V SA/Wa 2810/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-20

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zawarty w skardze kasacyjnej, może zostać uwzględniony, jeśli nie zawiera wymaganego prawem oświadczenia o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części?
Ratio decidendi
Wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie może zostać uwzględniony, jeśli nie zawiera oświadczenia o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części, co jest wymogiem formalnym wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Brak takiego oświadczenia, nawet jeśli wniosek został złożony w skardze kasacyjnej, skutkuje oddaleniem wniosku, ponieważ nie stosuje się do niego trybu uzupełniania braków formalnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym statusu uchodźcy. Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, pełnomocnik złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek z powodu braku wymaganego oświadczenia o nieuiszczeniu opłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. Postanowieniem z 17 marca 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 303/09 przyznane zostało I. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wyrokiem z 27 sierpnia 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 303/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę oraz zasądził wynagrodzenie dla wyznaczonego z urzędu pełnomocnika – radcy prawnego J. G. Pełnomocnik wystąpił w dniu 28 października 2009 r. ze skargą kasacyjną sporządzoną w tym samym dniu, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w II instancji (vide: wnioski skargi kasacyjnej z 28.10.2009 r., k. 80 akt sądowych). Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem ustanowionego pełnomocnika z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1906/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W końcowej części uzasadnienia wskazał, iż rozstrzygnięcie w kwestii wynagrodzenia pełnomocnika zostanie podjęte w oparciu o art. 258 – 261 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Rozpoznając wniosek należało zauważyć, co następuje: Stosownie do treści przepisu § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), dalej: rozporządzenie, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie radcy prawnego – zawarty w skardze kasacyjnej z 28 października 2009 r. – takiego oświadczenia nie zawiera. Wymagane prawem oświadczenie nie zostało również złożone do protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (vide: protokół rozprawy z dnia 24.09.2010 r., k. 109 akt sądowych). W tym stanie sprawy, wniosku ustanowionego pełnomocnika nie można było uwzględnić. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnoszącym się wprawdzie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), jednakże w swej treści będącego dokładnym powtórzeniem § 16 rozporządzenia. W postanowieniu z 8 grudnia 2009 r. o sygn. akt II GZ 273/09 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA przypomniał, iż wniosek, o którym mowa w § 20 ww. rozporządzenia, składany w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien spełniać wymogi określone w art. 64 § 2 p.p.s.a., a zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepisem szczególnym jest właśnie cytowany wyżej § 20 ww. rozporządzenia. (por. M. Kazek "Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu" ZNSA nr 6(9)/2006, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). Z kolei w wyroku z 21 czerwca 2006 r. o sygn. akt II FSK 862/05, NSA podniósł, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 ww. rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 p.p.s.a.; (vide:, Lex nr 242945). Pogląd ten został zaakceptowany również w postanowieniu NSA z 30 czerwca 2009 r. o sygn. akt II GZ 133/09 (vide: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 273/09, zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista – adwokat powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę. (por. M. Kazek, op.cit., s.69). Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło