelkich niezbędnych informacji wymaganych przepisami obowiązującymi na dzień złożenia przez Skarżącą i w trakcie procedury rozpatrywania wniosku o wydanie decyzji w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw, zarówno na podstawie przedłożonych przez Skarżącą dokumentów, jak i danych dostępnych organowi za pośrednictwem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), mimo że fakt ten przeczy twierdzeniom zarówno organu I, jak i II instancji, że Marszałek Województwa ... nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie przeprowadził kontroli spełnienia warunków wstępnego uznania oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania za organizację producentów przez spółkę zgodnie z przepisami UE i krajowymi.
7) naruszenie art. 9 kpa w zw. z art. 8 kpa, w zw. z art. 139 i 158 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, zwłaszcza przez wprowadzanie skarżącej w błąd w drodze przekazywania sprzecznych informacji i instrukcji postępowania w zakresie udokumentowania wniosku o wydanie decyzji w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw, podczas gdy z przepisów prawa obowiązujących w dacie składania ww. wniosku nie wynikał żaden obowiązek składania dokumentów lub wyjaśnień wykraczających poza ramy już złożonych wraz z wnioskiem z dnia 24 października 2011 r., co powoduje niepewność Skarżącej w zakresie prawidłowości jej działań i uniemożliwia realizację uprawnień przysługującej jej na podstawie obowiązujących przepisów, oraz wprowadza iluzję praworządności oraz równego traktowania podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym, skoro ostateczna decyzja wydana przez organ administracyjny może być w każdej chwili podważona i uznana za nieważną, a sytuacja prawna Strony może ulec znacznemu pogorszeniu na skutek wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej rażące naruszenie prawa;
Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 4 ust. 2 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. 1 a) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz.U.2011.145 poz.868) w związku z § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U.2009.5 poz. 27) poprzez ich błędną wykładnią polegająca na przyjęciu, że skarżąca nie dopełniła wymogów przewidzianych ww. przepisami, tj. nie przedłożyła dokumentów dostatecznie potwierdzających informacje i oświadczenia Skarżącej oraz jej poszczególnych członków, co ma być jednoznaczne z ich niezweryfikowaniem, podczas gdy zarówno sam organ orzekający (Marszałek Województwa ...) dysponował niezbędnymi informacjami nie tylko wynikającymi z przedłożonych dokumentów, ale też znanych mu z urzędu oraz w wyniku przeprowadzonej kontroli w siedzibie Skarżącej i dostępnych za pośrednictwem systemu ZSZiK, ale co więcej - posługiwał się oświadczeniami Skarżącej oraz jej poszczególnych członków, które w świetle obowiązujących przepisów stanowiły dostateczny dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, które to dowody łącznie stanowiły dostateczną podstawę uznania wniosku Skarżącej i wydania decyzji pozytywnej, i przesądzały o braku wadliwości procedury decyzyjnej organu;
2) art. 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. (Dz.U.2015.1419) zmieniającej ustawę o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz.U.2011.145 poz.868) w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie przez organ II instancji i uznanie, iż nie można [...] zgodzić się z argumentem organu I instancji o braku możliwości podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a tym samym zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych, uniemożliwiających usunięcie pierwotnej decyzji o wstępnym uznaniu grupy producentów z obiegu prawnego [...], co stanowiło bezpośrednią przesłankę do zastosowania jako podstawy prawnej w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisu art. 156 § 2 k.p.a., podczas gdy - w pierwszej kolejności - organ zarówno II jak i I instancji błędnie założyły istnienie wadliwości równoznacznej z rażącym naruszeniem prawa przez Marszałka Województwa ... przy wydaniu decyzji, a w drugiej kolejności - organ II instancji przyjął, że w sprawie nie doszło do zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że w istocie zaistniałe skutki decyzji pierwotnej o wstępnym uznaniu Skarżącej mają charakter nieodwracalny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddana została decyzja kasacyjna Ministra z dnia 28 listopada 2016 r. uchylającą w całości decyzję Prezesa ARR z dnia ... maja 2016 r. i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak zgodnie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
Zakwestionowana przez Skarżącą decyzja ma zatem charakter kasacyjny i jako taka jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania spraw w postępowaniu odwoławczym. Z tego też względu, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca cyt. przepisu. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek w tym przepisie. Ponadto, organ odwoławczy powinien wykazać, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 948/07, LEX nr 364783). W sytuacji bowiem, gdy uzupełniające postępowanie wyjaśniające, przewidziane w art. 136 k.p.a., umożliwiłoby organowi odwoławczemu prawidłowe załatwienie sprawy, wydanie decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem zarówno tego przepisu, jak i art. 138 § 2 k.p.a.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 15 k.p.a. i 78 Konstytucji RP strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji powyższego założenia ustawodawca ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym - co do zasady - jako postępowanie merytoryczne. Oznacza to, że działania organu II instancji to nie tylko kontrola decyzji organu I instancji, ale także działanie merytoryczne równoważne działaniom organu I instancji.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że u podstaw powstania regulacji art. 138 § 2 k.p.a. legła obawa, że organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału, zupełnie inne wnioski niż organ I instancji - zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011, str. 19). Odnotować również warto, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wskazano m. in., że zmierza ona do większego skrępowania organu odwoławczego w podejmowaniu decyzji kasacyjnej, zawężając możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 156 § 2 k.p.a.
Zdaniem Ministra, organ I instancji powinien "po raz kolejny wnikliwie przeanalizować kwestie naruszenia przepisów prawa materialnego w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa .., w szczególności w zakresie art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 145, poz. 868) w brzmieniu obowiązującym w czerwcu 2011 r., oraz § 1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2008 r., jak również w zakresie przywołanych w niniejszym uzasadnieniu przepisów krajowych (art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 145, poz. 868) i unijnych (art. 111 rozporządzenia 543/2011), regulujących obowiązek kontroli danego podmiotu w zakresie spełnienia warunków wstępnego uznania grupy i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania, a także zasadności powoływania art. 193 rozporządzenia 1234/2007, dotyczącego kontroli beneficjentów pod kątem stworzenia sztucznych warunków w celu otrzymania pomocy ze środków unijnych. Jednocześnie ponownej analizie należy poddać kwestię nieodwracalności skutków prawnych, jakie mogła wywołać decyzja Marszałka Województwa ... w związku z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58), w brzmieniu nadanym mu ustawą zmieniającą z dnia 10 lipca 2015 r., do wydania przez dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego rozstrzygnięcia w potencjalnie prowadzonym przez niego na nowo postępowaniu w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw".
Przypomnieć ponownie należy, że ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest zatem łączne wystąpienie dwóch przesłanek: naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz - stanowiące konsekwencję tego naruszenia - zaniechanie wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 k.p.a.
Podkreślić należy także, że zalecenia organu odwoławczego wiążą organ I instancji tylko odnośnie obowiązku ustalenia okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Natomiast sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego odnośnie ustalenia tych okoliczności jak i oczywiście ocena dowodów należy do wyłącznej kompetencji organu I instancji. Ponadto, organ odwoławczy nie może ingerować w rozstrzygniecie sprawy przez organ I instancji co oznacza, że organ I instancji nie jest związany poglądem prawnym sformułowanym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, a dotyczącym ewentualnego zastosowania lub wykładni przepisów prawa materialnego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia, lecz także nie może w inny sposób, niż tylko wskazanie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod rozwagę pry ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji. Wyłącznym bowiem powodem i uzasadnieniem wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy może być tylko potrzeba ponownego przeprowadzenia w sprawie w całości lub w części postępowania dowodowego. W tak rozumianych podstawach nie mieści się natomiast wyrażenie poglądów prawnych w przedmiocie prawa materialnego, których uwzględnienie przesądziłoby o określonym sposobie merytorycznego załatwienia sprawy. Organ odwoławczy nie może w szczególności przesądzać treści rozstrzygnięcia sprawy. O treści rozstrzygnięcia w przypadku tego rodzaju decyzji odwoławczej decyduje wyłącznie organ pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć. Oznacza to, że sprawa zostaje "cofnięta" na etap postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1046/08, LEX nr 595687; wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1998/10, LEX nr 1121188).
Podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w rozstrzygnięciu kasacyjnym organ odwoławczy nie może narzucać organowi pierwszej instancji sposobu załatwienia sprawy. Wskazówki zawarte w decyzji kasacyjnej nie mogą przesądzać o treści decyzji, gdyż uczyniłoby to iluzorycznymi gwarancje procesowe stron (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 539/10, wyroki WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 636/12 i 637/12). Wskazówki organu odwoławczego nie mogą mieć również merytorycznego charakteru, co oznacza, że nie można sugerować ani wręcz rozstrzygać za organ I instancji o sposobie załatwienia sprawy lub treści przyszłej decyzji. Organ odwoławczy nie może przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 94/12).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Minister poprzez wypowiedzenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do prawidłowości stanowiska organu I instancji dotyczącego istoty sprawy tj. faktu, iż decyzja Marszałka Województwa .. nr ... z dnia ...listopada 2011 r. (znak: ...) w sprawie wstępnego uznania Skarżącej i zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, realizowany w latach 2012-2016 została wydana z rażącym naruszeniem prawa - naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy, podzielając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanowisko organu I instancji a także uznając zarzuty Skarżącej za bezzasadne, de facto przesądził o merytorycznej treści decyzji Prezesa ARR. W efekcie rozstrzygnął sprawę merytorycznie, nie będąc do tego uprawnionym treścią przepisu art. 138 § 2 k.p.a., który zawiera pełen katalog kompetencji organu odwoławczego.
