V SA/Wa 3313/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-30
Skład orzekający: Marek Krawczak, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, które uzależniają przyznanie kwot połowowych od historii połowów i posiadania prawa do połowu w poprzednich latach, są zgodne z ustawą o rybołówstwie i czy stanowią prawidłową podstawę prawną do odmowy przyznania kwot połowowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w zakresie uzależniania przyznania kwot połowowych od historii połowów i posiadania prawa do połowu w poprzednich latach, wykraczają poza delegację ustawową zawartą w art. 17 ustawy o rybołówstwie. Ustawa ta upoważniała ministra jedynie do określenia sposobu i warunków wykorzystania kwot, a nie do pozbawiania armatorów posiadanych uprawnień. W związku z tym, przepisy te nie mogły stanowić podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, co skutkowało uchyleniem tej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący S.S., armator statku rybackiego, złożył wniosek o przyznanie kwot połowowych na 2015 r. na śledzia, szprota, dorsza i łososia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania kwot na łososia, śledzia i szprota, powołując się na przepisy rozporządzenia z 2011 r. dotyczące historii połowów i posiadania zezwoleń w latach 2005-2013. Skarżący zarzucił naruszenie art. 17 Rozporządzenia UE nr 1380/2013 oraz niezgodność przepisów rozporządzenia MRiRW z ustawą o rybołówstwie, wskazując na przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądził od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz S.S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak Sędziowie: WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak WSA Bożena Zwolenik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2016 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz S.S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy Specjalne Zezwolenie Połowowe Nr [...] - udzielone decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. wydane na jednostkę [...], której armatorem jest S.S.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. S.S. – armator statku rybackiego [...], złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez przyznanie na 2015 r. następujących gatunków: śledzia do kwoty 20 000 kg, szprota do kwoty 20 000 kg, dorsza do kwoty 80 000 kg oraz łososia do kwoty 1000 szt.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w Specjalnym Zezwoleniu Połowowym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nie przyznano S.S.:
- kwot połowowych łososia, ponieważ zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej (Dz.U. Nr 282 poz.1653 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MRiRW z dnia 23 grudnia 2011 r.", indywidualnej kwoty połowowej nie przyznaje się, jeżeli udział danego armatora statku rybackiego w całkowitych połowach łososia, obliczony zgodnie z ust. 2, wyniesie mniej niż 5 sztuk łososia, a w sprawie bezsporne jest, iż S.S. w latach 2005 – 2010 nie odłowił ani jednej sztuki łososia;
- kwot połowowych śledzia stada zachodniego, ponieważ w § 6 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r. MRiRW określono, iż podziału ogólnej kwoty połowowej śledzia stada zachodniego dokonuje się na wniosek armatora na statki rybackie armatorów, którym przyznano co najmniej raz w wydanych na lata 2005 – 2013 Specjalnych Zezwoleniach Połowowych kwotę połowową śledzia oraz którzy dokonali odłowienia co najmniej części przyznanej im kwoty połowowej, co najmniej w jednym roku w latach 2005 – 2013, a Strona w latach 2007 – 2009 nie wykazywała w dziennikach połowowych połowów śledzia stada zachodniego i nie przyznano jej w specjalnym zezwoleniu połowowym kwoty połowowej tego gatunku ryby;
- kwot połowowych śledzia stada centralnego, ponieważ w § 7 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r. MRiRW określono, iż podziału ogólnej kwoty połowowej śledzia - kwot połowowych śledzia stada centralnego, ponieważ w § 7 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 r. MRiRW określono, iż podziału ogólnej kwoty połowowej śledzia dokonuje się na wniosek armatora na statki rybackie armatorów, którym przyznano co najmniej raz w wydanych na lata 2005 – 2013 Specjalnych Zezwoleniach Połowowych kwotę połowową śledzia oraz którzy dokonali odłowienia co najmniej części przyznanej im kwoty połowowej, co najmniej w jednym roku w latach 2005 – 2013, a Strona w latach 2005 – 2013 nie wykazywała w dziennikach połowowych połowów śledzia stada centralnego i nie dokonała odłowienia tego gatunku ryby;
- kwot połowowych szprota, ponieważ w § 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej określono, iż podziału ogólnej kwoty połowowej szprota dokonuje się na wniosek armatora na statki rybackie armatorów, którym przyznano co najmniej raz w wydanych na lata 2005 – 2013 Specjalnych Zezwoleniach Połowowych kwotę szprota i którzy co najmniej w jednym roku dokonali odłowienia co najmniej części przyznanej im kwoty połowowej, a Strona w latach 2005 – 2013 nie wykazywała w dziennikach połowowych połowów szprota i nie dokonała odłowienia tego gatunku ryby.
