V SA/Wa 2896/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-10
Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Piotr Piszczek, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw może zostać utrzymana w mocy, jeśli kontrola wykazała, że produkt nie spełniał wymogów jakościowych w momencie jej przeprowadzenia, a opóźnienie w przeprowadzeniu kontroli mogło mieć wpływ na stan produktu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadę wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Kluczowe było ustalenie, czy opóźnienie w przeprowadzeniu kontroli miało wpływ na stan produktu i czy producent miał możliwość odniesienia się do wszystkich ustaleń organów, w tym do notatki służbowej korygującej raport z kontroli.Stan faktyczny
Producent złożył powiadomienie o zamiarze wycofania z rynku ogórków gruntowych w ramach tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia. Po serii korekt, zadeklarował "niezbieranie" ogórków. Kontrola przeprowadzona po kilku tygodniach wykazała, że ogórki były złej jakości, zgniłe i nie nadawały się do sprzedaży. Organy odmówiły przyznania wsparcia, uznając, że produkt nie spełniał wymogów jakościowych. Producent kwestionował decyzje, wskazując na opóźnienie w kontroli i jego wpływ na stan produktu, a także na naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...].
Przedmiotem skargi [...] [...] (dalej jako Skarżąca, Wnioskodawca, Producent) jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (ARR) Nr [...]z dnia [...]maja 2015 r., którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie udzielenia wsparcia z tytułu tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw.
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym :
W dniu 19 sierpnia 2014 r. [...] [...] złożyła w OT ARR w [...] pisemne powiadomienie, w którym zadeklarowała zamiar wycofania ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,56 ha w ilości 180 ton, cebuli uprawianej na łącznej powierzchni 3,22 ha w ilości 130 ton, ziemniaka uprawianego na łącznej powierzchni 2,20 ha w ilości 90 ton, czosnku uprawianego na łącznej powierzchni 0,90 ha w ilości 8 ton oraz buraka ćwikłowego uprawianego na powierzchni 0,40 ha w ilości 20 ton.
W dniu 22 sierpnia 2014 r. producent złożył do OT ARR w [...] korektę powiadomienia, w którym zadeklarował zamiar wycofania ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,53 ha w ilości 183 000 kg, cebuli uprawianej na łącznej powierzchni 3,22 ha w ilości 142 000 kg, ziemniaka uprawianego na powierzchni 2,20 ha w ilości 88 000 kg, czosnku uprawianego na łącznej powierzchni 0,90 ha w ilości 7 000 kg oraz buraka ćwikłowego uprawianego na powierzchni 0,40 ha w ilości 30 000 kg .
Następnie w dniu 2 września 2014 r. [...] [...] złożyła w OT ARR w [...] kolejną korektę powiadomienia, w której zadeklarowała wycofanie poprzez niezbieranie jedynie ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,53 ha w ilości 181 ton. Natomiast w dniu 11 września 2014 r poprzez złożenia korekty powiadomienia, producent zadeklarował, że dokona działania niezbierania (biodegradacja) ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,53 ha w ilości 181 000 kg w terminie 25 września 2014 r.
W związku z powiadomieniem OT ARR w [...], w trybie art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. Urz. UE L 259 z 30.08.2014, str. 2), w dniu 1 października 2014 r. przeprowadził u producenta kontrolę, z której sporządzono Raport z kontroli.
W trakcie kontroli (raport z kontroli nr [...], [...]), ustalono następujące fakty:
• rodzaj działania zgłoszony do kontroli - niezbieranie;
• kontrola dotyczyła - producenta niebędącego członkiem organizacji producentów;
• produkt zgłoszony do kontroli - ogórki o kodzie CN 0707 00 05;
• powierzchnia uprawy produktu objętego kontrolą - 4,53 ha;
• sposób uprawy produktu objętego operacją - uprawa w gruncie;
• przed kontrolą nie był przeprowadzony zbiór produktów z deklarowanej powierzchni;
• z obszaru objętego kontrolą nie pozyskiwano produkcji w celach handlowych;
• plantacja objęta niezbieraniem nie była w dobrym stanie;
• produkt nie był dobrze rozwinięty i nie osiągnął dojrzałości umożliwiającej wprowadzenie do obrotu;
• produkty podlegające kontroli były uszkodzone;
• zaznaczono, że produkt poddany denaturacji;
• stan faktyczny potwierdziła dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie kontroli.
Do powyższych ustaleń zawartych w przedmiotowym raporcie z kontroli [...] [...] nie wniosła żadnych uwag i potwierdziła je podpisem w dniu 1 października 2014 r.