Podkreślić przy tym należy, iż Sąd w pełni podziela przy tym stanowisko Ministra zawarte w odpowiedzi na skargę, że orzekając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy i nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, obowiązany jest wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie może natomiast przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się. Nałożenie na organ odwoławczy obowiązku wskazania, jakie okoliczności organ I instancji powinien wziąć pod uwagę jest istotnym ograniczeniem dopuszczalności wydania tego rodzaju decyzji.
Sąd przypomina, iż zastosowanie ww. przepisu wymaga to od organu odwoławczego wyprowadzenia wadliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, a zwłaszcza przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego w zakresie odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego i w konsekwencji wskazania okoliczności faktycznych wymagających ustalenia.
Wyrażenie przez Ministra poglądu prawnego w przedmiocie prawa materialnego w sposób oczywisty wykracza poza treść, dyspozycję i możliwości uzasadnionego stosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. i stanowi jego naruszenie. Ponownie należy podkreślić, iż orzekając na podstawie tego artykułu organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy. Nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji organ odwoławczy nie może wypowiadać się także o ewentualnym naruszeniu prawa materialnego lub interesu prawnego strony skarżącej. Decyzja kasacyjna nie może bowiem spowodować niekorzyści "materialnej" dla strony; może spowodować jedynie przedłużenie postępowania administracyjnego. Decyzja kasacyjna ma więc charakter procesowy, gdyż podstawą jej podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania.
Analizując dokładnie treść zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę trudno również zrozumieć motywy podjęcia przez Ministra decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Jak już wskazano powyżej, Sąd nie podziela stanowiska Ministra, że obie przesłanki z tego przepisu wystąpiły w przedmiotowej sprawie. W wytycznych zawartych w decyzji kasatoryjnej Minister wskazał konkretne przepisy prawa materialnego, które Prezes ARR ma ponownie wnikliwie rozważyć, natomiast w odpowiedzi na skargę stwierdził, że w decyzji Marszałka Województwa ... właśnie te same przepisy (których analizę zlecił Prezesowi ARR) zostały rażąco naruszone.
Sąd zauważa również niespójność uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym zakresie, że z jednej strony Minister wyraźnie wskazał, że Prezes ARR naruszył art. 156 § 2 k.p.a., a następnie w wytycznych dla organu I instancji nakazał ponowną analizę kwestii nieodwracalności skutków prawnych, jakie mogła wywołać decyzja Marszałka Województwa ....
Minister nakazał również Prezesowi ARR ponowną analizę zasadności powoływania art. 193 rozporządzenia nr 1234/2007 dotyczącego kontroli beneficjentów pod kątem stworzenia sztucznych warunków w celu otrzymania pomocy ze środków unijnych, gdy tymczasem we wcześniejszych rozważaniach stwierdził, że w niniejszej sprawie wątpliwości budzą jednoznaczne twierdzenia w tym zakresie, że decyzja Marszałka Województwa ... jest obarczona wadą rażącego naruszenia ww. przepisu. Z kolei w odpowiedzi na skargę Minister przyznał, że przepis art. 193 rozporządzenia nr 1234/2007 pozostaje bez wpływu dla niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu, określenie wytycznych w ten sposób również wykracza poza treść, dyspozycję i możliwości uzasadnionego stosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a., a więc stanowi jego naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, brak jest racjonalnych podstaw do dawania przez Ministra wytycznych organowi I instancji do ponownego przeanalizowania przepisów prawa wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bowiem obydwa orzekające w sprawie organy administracji stoją na stanowisku, że decyzja Marszałka Województwa ... została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu orzekającego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia stwierdzenia wadliwości lub braków w postępowaniu dowodowym w rozmiarze uzasadniającym przyjęcie, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. A skoro tak, to przeprowadzenie postępowania przez organ odwoławczy nie będzie naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3052/16, publ. cbosa).
Reasumując, z uwagi na wskazane wyżej istotne naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni przy orzekaniu przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną.
Z uwagi na fakt, że organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszył art. 138 § 2 k.p.a., który jest przepisem formalnym, procesowym, skutkującym uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd odstąpił od rozpoznawania pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania, na które składają się wpis w kwocie 200 zł, opłata od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło