V SA/Wa 2908/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w W, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... października 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) D. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. W sprawach tych dyrektorzy izb celnych wydali około 40 decyzji, które są egzekwowane, co z kolei doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku skarżącej. Spółka obecnie nie jest w stanie uiścić nawet w części wpisu sądowego od skargi, który wynosi 400 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 4.950 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 80.676,14 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w [...] S.A., na którym saldo jest ujemne (- 420.919,97 zł). Do skargi skarżąca załączyła sprawozdanie zarządu z działalności spółki, sprawozdanie finansowe za 2015 r. oraz deklarację CIT-2 za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie wskazanych w wezwaniu dokumentów, spółka przedstawiła wyciągi z rachunku bankowego, odpisy zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2014 – 2015, a także odpisy deklaracji VAT-7 składanych za miesiące: czerwiec 2015 r. oraz styczeń, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec i sierpień w 2016 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie starszego referendarza sądowego rozpoznającego wniosek, skarżąca spółka nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. Nie wykazała pogorszenia sytuacji finansowej w roku bieżącym, w tym zdarzeń powołanych w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy takich jak zajęcie majątku przez organy egzekucyjne lub ujemne saldo na jej rachunku bankowym. Analiza przedstawionych dokumentów finansowych wskazuje na korzystną sytuację ekonomiczną skarżącej zarówno w roku ubiegłym, jak i w okresie pierwszych siedmiu miesięcy 2016 r. Z dokumentów tych wynika, iż w roku 2015 spółka, przy przychodzie netto ze sprzedaży w wysokości 1.382.774,96 zł, poniosła stratę w wysokości 80.673,14 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2015 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Bilans spółki za rok obrotowy 2015 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 114.264,28 zł. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego za rok 2015 odnotowano, że nie wystąpiły straty i zyski nadzwyczajne, a w sprawozdaniu z działalności zarządu wskazano, iż strata netto w wysokości 80.673,14 zł za rok 2015 (wykazana w rachunku zysków i strat) zostanie pokryta z przyszłych zysków spółki za kolejne lata. W ocenie zarządu, ryzyka operacyjne i finansowe są nieodzownym elementem działalności gospodarczej. Po dacie bilansu (tj. po 31 grudnia 2015 r.) nie wystąpiły zdarzenia, które miały istotny wpływ na działalność skarżącej. Z kolei deklaracja o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-2) za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. wskazuje, że w ww. okresie skarżąca wypracowała dochód w kwocie 13.890 zł przy przychodach w wysokości 1.029.569,29 zł. Zatem – w porównaniu z rokiem 2015, za który spółka odnotowała stratę - stwierdzić należy, iż w roku następnym (tj. 2016 r.) jej kondycja finansowa poprawiła się. Zaakcentować w tym miejscu wypada, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: "NSA"/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10). Innymi słowy, powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze składanych deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od stycznia 2016 r. do sierpnia 2016 r. skarżąca dokonywała transakcji handlowych, zarówno sprzedając towary i usługi, jak i je nabywając. W styczniu 2016 r. zaewidencjonowała sprzedaż w wysokości 134.141 zł i nabycie w kwocie 106.104 zł, w marcu sprzedaż – 123.244 zł i nabycie – 101.740 zł, w kwietniu sprzedaż – 147.569 zł i nabycie – 112.738 zł, w czerwcu sprzedaż - 172.516 zł oraz nabycie – 125.881 zł, w lipcu sprzedaż - 165.643 zł i nabycie – 129.183 zł, a w sierpniu sprzedaż – 152.959 zł oraz nabycie – 117.670 zł. W rejestrze przedsiębiorców KRS (stan na 23 czerwca 2016 r.) brak jest informacji o zaległościach, zawieszeniu przez spółkę działalności gospodarczej czy postępowaniu upadłościowym, układowym bądź naprawczym. Porównując wysokość osiąganych przez spółkę przychodów oraz poniesionych przez nią wydatków z rozmiarem kosztów sądowych, należy stwierdzić, że skarżąca ma możliwość zabezpieczenia środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 400 zł. Z dokonanych ustaleń wynika, że dochody jakie spółka osiągała na przestrzeni trzech ostatnich lat wielokrotnie przewyższyły koszty niniejszego postępowania. Skoro spółka osiąga przychody, to kwestią jej wyboru jest przeznaczenie wypracowanych środków, przy czym zaznaczyć należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przez kosztami sądowymi. Zauważyć również należy, iż skarżąca nadesłała wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego w [...] S.A. za okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2016 r., na którym w zasadzie nie były dokonywane transakcje oprócz comiesięcznych wpłat gotówkowych kwot po 100 zł, co odpowiada wysokości opłaty za prowadzenie rachunku. Jeśli zważy się fakt, iż spółka prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach (w okresie styczeń – lipiec 2016 r. uzyskała przychody w wysokości 1.029.569,26 zł), deklaruje dostawy towarów oraz świadczenie usług, a także nabywa towary i usługi, co wynika z deklaracji VAT-7, to brak operacji na rachunku bankowym czyni mało wiarygodnym oświadczenie skarżącej, iż posiada jedno konto bankowe. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnych raportów kasowych ani przekazów pocztowych, które odzwierciedlałyby obrót środkami pieniężnymi, jak również nie wyjaśniła sytuacji, w której uzyskując przychody nie dysponuje zasobami pieniężnymi w danym okresie. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.