Co do kwoty połowowej dorsza, organ stwierdził, iż Strona otrzymała ją w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów.
W skardze z dnia [...] czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi S.S. wniósł o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postepowania, zarzucając organowi rażące naruszenie art. 17 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1380/2013, z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) Nr 1954/2003 i (WE) Nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) Nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz. U. UE L z dnia 28 grudnia 2013 r.), który to artykuł ustanawia Kryteria przydziału przez państwa członkowskie uprawnień do połowów: "Przy przydzielaniu uprawnień do połowów dostępnych państwom członkowskim, o którym mowa w art. 16, państwa członkowskie stosują przejrzyste i obiektywne kryteria, między innymi kryteria o charakterze środowiskowym, społecznym i ekonomicznym. Kryteria, które mają być stosowane, mogą obejmować między innymi wpływ połowów na środowisko, historię zgodności, wkład w lokalną gospodarkę i historyczne poziomy połowów. W ramach przydzielonych im uprawnień do połowów państwa członkowskie dążą do stworzenia zachęt dla statków rybackich wyposażonych w selektywne narzędzia połowowe lub stosujących techniki połowu o ograniczonym wpływie na środowisko, np. dzięki mniejszemu zużyciu energii lub niewielkim zniszczeniom siedlisk".
Skarżący podniósł także niezgodność przepisów § 3 ust. 4, § 5, § 6, § 7 rozporządzenia MRiRW z dnia 23 grudnia 2011 r. z art. 17 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie wskazując, iż został przekroczony zakres upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, gdyż rozporządzenie miało dotyczyć wyłącznie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, a nie przesłanek odmowy przydziału kwoty połowowej. Skarżący stwierdził, że poprzez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, został pozbawiony możliwości uzyskania zezwolenia na odławianie łososia, śledzia i szprota. Na poparcie swego stanowiska, Skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007 r. sygn. II OSK 235/07.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).
Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym wyżej zakresie uznać należy, że skarga złożona na tę decyzję zasługuje na uwzględnienie.
| W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zgodności z ustawą z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. z |
|2014 r. poz. 1592), dalej: "ustawa o rybołówstwie", przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2011 r. w |
|sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, którego przepisy stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w |
|kontrolowanej decyzji z dnia [...] maja 2015 r. |
|Analogicznym zagadnieniem na gruncie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie sposobu i |
|warunków wykorzystania kwoty połowowej w 2006 r. zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2007 r., sygn. II OSK |
|235/07. Stanowisko NSA zachowało pełną aktualność w stanie prawnym obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, a Sąd w składzie rozpoznającym |
|niniejszą sprawę, w całości je przyjmuje. |
|Zgodnie z art. 17 ustawy o rybołówstwie Minister właściwy do spraw rybołówstwa, po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno-zawodowych |
|rybaków, określa, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki wykorzystania ogólnej kwoty połowowej: |
|1) w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce [...] i w Zatoce [...], |
|2) na akwenach położonych poza polskimi obszarami morskimi |
|- mając na względzie ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza. |
|W artykule 19 ustawy dodano, iż organy określając sposób i warunki wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, mogą uwzględnić historyczne prawa|
|połowowe poszczególnych armatorów. |
|Na podstawie tak sformułowanej delegacji ustawowej, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w § 3, 5, 6 i 7 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2011 |
