V SA/Wa 3064/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... września 2016r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję Ministra Finansów z [...] listopada 2015r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 i ustalono tę kwotę w wysokości 2.101.898 złotych (kwota zwrotu została pomniejszona o 55.846,00 zł w stosunku do decyzji I instancji). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] wniósł skierowany do organu na podstawie art. 61 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z [...] listopada 2016r. Minister Rozwoju i Finansów odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Finansów z [...] września 2016r. Pismem z 15 grudnia 2016r. Powiat [...] skierował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Sądu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Jako uzasadnienie wniosku wskazano, że kwota określona w decyzji stanowi znaczne obciążenie budżetu Powiatu [...] co może prowadzić do wyrządzenia nieodwracalnych skutków finansowych dla Powiatu, zaś zasadność egzekwowania na tym etapie decyzji określającej zwrot tak wysokiej kwoty jest z punktu widzenia skarżącego przedwczesna, biorąc pod uwagę, że zaistniały spór będzie podlegać rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że kwota stanowi znaczne obciążenie dla budżetu i może spowodować problemy z wykonywaniem podstawowych obowiązków nałożonych na jednostkę, jak również prowadzić do niewykonania budżetu określonego na rok 2016. Do wniosku załączono wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2016r. sygn. akt: V SA/Wa 3619/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd podkreśla, że rozstrzygając kwestię wpadkową jaką jest o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, czy interpretacji wyroku tut. Sądu z 20 września 2016r. sygn. akt: V SA/Wa 3619/15, a jedynie jest uprawniony do dokonania oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zatem ustosunkowanie się do zarzutów skargi zmierzające do zakwestionowania wydanego przez organ administracyjny rozstrzygnięcia, jest na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie niedopuszczalne (postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14 dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne przywołane w postanowieniu orzeczenia). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przytoczonych powyżej przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Dokonując oceny wniosku Skarżącego Powiatu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Powiat uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności, tj. 2 101 898,00 zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Sąd miał na względzie, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Wobec ww. specyfiki Skarżącego oraz oświadczenia, iż tak znaczne obciążenie budżetu Powiatu [...] może spowodować problemy z wykonywaniem podstawowych obowiązków nałożonych na jednostkę, a w szczególności prowadzić do niewykonania budżetu określonego na rok 2016, Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach Powiatu, a w konsekwencji zachwianie płynności finansowej w związku z niewykonaniem budżetu na rok 2016. Zwłaszcza wobec jednostki związanej przecież dyscypliną budżetową, co z kolei mogłoby pozbawić Powiat środków na wykonywanie ustawowych zadań oraz doprowadzić do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów zasadne było wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, który na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.