V SA/Wa 334/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-26

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazuje znaczące przychody i zysk, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet jeśli wykazuje chwilowe trudności z płynnością finansową, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie udowodni braku możliwości poniesienia tych kosztów mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zdobycia funduszy. Kluczowe dla oceny zdolności płatniczej przedsiębiorcy są jego przychody, a nie tylko dochód, a analiza finansowa spółki wykazała jej dobrą kondycję finansową i znaczące przychody.
Stan faktyczny
F. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy na wspieranie grup producentów rolnych. Spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 6.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a za ostatni rok obrotowy wypracowała zysk. Przedstawiła również dane dotyczące przychodów, zysków, stanu rachunku bankowego i kasy, a także wydatków związanych z działalnością. Sąd ocenił, że spółka ma dobrą kondycję finansową, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy na wspieranie grup producentów rolnych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest grupą producentów rolnych (trzody chlewnej), która skupuje wyprodukowany towar tylko od swoich członków, organizując go w dużą partię towaru, za którą może uzyskać korzystniejszą cenę. Grupa nie jest nastawiona na zysk, a udzielana jej pomoc ma ułatwić wspólne wprowadzanie przez członków grupy towarów do obrotu. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 6.000 zł, wartość środków trwałych spółki (według bilansu za ostatni rok) to 0 zł, a za ostatni rok obrotowy wypracowała zysk w kwocie 31.163,91 zł. Ponadto oświadczyła, iż posiada jeden rachunek bankowy, na którym zgromadzone są środki w wysokości 11.113,12 zł, a w kasie spółki znajduje się kwota 7.565,06 zł. Do wydatków skarżąca zaliczyła: koszty najmu lokalu, zatrudnienie pracowników, biuro rachunkowe i koszty szkoleń dla producentów rolnych należących do grupy. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. wynika, że w roku 2015 skarżąca spółka, przy przychodach netto ze sprzedaży w wysokości 4.619.799,66 zł, osiągnęła zysk w wysokości 129.340,32 zł. Zgodnie z informacją dodatkową do sprawozdania finansowego za 2015 r., zarząd spółki postanowił przeznaczyć zysk netto w ww. kwocie (tj. 129.340,32 zł) na fundusz specjalny. W dokumencie tym wskazano również, że nie występują poważne zagrożenia dla kontynuacji działalności skarżącej. W roku 2016 przy przychodach w wysokości 7.076.469,62 zł spółka wypracowała dochód w kwocie 38.473,91 zł (zeznanie CIT-8 za rok 2016 – w aktach sądowych sprawy). Nadto skarżąca przedłożyła deklaracje VAT-7 za miesiące: styczeń 2017 r. i luty 2017 r., z których wynika, iż w styczniu br. zaewidencjonowała sprzedaż w wysokości 408.782 zł i nabycie w kwocie 506.480 zł, a w lutym br. sprzedaż – w wysokości 528.005 zł i nabycie – w kwocie 665.760 zł. Skarżąca przedłożyła również wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 grudnia 2016 r. do 22 marca 2017 r., na którym saldo końcowe wynosiło 4.068,62 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia pełnych kosztów postępowania spoczywa na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów. Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca jako spółka prawa handlowego) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że przedłożone przez skarżącą dokumenty finansowe świadczą o jej bardzo dobrej kondycji finansowej. Przede wszystkim na uwagę zasługuje wzrost przychodów z prowadzonej przez spółkę działalności w zakresie hurtowej sprzedaży tuczników z 4.619.799,66 zł w roku 2015 do 7.076.469,62 zł w roku ubiegłym. Świadczy to o zwiększeniu skali prowadzonej działalności. Także deklaracje VAT-7 za pierwsze dwa miesiące br. ewidencjonujące sprzedaż na poziomie 400.000 zł – 500.000 zł w skali miesiąca pozwalają przypuszczać, iż skarżąca utrzyma w roku 2017 wysoki poziom przychodów (rzędu 6 - 7 milionów zł). W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem w przedmiotowej sprawie. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro osiąga znaczne przychody. Jednocześnie o jej możliwościach płatniczych świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym (np. zapłata na rzecz Biura Rachunkowego [...]czy [...]), jak i publicznoprawnym (wpłaty na rzecz Urzędu Skarbowego w P. T. czy Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł.). Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe również są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12). Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje na obroty oscylujące wokół kwoty 570.000 zł w skali miesiąca, przy czym wpłaty dokonywane przez kontrahentów są na bieżąco przekazywane na konta wspólników, w tym członków zarządu. I tak np. w 9 grudnia 2016 r. została przelana kwota 272.145,95 zł na rzecz wspólnika K. G., w dniu 5 stycznia 2017 r. - kwota 140.460,84 zł na rzecz prezesa zarządu K. G., a w dniu 16 stycznia 2017 r. kwota 114.756,75 zł na rzecz wiceprezesa zarządu K. B. . Skoro nadesłane przez skarżącą dokumenty świadczą o jej korzystnej kondycji finansowej, to brak jest podstaw do uznania, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło