V SA/Wa 301/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. P. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 26 marca 2009r. w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2006 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a: oddalić wniosek Wyrokiem z dnia 3 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2006r. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu - adw. P. G. - wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji, w której wniósł m.in. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych za obie instancje. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 21 stycznia 2009r. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania za dwie instancje z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. W wyniku złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 stycznia 2009r., sygn. akt II GSK 650/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 26 marca 2009r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, iż wnioski adwokata z ... maja 2008r. (skarga kasacyjna) i z 21 stycznia 2009 r., (protokół z rozprawy), nie zawierają oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), a powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 862/05, (Lex nr 242945), referendarz sądowy podniósł, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 ww. rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Pismem z dnia ... kwietnia 2009r., pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 marca 2009r., wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu za obie instancje. W jego uzasadnieniu wskazał, iż podstawowe zasady rozumowania prawniczego, prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w swej treści spełnia przesłanki § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczenie to, zdaniem pełnomocnika, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazuje, iż koszty te nie zostały przez stronę zapłacone i z całą pewnością wykładnia oświadczenia w takiej treści zobowiązuje Sąd do zasądzenia kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Dalej pełnomocnik skarżącego podniósł, iż wydanym orzeczeniem referendarz sądowy naruszył dyspozycję art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, bowiem referendarz sądowy może rozstrzygać jedynie w przedmiocie przyznania profesjonalnemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną, a tym samym nie może oddalić wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Również powołane w sprawie orzeczenie NSA z dnia 21 czerwca 2006r. o sygn. akt II FSK 862/05 dotyczy, zdaniem pełnomocnika skarżącego, innego stanu faktycznego niż przedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 258 § 1 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, iż do czynności wykonywanych przez referendarzy sądowych w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m.in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Postanowienie wydawane przez referendarza na podstawie w/w art. 258 § 1 pkt 8 p.p.s.a. stanowi realizację uprawnienia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika do otrzymania odpowiednich środków z budżetu państwa. W tym miejscu Sąd zwraca jednak uwagę, że sposób sformułowania wskazanego przepisu ("o przyznaniu") daje podstawę do podjęcia zarówno pozytywnego, jak i negatywnego rozstrzygnięcia, tzn. wydania postanowienia co do przyznania lub odmowy przyznania wynagrodzenia, a tym samym powołany w sprzeciwie zarzut naruszenia art. 258 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując dalszej analizy sprawy i zarzutów podniesionych w sprzeciwie, Sąd stwierdza, iż pełnomocnik skarżącego zarówno w skardze kasacyjnej z dnia ... maja 2008r., jak i w protokole rozprawy przed NSA z dnia 21 stycznia 2009r. zawarł wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za dwie instancje z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, jednakże wnioski te nie zawierają oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek poza dosłownym powtórzeniem przedmiotu żądania nie zawiera oświadczenia, iż koszty działania pełnomocnika nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie stanowi oświadczenia użyte przez wnioskodawcę sformułowanie, iż wnosi o cyt. "...". Stosowne oświadczenie nie wpłynęło również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wydaniu w sprawie wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnosząc się do powyższego, w ocenie Sądu, za ugruntowane należy uznać prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że nieprzedstawienie oświadczenia, o którym mowa § 20 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. II FSK 862/05, Lex nr 242945; postanowienie NSA z dnia 18 października 2005 r., sygn. II FZ 625/05, niepubl.; postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. I OZ 390/08, niepubl.). Stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach zostało powtórzone również w postanowieniu NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08, niepubl., w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zawarcie przez pełnomocnika we wniosku oświadczenia o niezapłaceniu w całości lub w części kosztów zastępstwa jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku. Jego pominięcie musi się wiązać z konsekwencją wydania orzeczenia odmownie rozstrzygającego żądanie przyznania kosztów udzielonej pomocy prawnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia