V SA/Wa 3306/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie P. Sp. z o.o. w K. (dalej jako: "Spółka" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż łączna suma kar pieniężnych wymierzonych Skarżącej przez organy administracji wynosi kilka milionów złotych. Spółka nie dysponuje taką kwotą ani w gotówce, ani w ruchomościach lub nieruchomościach. Majątek Spółki jest szacowany na znacznie mniejszą kwotę i nie wystarczyłby nawet na pokrycie 1/5 wskazanej kwoty. Konieczność zapłaty kar albo ewentualna egzekucja z ruchomości lub nieruchomości spowoduje likwidację Spółki i może spowodować nieodwracalne skutki, co ma znaczenie z punktu widzenia możliwości uchylenia zaskarżonych decyzji przez Sąd. Ponadto Spółka wskazała, iż w związku z brakiem kolejnych zezwoleń na urządzanie gier, obecnie prowadzi działalność jedynie w 11 punktach gry, co przynosi znikome dochody. Podkreśliła, iż musiała zwolnić wielu pracowników, od kilku miesięcy bowiem regularnie ponosi stratę w prowadzonej działalności gospodarczej. Do skargi Skarżąca załączyła własną dokumentację finansową. Pismem procesowym z dnia 4 września 2015 r. Skarżąca uzupełniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniosła, iż wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki, w tym skutki społeczne, poprzez likwidację miejsc pracy. Spółka zatrudnia obecnie 19 osób. Spółka posiada majątek o wartości 10.278.458,17 zł i stanowią go środki trwałe. Majątek nie wystarczy na pokrycie kar pieniężnych wymierzonych w kwocie 21.000.000 zł. Konieczność wyzbycia się majątku spowoduje bezwzględne zakończenie działalności i likwidację Spółki, ponieważ zabraknie środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto niemożliwym będzie odzyskanie zbytego majątku, jak również utraconych przychodów z działalności gospodarczej. W warunkach gospodarki rynkowej niemożliwym będzie także odzyskanie pozycji na rynku, kontrahentów, podmiotów współpracujących. Dodatkowo Skarżąca wskazała, iż sądy administracyjne w zakresie i stanie faktycznym zbliżonym do stanu faktycznego, którego dotyczy zaskarżona decyzja wydawały wyroki uchylające decyzje organów administracji. Jako przykład podano wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/OI 171/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej, co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; to i następne przywołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające przekonania Strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na Skarżącą zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji kwoty tego zobowiązania. Skoro Skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Mając na uwadze powyższe rozważania zauważyć należy, że według Skarżącej wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może doprowadzić do likwidacji Spółki. Skarżąca, uzasadniając swój wniosek, przedstawiła wizję utraty płynności finansowej, konieczności wyzbycia się majątku, utraty pozycji na rynku. Wziąwszy jednak pod uwagę przedstawione przez Skarżącą dokumenty finansowe, ich analiza prowadzi do wniosku, że Spółka osiąga znaczne przychody, posiada środki w kapitale zakładowym, majątku czy środkach finansowych. Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. W ocenie Sądu, wskazana przez Skarżącą argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. W przedstawionym sprawozdaniu z działalności Skarżącej w roku obrotowym 2014 w zakresie prognozy działalności gospodarczej Spółki na rok 2015 wskazano na konieczność rozszerzenia działalności "na inną płaszczyznę" np. na wynajem nieruchomości w związku przeszkodami uniemożliwiającymi dalszy rozwój działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Wskazano na możliwość działalności w innej branży, co jest możliwe w świetle wpisanej do rejestru sądowego przedmiotu działalności Spółki. Wskazać więc należy, że Spółka dynamicznie reaguje na zmianę sytuacji gospodarczej w której działa, planuje kroki w celu dywersyfikacji działalności poprzez dalszy jej rozwój, poszerzenie kontaktów handlowych, marketing, zwiększenie rentowności sprzedaży (karta 46 akt sądowych). Przedstawione informacje o jej sytuacji finansowej wskazują, że w 2014 r. Skarżąca uzyskała zysk netto w wysokości 3.203.997,72 zł. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym Spółka przewidywała przeznaczyć zysk w 100 % na wypłatę dywidendy, pomimo, że w roku 2014 przeciwko Spółce organy administracji prowadziły postępowania administracyjne w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych albo odmownie załatwiały wnioski Skarżącej o przedłużenie zezwoleń na prowadzenie działalności poprzez urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Ponadto w sprawozdaniu finansowym za 2014 r. stwierdzono, że Spółka na dzień 31 grudnia 2014 r. posiadała aktywa o łącznej wartości 16.195.214,26 zł, w tym 70 % aktywów stanowiły aktywa trwałe (np. środki trwałe, w tym grunty, budynki). Majątek trwały Spółki w całości był finansowany kapitałem własnym (wkłady właścicieli oraz zysk wypracowany przez spółkę). W pasywach Spółki (kapitały własne i zobowiązania, tj. kapitały obce) kapitały własne stanowiły 89 % ogólnej wartości pasywów. Warto zwrócić uwagę, że w 2014 r., Skarżąca poniosła nakłady na środki trwałe w wysokości 148.055,61 zł, które Spółka "wytworzyła własnymi siłami jednostki" (karta 31 akt sądowych). Warto również zwrócić uwagę, że w latach 2009 – 2011 Skarżąca udzieliła pożyczek powiązanej jednostce tj. spółce C. Sp. z o.o. w kwocie 1.400.000 zł. Termin spłaty pożyczek upływał w 2014 r. W latach 2012 - 2014 Spółka powinna uzyskać dochód z tytułu odsetek od udzielonych pożyczek w wysokości 140.000 zł za poszczególne lata. W dniu 31 grudnia 2014 r. Zarząd Spółki zadecydował o umorzeniu pożyczek wraz z odsetkami na łączną kwotę 1.997.589,04 zł, z uwagi na brak spłaty pożyczek wraz z odsetkami przez jednostkę powiązaną. Nie wyjaśniono, czy Skarżąca podejmowała jakiekolwiek działania w celu wyegzekwowania należności od dłużnika. Należy wyjaśnić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Spółka wskazała dodatkowo, iż sądy administracyjne w zakresie i stanie faktycznym zbliżonym do stanu faktycznego, którego dotyczy przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wydawały wyroki uchylające decyzje organów. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być jednak brane pod uwagę. Nie jest bowiem dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). W ocenie Sądu Spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec Skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.