|r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania kwoty połowowej dokonując podziału ogólnej kwoty połowowej łososia, śledzia i szprota |
|uzależnił przyznanie jej na rok 2015 dla poszczególnych armatorów od tego czy w latach 2005 - 2013 posiadali prawo do połowu, prowadzili |
|połowy ryb wskazanych gatunków, czy i ile sztuk odłowili. |
|Zdaniem Sądu rozpoznającego tę sprawę, podzielającego stanowisko NSA, przyjęta w rozporządzeniu zasada podziału kwot połowowych pozbawiła |
|armatorów, którzy w danym roku z przyczyn od nich niezależnych nie prowadzili połowów lub nie wykonali wskazanego limitu - prawa połowu |
|określonego gatunku ryb, nie tylko w danym roku, ale i w następnych. Zastosowana zasada nie ma żadnego oparcia w przedstawionych wyżej |
|wytycznych zawartych w art. 17 i 19 ustawy o rybołówstwie z dnia 19 lutego 2004 r. Konieczność uwzględnienia przy formułowaniu zasad |
|podziału ogólnej kwoty połowowej "ochrony i racjonalnego wykorzystania żywych zasobów morza", jak również możliwość brania pod uwagę |
|"historycznego prawa połowowego", nie upoważniały Ministra do formułowania w omawianym rozporządzeniu tego rodzaju sankcji. Zawarta w art. |
|17 ustawy delegacja ustawowa upoważniała Ministra jedynie do określenia sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej, a nie do |
|pozbawiania armatorów posiadanych uprawnień. |
|Te swoiste sankcje nie znajdują uzasadnienia ani w art. 2 ani w art. 17 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1380/2013 z|
|dnia 11 grudnia 2013 r., w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa (...), które to przepisy formułują cele wspólnotowego systemu ochrony i |
|zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa oraz kryteria przydziału przez państwa członkowskie |
|uprawnień do połowów. |
|Pozbawienie armatorów przysługującego im prawa połowu łososia, śledzia i szprota wymagało regulacji ustawowej. |
|Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, iż wprowadzone w omawianych przepisach rozporządzenia kryterium podziału ogólnej kwoty połowowej |
|łososia, śledzia i szprota nie pozostaje w związku z realizacją wskazań zawartych w ustawie i wykracza poza zawartą w art. 17 tej ustawy |
|delegację ustawową. |
|Powyższe nie pozwala na przyjęcie za podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji paragrafów 3, 5, 6 i 7 rozporządzenia z dnia 23 grudnia |
|2011 r. Tego rodzaju ocena leży w uprawnieniach sądu administracyjnego, który związany jest wyłącznie przepisem rangi ustawowej i |
|Konstytucją RP. W orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie, ugruntowany został pogląd uprawniający sąd, rozpoznający sprawę do oceny, czy |
|mający w sprawie zastosowanie przepis rangi podustawowej jest zgodny z ustawą i Konstytucją (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z|
|dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt U 2197, OTK 1998 nr 1, poz. 4, uchwały NSA: z dnia 30 października 2000 r. OPK 13/00, ONSA 2001, nr 2, |
|poz. 63, z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20-22/00, ONSA 2001, nr 3, poz. 104). Prawne uzasadnienie dla tego rodzaju uprawnień sądu |
|wywodzone jest wprost z przepisów Konstytucji RP, tj. art. 184 i art. 178 ust. 1. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, iż wyrażony wyżej pogląd jest zgodny z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu |
|Administracyjnego wyrażoną przez ten Sąd w sprawach: II OSK 1347/06, II OSK 1637/06, II OSK 235/07. |
|Równocześnie w stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu, co do przyznanego |
|Stronie limitu połowowego dorsza. Przyjęte w rozporządzeniu rozwiązanie odnoszące się do obiektywnego wskaźnika, jakim jest długość łodzi, |
|zostało przez organ prawidłowo zastosowane. |
|W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ zobowiązany będzie do uwzględnienia przedstawionej wyżej oceny prawnej. |
|Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p. p. p. s. a., uchylił zaskarżoną |
|decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p. p. s. a. |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło