V SA/Wa 2882/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2882/15 w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2882/15; 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. H. Sp. z o.o. w W. (dalej jako: "skarżąca" lub "Spółka",) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na wstępnie uzasadnienia wniosku Spółka odniosła się do okoliczności wskazanych w treści skargi, w szczególności wskazując na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Przytoczono liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których orzeczono o zasadności skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Spółka podniosła również, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podano, że na dzień [...] kwietnia 2015 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 5.079.683,76 zł. Ponadto wobec Spółki obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Z uwagi na uiszczoną już niebagatelną kwotę kar Spółka zmuszona jest do podtrzymania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić, nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniesiono, że Spółka ponosi duże straty finansowe nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne. Także uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie dodatkowo pogorszy sytuację Spółki. W związku z tym, w swojej ocenie, Spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Podniesiono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., to nie tylko szkoda grożąca Spółce, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w Trybunale Konstytucyjnym. Do wniosku załączono oświadczenie prezesa Spółki o wysokości kar zapłaconych w latach 2012-2015, listę zapisów kasowych/bankowych dot. uiszczenia nałożonych kar oraz rachunek zysków i strat za rok 2013 z porównaniem do roku 2012. W wyniku rozpoznania wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zasługuje on na uwzględnienie i postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2882/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ podniósł m.in., iż we wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji brak jest szerszego uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających to wstrzymanie. Skarżąca poza zarzutami dotyczącymi sposobu ustalenia stanu faktycznego w sprawie przez organy Służby Celnej oraz odnoszącymi się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji, nie zawarła żadnych twierdzeń przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Organ wskazał ponadto, iż Spółka nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zostało pominięte w skarżonym postanowieniu. Do skargi bowiem załączono jedynie kopię rachunku zysków i strat Spółki za 2013 r., co nie obrazuje aktualnej sytuacji finansowej Spółki w dniu złożenia wniosku, tj. w dniu [...] czerwca 2015 r. Jednocześnie Organ podkreślił, iż w jego ocenie, wykonanie zaskarżonej decyzji, tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł nie będzie skutkować zakończeniem prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art.195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżonej postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przechodząc zatem na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; to i następne przywołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na skarżącą zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji kwoty tego zobowiązania. Skoro skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Mając na uwadze powyższe rozważania zauważyć należy, że według skarżącej wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może doprowadzić nawet do upadłości Spółki. Na dowód tego twierdzenia przedstawiła wykaz uiszczonych już kar pieniężnych w kwocie 5.079.683,76 zł oraz kopię rachunku zysków i strat za rok 2013 w wariancie porównawczym z okresem 2012 roku. W ocenie Sądu, dokumenty te nie uprawdopodobniają podnoszonej okoliczności, ponieważ zestawienia te są nieaktualne, dotyczą bowiem sytuacji Spółki sprzed dwóch i trzech lat. Tego stanowiska nie zmienia załączenie przez skarżącą list księgowych na kontach syntetycznych za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. oraz list zapisów bankowych, albowiem obrazują one wyłącznie okoliczność zobowiązań wynikających z nałożonych na spółkę kar pieniężnych związanych z urządzeniami o wymienionych numerach i decyzjach organów podatkowych. (por. postanowienie NSA z 8 września 2015 r. sygn. akt II GZ 451/15). Co więcej, nawet wziąwszy pod uwagę rachunek zysków i strat, jego analiza doprowadzi do wniosku, że kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją w wysokości 12.000 zł, przy uwzględnieniu ogólnej kwoty nałożonych kar pieniężnych, nie stanowi znacznej części uzyskanego przez Spółkę przychodu. Natomiast największy koszt działalności Spółki stanowią podatki i inne opłaty. Nie sposób zatem uznać, że zapłata kary spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym pamiętać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Odnosząc się do podniesionej przez Spółkę okoliczności, że w przypadku konieczności zwrotu pobranych kar pieniężnych szkodę poniesie także Skarb Państwa, wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd ocenia jedynie sytuację wnioskodawcy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że nie jest uprawniony do badania kwestii wyrządzenia ewentualnej szkody innemu podmiotowi, w tym, jak chce tego skarżąca, Skarbowi Państwa. Co więcej, Sąd bada wyłącznie skutki wykonania zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku przez Sąd, a nie skutki ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem argumentacja Spółki dotycząca szkody grożącej Skarbowi Państwa nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Spółka uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując także na jej wadliwości oraz niejednolite działania Służby Celnej, co do oceny charakteru gier na automatach. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). W ocenie Sądu Spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy zauważyć, iż podobne stanowisko wielokrotnie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie tożsamo uzasadnionych wniosków skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. np. postanowienie NSA z 19 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 699/15). Reasumując należało uznać, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przyczyna określona w art.195 § 2 p.p.s.a. i w konsekwencji uchylić zaskarżone postanowienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 oraz art.195 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.