W notatce służbowej z dnia 6 października 2014 r. - będącej uzupełnieniem raportu - odnotowano, iż w trakcie kontroli stwierdzono, iż ogórki były złej jakości, zgniłe, przejrzałe i poddane naturalnej denaturacji, nie nadające się do sprzedaży. Notatka informuje, że błędnie wypełniono część C raportu z kontroli. Powyższa notatka została napisana przez kontrolerów, którzy sporządzali raport, lecz nie zawiera podpisu strony.
W dniu 6 października 2014 r. [...] [...] złożyła w OT ARR w [...] wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia, ubiegając się o udzielenie dopłaty z tytułu działania dotyczącego niezbierania ogórka o kodzie CN 0707 00 05 w ilości 177 500 kg, uprawianego w gruncie na działkach rolnych o powierzchni 4,53 ha.
Dyrektor OT ARR w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. odmówił wnioskodawcy nadzwyczajnego wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej w zakresie 177 500 kg ogórków uprawianych na powierzchni 4,53 ha gruntów rolnych
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OT ARR w [...] podniósł, że przeprowadzona na miejscu kontrola wykazała, że całość działań na produktach zgłoszonych w powiadomieniu nie została pozytywnie zakwalifikowana i nie spełnia warunków do udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne wsparcie dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. U. UE L 259 z 30.08.2014, str. 2).
To rozstrzygnięcie Skarżąca zakwestionowała, wnosząc odwołanie od decyzji Dyrektora OT ARR w [...]. W odwołaniu wyjaśniła, iż złożyła powiadomienie niezwłocznie po ogłoszeniu embarga rosyjskiego w sierpniu 2014 r. Wnioskodawca twierdzi, że stan plantacji opisany w raporcie z kontroli jest wynikiem naturalnego końca okresu wegetacyjnego rośliny przyspieszonego dodatkowo faktem niezbierania i że późna wizyta kontrolna miała decydujący wpływ na stan plantacji i negatywny wynik raportu z kontroli zaś wydaną decyzję uważa za krzywdzącą i pozbawiającą go możliwości uczestniczenia w mechanizmie pomocowym.
Organ II instancji wydał w dniu [...] stycznia 2015 r. decyzję nr [...] w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie udzielenia wsparcia. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie otrzymanych akt ustalono, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 k.p.a., tj. nie wskazano w sposób wyczerpujący, logiczny i spójny okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ I instancji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Przedstawiono niepełne lub nie przekonujące uzasadnienie decyzji, które nie pozwoliło stronie na zrozumienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji. Ponadto opisany stan faktyczny był niepełny, gdyż pominięto bardzo istotny fakt sporządzenia po kontroli notatki służbowej, która zmieniała treść raportu, a nie została przedłożona stronie do wglądu. Zatem decyzja została wydana na podstawie niepełnej dokumentacji, której strona nie miała możliwości poznać.
Dyrektor OT ARR w [...] wszczął ponowne postępowanie administracyjne, o czym poinformował Wnioskodawcę zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r., a następnie pismem z dnia [...] lutego 2015 r. (znak: [...]) poinformował Producenta o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego wydanie decyzji (m.in. materiału dotyczącego rozbieżności w raporcie z kontroli, fakcie sporządzenia notatki służbowej). Jednocześnie Dyrektor OT ARR w [...] poinformował [...] [...] o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie.
Producent nie wypowiedział się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym do treści notatki służbowej stanowiącej uzupełnienie raportu z kontroli.
W dniu [...] marca 2015 r. Dyrektor OT ARR w [...] wydał decyzję nr [...] o odmowie udzielenia wsparcia.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podtrzymał wszystkie swoje wcześniejsze ustalenia, zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2014 r.
Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] marca .2015 r. do Prezesa ARR za pośrednictwem Dyrektora OT ARR w [...]. Strona zarzuciła decyzji naruszenie art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielenia producentowi wsparcia. Zdaniem producenta organ powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca a we wskazanym terminie organ nie tylko nie wydał decyzji ale również nie dokonał czynności niezbędnych do jej wydania. Ponadto producent stwierdza, iż kontrola została przeprowadzona ponad 40 dni po złożeniu przez niego powiadomienia, co spowodowało, że ogórki w dniu kontroli były w stanie "naturalnej denaturacji".
Prezes Agencji Rynku Rolnego w dniu [...] maja 2015 r. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OT ARR w K. z dnia [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia RM w zw. z art. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014, nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania plonów określonych owoców i warzyw prowadzone w okresie od dnia 18 sierpnia do 30 listopada 2014 r. Zgodnie z definicją "niezbierania" określoną w art. 84 ust. 1 pkt b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L157 z dnia 16.06.2011, str. 1 z późn. zm.), do stosowania którego odpowiednio odsyła rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 932/2014 - ..niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej i właściwej jakości handlowej. Zniszczenie produktów w wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych lub chorób nie jest jednak uważane za niezbieranie.
Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 1 lit, b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014 środki w zakresie niezbierania plonów nie są podejmowane w przypadku, gdy z danego obszaru produkcji pozyskiwano produkcje w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego.
Zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014 producenci, którzy nie są członkami uznanej organizacji producentów, zobowiązani byli dokonać odpowiedniego powiadomienia właściwego organu danego państwa członkowskiego zgodnie z przepisami szczegółowymi, przyjętymi przez dane państwo członkowskie na podstawie art. 85 ust.1 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011.
Krajowe rozporządzenie RM, które weszło w życie dnia 5 września 2014 r., w § 4 ust. 3-5 wprowadziło obowiązek powiadamiania o zamiarze dokonania operacji na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR, najpóźniej na 2 dni przed dniem planowanego dokonania tej operacji, stanowiąc jednocześnie w § 11, że powiadomienia o zamiarze dokonania operacji, z tytułu której przysługuje wsparcie, złożone przed dniem wejścia życie rozporządzenia podlegają rozpatrzeniu. Obowiązek składania powiadomień jest ściśle powiązany z obowiązkiem przeprowadzenia kontroli. W myśl art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014 operacje niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 5 i 6 tego rozporządzenia, podlegają co do zasady kontrolom i warunkom określonym w art. 110 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, przy czym w odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100% danych obszarów produkcji.
Art. 110 ust 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 stanowi, że przed rozpoczęciem operacji niezbierania państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu, czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie i nie przeprowadzono już na nim częściowych zbiorów, a produkt jest dobrze rozwinięty i czy ogólnie jest w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu. Państwa członkowskie zapewniają poddanie produktu denaturacji, a jeśli nie jest to możliwe, dopilnowują dzięki kontroli lub kontrolom na miejscu w okresie zbiorów, aby zbiory nie odbyły się.
[...] [...] składając powiadomienie wraz z korektami zadeklarowała "niezbieranie" produktu - ogórków. Kontrola na miejscu miała ocenić czy zadeklarowana operacja oraz produkt spełniają warunki określone ww. przepisami w celu objęcia wsparciem. Kontrola przeprowadzona u producenta w dniu [...].10.2014 r. (raport nr [...] oraz notatka służbowa z dnia 06.10.2014) wykazała, że ogórki były złej jakości, zgniłe, przejrzałe, poddane naturalnej denaturacji, nie nadające się do sprzedaży, zatem nie podlegają "niezbieraniu" i nie zostały poddane denaturacji. Zgodnie z definicją "niezbierania", określoną w art. 84 ust. 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, produkt podczas kontroli powinien być dobrze rozwinięty i solidnej i właściwej jakości handlowej. Zniszczenie produktów w wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych lub chorób nie jest jednak uważane za niezbieranie.
Kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu 01.10.2014 r. stwierdziła, że produkty nie były odpowiedniej jakości, zatem produkt nie spełnił warunków niezbędnych do objęcia wsparciem w ramach rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014. Potwierdza ten fakt dokumentacja fotograficzna dołączona do raportu z kontroli.
[...] [...] składając powiadomienie w dniu 19.08.2014 r. (uzupełnione w dniu 22.08.2014, 02.09.2014 r. r. i 11.09.2014 r.) była świadoma ryzyka związanego z podjęciem działań na deklarowanej uprawie ogórka przed wejściem w życie ww. przepisów, zatem miała świadomość, iż wszelkie koszty wynikające z niespełnienia warunków związanych z wypłatą wsparcia poniesie sam producent. Zaprzestanie utrzymania właściwego stanu plantacji i tym samym jakości produktu, nie jest związane w żaden sposób z definicją i istotą "niezbierania". Nie oznacza ono bowiem zaprzestania jakichkolwiek zabiegów na deklarowanej plantacji a wręcz przeciwnie, niezbędne było utrzymanie właściwego stanu uprawy, a co za tym idzie właściwej jakości produktu, który powinien być w stanie pozwalającym na wprowadzenie do obrotu i za taki produkt i jego faktyczną ilość poddaną operacji "niezbierania", w myśl przepisów art. 84 ust. 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, wyliczana jest wysokość wsparcia zgodnie z § 7 ust. 6 pkt. 2 rozporządzenia RM, tj. faktyczna ilość produktów objętych operacją niezbierania jest określana jako ilość: produktów, gdy produkt jest dobrze rozwinięty oraz ma solidną i właściwą jakość handlową, znajdujących się na powierzchni uprawy, na której przeprowadzono tę operację.
Organ wskazał ponadto, że [...] [...] składając w dniu 06.10.2014 r. wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia oświadczyła, że zna i zobowiązuje się do przestrzegania "Warunków uczestnictwa w mechanizmie Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw", opracowanych m.in. z uwzględnieniem przytoczonych powyżej przepisów prawa. Brak znajomości przez wnioskodawcę przepisów w zakresie ww. mechanizmu nie może stanowić podstawy do zmiany rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca powinien dochować wszelkiej staranności, aby udowodnić zgodność danych zawartych w powiadomieniu oraz we wniosku o płatność ze stanem faktycznym stwierdzonym podczas czynności kontrolnych.
Odnosząc się do argumentów Skarżącej dotyczących naruszenia art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie przez ARR postępowania w sposób przewlekły organ wskazał, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a.). W tym przypadku dokumentem wszczynającym postępowanie w zakresie przyznania dopłaty skutkującym wydaniem decyzji, jest "wniosek", który Skarżąca złożyła w dniu 06.10.2014 r.; a decyzja nr [...] została wydana w dniu [...].11.2014 r., zatem nie został przekroczony termin, o którym mowa w art. 35 k.p.a.
Jednocześnie organ wskazał, że powiadomienie jest dokumentem inicjującym przeprowadzenie kontroli na miejscu uprawy. Odnosząc się zaś do zarzutów strony, odnośnie późnego przeprowadzenia kontroli wskazano, że od dnia 8 września 2014 r. kontrolerzy Agencji Rynku Rolnego rozpoczęli przeprowadzanie kontroli u producentów w zakresie operacji niezbierania/zielonych zbiorów. Kontrolami zostały objęte powiadomienia złożone przez producentów do dnia 3 września 2014 r. Przedmiotowe kontrole Agencja przeprowadziła w sposób ciągły do dnia 15 października 2014 r. Do OT ARR w [...], w ramach mechanizmu Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw, wpłynęło 5218 powiadomień złożonych w terminie. Z uwagi na liczbę powiadomień oraz stan osobowy kontrolerów w OT ARR w [...]niezbędnym działaniem było oddelegowanie kontrolerów z innych instytucji (ARiMR, WIORIN), aby do dnia 15 października 2015 r. kontrolą objąć 100% wszystkich złożonych powiadomień, które były segregowane w zależności od miejsca położenia plantacji tzn. w obrębie danej miejscowości lub jeżeli zgłoszeń było mało, to w obrębie danej gminy. Następnie dokonywano weryfikacji pod względem zgłoszonego produktu oraz daty, którą beneficjent wpisał w powiadomieniu.
Wskazano też, że producent w powiadomieniu zadeklarował dokonanie operacji niezbierania ogórków z powierzchni 4,53 ha w terminie 25.09.2014 r., a zatem w tym czasie ogórki powinny spełniać wymagania określone w art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011. Tymczasem kontrola przeprowadzona w gospodarstwie [...] [...] w dniu [...].10.2014 r. (6 dni później) wykazała, że produkty na plantacji były nieodpowiedniej jakości. Wobec powyższego można wysnuć wniosek, że już w dacie złożenia ostatniej korekty powiadomienia, tj. 11.09.2014 r. producent miał świadomość, iż wegetacja zgłoszonej przez niego plantacji ogórków dobiega końcowi, a pozyskanie produktu o odpowiedniej jakości handlowej jest niemożliwe. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że produkt od dłuższego czasu nie był odpowiedniej jakości handlowej, a plantacja nie była utrzymana w dobrym stanie. Tym samym argument Skarżącej dotyczący zbyt późnego przeprowadzenia kontroli na plantacji organ odwoławczy uznał za bezzasadny.
Pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. [...] [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARR z dnia [...] maja 2015 r., w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że jest dla niego krzywdząca. Skarżąca powołała się przy tym na argumenty wskazane w odwołaniu, podnosząc działanie organu z naruszeniem przepisów art. 12 i art. 35 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w zaskarżonej decyzji podstawą rozstrzygnięcia był protokół kontroli dokonany 1 października 2014r. Zaznaczono, iż kontrola ta została przeprowadzona ponad 40 dni po złożeniu przez Skarżącą powiadomienia z dnia 19 sierpnia 2014r., co w konsekwencji doprowadziło, iż w dniu kontroli ogórki były w stanie naturalnej denaturacji. Bezspornym jest, iż w dniu jej przeprowadzenia - jak wynika z zapisów kontrolnych – produkt nie był dobrze rozwinięty a przerośnięty. Wymogi wynikające z art. 6 ust 1 i usta 3 oraz art. 7 ust 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr. 932/2014 były zaś spełnione w dniu złożenia powiadomienia.
Ponadto Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu II instancji, jakoby nie podejmowała prób utrzymania prawidłowego stanu upraw. We wnioskach końcowych przeprowadzonej kontroli, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazano jedynie na przetrzymanie ogórków na deklarowanym areale, co w konsekwencji skutkowało przerośnięciem, żółknięciem, gniciem i naturalną denaturacją zgłoszonych ogórków. Brak jest natomiast jakiejkolwiek wzmianki o nieprawidłowym utrzymaniu deklarowanego areału. Nie jest możliwym, aby proces wzrostu ogórka był wstrzymany, a tym samym produkt przez tak długi okres spełniał wymogi opisane a art. 110 ust 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr. 543/2011.
Mając na uwadze charakter niniejszego postępowania oraz fakt, iż w przypadku produktów rolnych ich jakość - jak w tym przypadku - ulega zmianie, niezrozumiałym dla Skarżącej jest postępowanie organu I instancji i wyznaczenie z tak znacznym opóźnieniem wymaganej w tym przypadku kontroli, przy czym postępowanie to nie było szczególnie skomplikowane i wymagało wyłącznie dokonania kontroli wskazanych produktów.
Zdaniem Skarżącej w niniejszym przypadku mieliśmy do czynienia z przewlekłością postępowania, która to przewlekłość miała istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziła do przetrzymania ogórków na deklarowanym arealne co w konsekwencji skutkowało przerośnięciem, żółknięciem, gniciem i naturalną denaturacją zgłoszonych ogórków.
Skarżąca podkreśliła również, że korekty składane 22 sierpnia 2014r., 2 września 2014r. i 11 września 2014r. były wynikiem zmian wzorów wniosków składanych do OT ARR w [...] i nie wiązały się z błędnym ich wypełnieniem. Okoliczność ta ma w niniejszym postępowaniu zasadnicze znaczenie. Pierwszy złożony wniosek 19.08.2014r. spełniał wymogi formalne i prawne na dzień jego złożenia i jako datę wpływu do organu należy przyjąć tę datę. Kolejne wezwania w związku ze zmianą wymogów formalnych takiego wniosku, zdaniem Skarżącej, nie mogą być traktowane jako nowe wnioski, jak to argumentuje w uzasadnieniu decyzji organ II Instancji. Przyjęcie wniosku w dniu 19.08.2014r. należy uznać jako datę wszczęcia postępowania administracyjnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania zarówno przez organ I, jak i II instancji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem oceniając - w powyższym kontekście - treść wskazanych rozstrzygnięć administracyjnych, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej określają przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. Urz. UE L 259 z 30.08.2014, str.2) oraz prawa krajowego tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1190), jak również przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1 z p. zm.).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia RM w związku z art. 1 rozporządzenia nr 932/2014, nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania plonów określonych owoców i warzyw prowadzone w okresie od dnia 18 sierpnia do 30 listopada 2014 r.
Zasady naliczania pomocy finansowej za wycofanie z rynku dla producentów, którzy nie są członkami organizacji producentów określone zostały w art. 4 rozporządzenia nr 932/2014. Produkt można było poddać operacji wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, o której mowa w art. 34 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014 producenci, którzy nie są członkami uznanej organizacji producentów, zobowiązani byli do zawarcia umowy z uznaną organizacją producentów w odniesieniu do całkowitej ilości produktów, które mają zostać dostarczone na mocy w/w artykułu. Stosownie do art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 932/2014 producentom nie będącym członkami uznanej organizacji producentów umożliwiono, po spełnieniu przesłanek z tego przepisu, zastąpienie zawarcia umowy, powiadomieniem właściwego organu państwa członkowskiego, przy czym na potrzeby takiego powiadomienia ma odpowiednie zastosowanie art. 78 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011.
Rozporządzenie krajowe, które weszło w życie 5 września 2014 r., w § 4 ust. 3-5 wprowadziło obowiązek powiadamiania o zamiarze dokonania operacji na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR, najpóźniej na 2 dni przed dniem planowanego dokonania tej operacji, stanowiąc jednocześnie w § 11, że powiadomienia o zamiarze dokonania operacji, z tytułu której przysługuje wsparcie, złożone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia podlegają rozpatrzeniu. Obowiązek składania powiadomień jest ściśle powiązany z obowiązkiem przeprowadzenia kontroli.
W myśl art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 932/2014 operacje wycofania, o których mowa w art. 3 i 4 tego rozporządzenia, podlegają kontrolom pierwszego szczebla zgodnie z art. 108 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, przy czym w odniesieniu do operacji wycofania, o których mowa w art. 4 ust. 5, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji. Ponadto operacje wycofania, o których mowa w art. 3 i 4 rozporządzenia nr 932/2014, podlegają kontrolom drugiego szczebla zgodnie z art. 109 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 (art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014).
Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 932/2014 operacje niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 5 i 6, podlegają kontrolom i warunkom określonym w art. 110 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, z wyjątkiem wymogu nieprzeprowadzania częściowych zbiorów w przypadku stosowania odstępstwa przewidzianego w art. 5 ust. 3 niniejszego rozporządzenia. Kontrole obejmują co najmniej 25 % danych obszarów produkcji. W odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji.
Przepisy regulujące udzielenie pomocy wyraźnie przewidują, że wsparcie jest udzielane (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r.), jeśli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu 932/2014, które z kolei określa - w art. 7 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 - że "w odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji".
Szczególnemu podkreśleniu ponadto podlega przepis art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, zgodnie z którym dany produkt objęty działaniem niezbierania ma być dobrze rozwinięty i w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu, jak również przesłanki wynikające z art. 84. ust 1 lit. b tego rozporządzenia, zgodnie z którym "niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej jakości handlowej. To właśnie te przepisy, a w szczególności art. 7 ust 2 rozporządzenia nr 932/2014 oraz art. 100 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, stanowiły podstawę odmowy udzielenia pomocy.
Dlatego też zarówno organy ARR, jak i sąd, miały obowiązek uwzględnić w tej sprawie przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014 i rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 poprzez przepisy art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którymi, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy a, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Umową taką jest Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30). Traktat ten wiąże Polskę od dnia 1 maja 2004 r. z racji podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 kwietnia 2003 r. aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, ratyfikowanego za uprzednią zgodą wyrażoną w referendum ogólnokrajowym - Obwieszczenie Rządowe z dnia 21 kwietni 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Traktatem, dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisane w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 865). Zgodnie z artykułem 249 TWE w celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Analogiczną treść zawiera obecnie obowiązujący art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zatem nie ma żadnych wątpliwości, że rozporządzenie nr 932/2014 w całości jest skuteczne erga omnes i mogło stanowić podstawę odmowy udzielenia pomocy.
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że Skarżąca złożyła powiadomienie w dniu 19 sierpnia 2014 r., z którego wynikało, że dokona czynności wycofania ogórków gruntowych, czosnku, cebuli, buraka ćwikłowego i ziemniaków przez biodegradację. Powiadomienie to nie zostało dokonane na formularzu Agencji, a tylko w formie pisemnej.
Następnie Skarżąca dokonała (w dniu 22 sierpnia 2014 r.) konkretyzacji powiadomienia, już tym razem na urzędowym formularzu Agencji, w którym również wskazała likwidację upraw poprzez biodegradację.
Ostatnia korekta – z dnia 11 września 2014 r. – ograniczała powiadomienie Skarżącej tylko do uprawy ogórka gruntowego, wskazując jako sposób zagospodarowania biodegradację.
W aktach sprawy znajduje się też raport z kontroli, przeprowadzonej w dniu 1 października 2014 r., z którego wynika, że na gruntach objętych powiadomieniem miało miejsce działanie niezbierania (część B.1), nie było przeprowadzonego zbioru z deklarowanej powierzchni (B.3a) oraz że z obszaru objętego kontrolą nie pozyskano produkcji w celach handlowych (B.3b). W uwagach wpisano: denaturacja produktu – dokumentacja fotograficzna.
