V SA/Wa 3209/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił J. W. (dalej jako: "skarżąca") umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. W dniu [...] października 2014 r. (data nadania) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, iż uchybienie terminowi nastąpiło w wyniku choroby. Dodała, iż choroba i to długotrwała jest trudną do przezwyciężenia przeszkodą, niezależną od osoby zainteresowanej, a zatem nie doszło z jej strony do zaniedbania. Skarżąca jako dowód zaistnienia powołanej przyczyny uchybienia terminu wskazała zaświadczenie lekarskie, którego jednak nie nadesłała wraz ze skargą. Powyższe zaświadczenie nie zostało również wymienione jako załącznik skargi. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 10 lutego 2015 r. (ZPO – k. [...] akt sądowych), a więc termin do jego zaskarżenia mijał z dniem 17 lutego 2015 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w dniu 18 lutego 2015 r. (koperta – k. [...] akt sądowych) wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca wskazała, iż zażalenie wysłała w dniu 18 lutego 2015 r. ponieważ stan zdrowia uniemożliwiał jej dotarcie do urzędu pocztowego o własnych siłach, dlatego też rano 16 lutego 2015 r. przyjechał do niej syn i wysłał przedmiotową korespondencję. Dodała, iż sytuacja zdrowotna jest od niej niezależna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustawodawca nie nakłada na stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności obowiązku uprawdopodobnienia zachowania siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., zaś Sąd w takiej sytuacji powinien rozpoznać merytorycznie przedmiotowy wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 65/11). Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przy ocenie wniosku Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W warunkach niniejszej sprawy nie można mówić, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Fakty podane we wniosku, w żadnym wypadku, nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. We wniosku z dnia 18 lutego 2015 r., skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała swój stan zdrowia, który uniemożliwiał jej dotarcie do urzędu pocztowego o własnych siłach. Skarżąca nie nadesłała jednak żadnych dowodów potwierdzających okoliczność, iż uchybienie terminu spowodowane było chorobą oraz, że wystąpienie tej okoliczności miało wpływ na nieterminowe wniesienie zażalenia. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił skarżącej wniesienie zażalenia w terminie. Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez stronę, oprócz tego, że nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona, nie wyjaśniała w istocie, dlaczego podjęcie czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe. Skarżąca wskazała bowiem we wniosku, iż z uwagi na swój stan zdrowia w dniu 16 lutego 2015 r. przesyłkę z zażaleniem przekazała synowi, który zobowiązał się ją nadać w placówce pocztowej. W literaturze oraz orzecznictwie dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, iż strona odpowiada za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., FZ 93/04 niepubl, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I SABAA/a 78/05, Lex nr 192260). Innymi słowy, jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Do takich niedających się przezwyciężyć i przewidzieć przeszkód, niezależnych od strony, nie można jednakże zaliczyć zaniedbania osób, którymi strona się posługuje. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie może bowiem stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Należy przy tym zauważyć, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że niezachowanie należytej staranności przez osobę, której strona powierzyła stosowne obowiązki pociąga również konsekwencje dla niej samej i nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. W związku z powyższym, skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i że dochowała wszelkich starań w celu zabezpieczenia swoich interesów prawnych. Tym samym w niniejszej sprawie nie zostało wykazane zaistnienie przesłanki ustanowionej w art. 86 § 1 p.p.s.a., a warunkującej przywrócenie uchybionego terminu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.