V SA/Wa 2760/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) sierpnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) strona skarżąca – DPS T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (reprezentowana przez radcę prawnego D. M.) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. W sprawach tych dyrektorzy izb celnych wydali ok. 40 decyzji, które są egzekwowane, co z kolei doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku skarżącej. Spółka obecnie nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi, który wynosi 720 zł. Do skargi skarżąca załączyła także (m.in.) sprawozdanie finansowe za rok 2015, sprawozdanie z działalności zarządu oraz deklarację CIT-2 za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 4.950,14 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 52.067,52 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w PKO Banku Polskim S.A., na którym saldo jest ujemne (-38.340,86 zł). Mając na uwadze, że informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki, (w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego) pełnomocnik skarżącej został wezwany (pismem Sądu z 24 października 2016 r.) do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie: a/ dokumentów wskazujących wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r., b/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej nadesłał do akt niniejszej sprawy wyciągi z rachunku bankowego należącego do W. Sp. z o.o. z siedzibą w W., jak również bilans (sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r.) oraz rachunek zysków i strat (wariant porównawczy - za okres od 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2015 r.) – także dotyczący W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Przede wszystkim skarżąca nie wykazała pogorszenia sytuacji finansowej w roku bieżącym, w tym zdarzeń powołanych w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy takich jak zajęcie majątku spółki przez organy egzekucyjne czy ujemne saldo na jej rachunku bankowym. Pełnomocnik skarżącej nie wykonał prawidłowo wezwania Sądu z 24 października 2016 r., przedkładając dokumenty finansowe dotyczące innej spółki. Natomiast analiza dokumentów finansowych skarżącej załączonych do skargi wskazuje na jej korzystną sytuację ekonomiczną zarówno w roku ubiegłym, jak i w pierwszym półroczu 2016 r. Z dokumentów tych wynika, iż w roku 2015 spółka, przy przychodzie netto ze sprzedaży w wysokości 1.382.774,96 zł, poniosła stratę w wysokości 80.673,14 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2015 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Bilans spółki za rok obrotowy 2015 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 114.264,28 zł. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego za rok 2015 odnotowano, że nie wystąpiły straty i zyski nadzwyczajne, a w sprawozdaniu z działalności zarządu wskazano, iż strata netto w wysokości 80.673,14 zł za rok 2015 r. (wykazana w rachunku zysków i strat) zostanie pokryta z przyszłych zysków spółki za kolejne lata. W ocenie zarządu spółki, ryzyka operacyjne i finansowe spółki są nieodzownym elementem jej działalności gospodarczej. Po dacie bilansu (tj. po 31 grudnia 2015 r.) nie wystąpiły zdarzenia, które miały istotny wpływ na działalność skarżącej. Z kolei deklaracja o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-2) za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. wskazuje, że w ww. okresie skarżąca wypracowała dochód w kwocie 13.890 zł przy przychodach w wysokości 1.029.569,29 zł. Zatem – w porównaniu z rokiem 2015, za który spółka odnotowała stratę - stwierdzić należy, iż w roku bieżącym jej kondycja finansowa poprawiła się. Zaakcentować w tym miejscu wypada, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10). Innymi słowy, powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową. Natomiast przedłożone przez spółkę dokumenty finansowe dotyczące roku ubiegłego i pierwszych siedmiu miesięcy roku bieżącego w żaden sposób nie wskazują na pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącej. Wobec tego brak jest podstaw do uznania, iż skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.