W części C wskazano, że plantacja nie była w dobrym stanie (C.3), że produkty podlegające niezbieraniu nie były dobrze rozwinięte i nie osiągnęły dojrzałości umożliwiającej wprowadzenie ich do obrotu (C.4), nadto że produkty podlegające niezbieraniu są uszkodzone (C.5) oraz że produkty zostały poddane denaturacji (C.6). Protokół w takim kształcie został podpisany przez Skarżącą.
Natomiast w dniu 6 października 2014 r. kontrolerzy w notatce służbowej stwierdzili, że stwierdzono produkt (ogórek gruntowy) "złej jakości, zgniły, przejrzały, poddany naturalnej denaturacji, nie nadający się do sprzedaży". Notatka zawiera ponadto stwierdzenie, że "błędnie uzupełniono tabelę w części C raportu". Z dokumentów, składających się na akta administracyjne, nie wynika, aby Skarżąca zapoznała się z treścią notatki z dnia 6 października 2014 r.
W tym samym dniu tj. w dniu 6 października 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia, wskazując jako uprawę ogórek gruntowy i jego likwidację poprzez denaturację.
Z kolei Skarżąca w treści swoich odwołań od decyzji, jak i w skardze twierdzi, że produkt (ogórki gruntowe) z uwagi na sytuację, że zamiar niezbierania Skarżąca zgłosiła 19 sierpnia 2014 r., natomiast kontrola na gruncie miała miejsce 1 października 2014 r., doprowadziła do tego, że ogórki te zostały przetrzymane, co skutkowało przerośnięciem, żółknięciem, gniciem i naturalną denaturacją zgłoszonego produktu.
Jak już wspomniano, z treści art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 wynika, że produkt objęty działaniem niezbierania ma być dobrze rozwinięty i w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu. Winny być też spełnione przesłanki wynikające z art. 84. ust 1 lit. b tego rozporządzenia, zgodnie z którym "niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej jakości handlowej.
Spornym zatem między Skarżącą a organami jest stan zgłoszonego produktu, jak również to, jaki wpływ na niego miał duży upływ czasu pomiędzy dokonaniem zgłoszenia operacji niezbierania a datą przeprowadzenia kontroli na miejscu.
Tym samym istotnym w sprawie jest to, czy w toku kontroli dopełniono wszystkich czynności formalnych oraz to, czy produkt zgłoszony przez Skarżącą został prawidłowo oceniony pod kątem operacji niezbierania. W ocenie Sądu w sprawie istnieją istotne wątpliwości co do tej kwestii, a wątpliwości tych zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie usuwają.
Źródłem powyższych wątpliwości jest po pierwsze fakt, że Skarżąca nie miała możliwości odniesienia się do ustaleń kontrolerów wynikających z treści notatki z dnia 6 października 2014 r., a więc podjętej po prawie tygodniu od przeprowadzenia rzeczywistej kontroli. Co prawda nie istnieje obowiązek uprzedniego powiadamiania o kontroli, jednakże czym innym jest taki obowiązek, a czym innym uprawnienie zainteresowanej osoby do wzięcia udziału przy czynnościach kontrolnych i potwierdzenia (zanegowania) jej rzetelności w tych sytuacjach, gdy taka osoba jest przy niej obecna. Potwierdza to formularz protokołu z czynności kontrolnych, który przewiduje podpis osoby obecnej przy kontroli. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, w trakcie kontroli Skarżąca była obecna, co potwierdza jej podpis na protokole, jednakże organy w swoich rozstrzygnięciach oparły się na ustaleniach poczynionych nie w dniu 1, a 6 października 2014 r. Co prawda brak powiadomienia Skarżącej odnośnie treści notatki służbowej nie przesądza oczywiście, iż w sposób wadliwy określono stan produktu zgłoszonego do operacji niezbierania przez Skarżącą, ale wątpliwości co do tego dodatkowo wzmacnia fakt, że z treści spornej notatki wynika, że błędnie uzupełniono raport z kontroli, który był okazany Skarżącej i przez nią podpisany. Tym samym można zarzucić organowi, że w tej sytuacji mogło dojść do naruszenia zasady ogólnej wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a.
Po drugie, co wydaje się najważniejszą podstawą powyższych wątpliwości, nie zostało w sposób niezawodny wyjaśnione, czy kontrolerzy terenowi dokonujący czynności kontrolnych w dniu 1 października 2014 r. uwzględnili fakt, że ogórki, które były objęte operacją niezbierania, zostały zgłoszone przez Skarżącą w dniu 19 sierpnia 2014 r.
Skoro z treści cyt. przepisów wynika, że zgłoszenie winno nastąpić najpóźniej dwa dni przed dniem planowanego dokonania tej operacji, a tym samym możliwym czasem dokonania kontroli, to należało przyjąć, że Skarżąca mogła zaprzestać zbierania produktu od dnia 21 sierpnia 2014 r. i – zdaniem Sądu – co najmniej od tego dnia należało dokonywać oceny produktu co do jego stanu pod kątem spełniania wymogów określonych cyt. przepisami. Kontrolerzy winni byli zatem ustalić, od którego dnia Producent zaprzestał zbiorów, a następnie dokonać oceny produktu, również z uwzględnieniem upływu czasu.
Jeżeli bowiem kontrola – jak w rozpatrywanej sprawie – została przeprowadzona w dużym odstępie czasu od dnia dokonania zgłoszenia (ok. 6 tygodni), obowiązkiem kontrolerów było dokonać oceny produktu z uwzględnieniem upływu czasu, który niewątpliwie miał znaczący wpływ na stan plantacji i produktu, a tym samym mogło dojść do błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych przez kontrolujących, przyjętego następnie przez organy w ich decyzjach.
Zdaniem Sądu nie można tak samo oceniać stanu produktów zgłoszonych do operacji niezbierania dwa dni po jej zgłoszeniu, jak po upływie dużo większej ilości dni, a nawet tygodni.
W ocenie Sądu tym samym organy uchybiły w postępowaniu administracyjnym art. 7 i 77 k.p.a.
Przepis art. 7 k.p.a. wyraża zasadę prawdy obiektywnej stanowiąc, że w toku postępowania organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne dla sprawy mogą być wykazywane.
Zasada prawdy obiektywnej realizowana jest także przez art. 77 k.p.a., gdzie zgodnie z jego § 1 organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem składu orzekającego organy zasadnie przyjęły, że w postępowaniu z wniosku producenta o przyznanie wsparcia istotne znaczenie dla sprawy ma fakt rzeczywistego stanu produktów, których wniosek dotyczy, który z kolei jest wykazywany protokołem z czynności kontrolnych. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w treści cyt. przepisów.
Niewątpliwie również ustalenia wynikające z protokołu kontroli - nawet jeżeli protokół ten spełnia wszystkie wymogi formalne i jeśli sporządzony został przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje - mogą zostać podważone. Fakt, że z czynności kontrolnych sporządzany jest protokół i że jest on dowodem na okoliczność spełnienia warunków przyznania wsparcia nie wyłącza - na zasadach ogólnych - dopuszczenia innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (patrz: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie jednakże ustalenia wynikające z przeprowadzonej kontroli muszą być niesporne i pozwalające na obiektywną ocenę materiału dowodowego.
Trzeba w tym miejscu wskazać, że zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2786/12, LEX nr 1575582). Podkreśleniu wymaga, że nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1942/13, LEX nr 1637117).
Wielokrotnie nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że art. 80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (np. patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 1940/11, LEX nr 1331838).
Sąd w tym miejscu pragnie również przypomnieć, że uzasadnienie jest bardzo ważnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji. Stosownie do postanowień art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć tak, aby strony poznały argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Motywy decyzji winny wyjaśnić tok rozumowania organu prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.
Trzeba też dodać, że w rozpatrywanej sprawie wydanie decyzji winno poprzedzić prawidłowe i wyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego zważywszy na fakt, że decyzja wydana w przedmiotowym postępowaniu jest decyzją, która przesądza o odmowie przyznania stronie wnioskowanego wsparcia, co wynika zarówno z treści zasad ogólnych postępowania administracyjnego – art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., jak również z dyspozycji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania zarówno sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych przesłanek.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podda zatem pod rozwagę wszystkie podnoszone przez Skarżącą argumenty, łącznie z podniesionymi w skardze do Sądu okolicznościami. Przeanalizuje także upływ czasu od chwili złożenia powiadomienia do chwili przeprowadzenia kontroli oraz wpływ tej okoliczności na ocenę stanu produktu objętego wnioskiem i dopiero w oparciu o tak ustalony stan faktyczny podejmie decyzję w przedmiocie ewentualnego przyznania lub odmowy Skarżącej wnioskowanego wsparcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] marca 2015 r., naruszają prawo procesowe tj. art. 7, art. 8. art. 9, art. 10 § 1i art. 11 oraz art. 77 § 1 i art. 80, jak również art. 107 § 3 k.p.a., dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło