V SA/Wa 3356/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-15

Skład orzekający: Beata Krajewska, Mirosława Pindelska, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych, obowiązek zwrotu tych środków jest wyłączony, gdy płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, a błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie jest wyłączony, ponieważ błąd nie wynikał z pomyłki organu, lecz z nieprawidłowych danych zawartych we wniosku złożonym przez stronę. Sprzedaż produktów do członka grupy producentów rolnych stanowiła naruszenie przepisów, a strona, jako profesjonalista, powinna była być świadoma tych zasad i potencjalnych konsekwencji. W związku z tym, nie można mówić o pomyłce organu w rozumieniu art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych przez G. Sp. z o.o. Grupa otrzymała środki finansowe na podstawie decyzji z marca 2010 r., która następnie została stwierdzona nieważnością z powodu sprzedaży produktów do członka grupy, co stanowiło naruszenie przepisów. Po ponownej weryfikacji wniosku, organ odmówił przyznania pomocy, a następnie wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżąca kwestionowała obowiązek zwrotu, powołując się na błąd organu i upływ terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych; oddala skargę. W skardze z dnia ... lipca 2015 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2015 r., nr ..., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2015 r., nr ..., w której ustalono Grupie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych w wysokości 303 398,09 zł i zobowiązano do wpłacenia tej kwoty na rachunek bankowy Agencji w terminie 60 dni od otrzymania decyzji ustalającej. W stanie faktycznym sprawy bezsporne jest, iż po rozpoznaniu wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o płatność za drugi rok pomocy (30 października 2008 r. do 29 października 2009 r.) decyzją Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z dnia ... marca 2010r., nr ..., Grupie przyznane zostały środki z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości w kwocie 303 398,09 zł. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 23 marca 2010 r. i środki zostały wypłacone Stronie w dniu 22 kwietnia 2010 r. Po wszczęciu w dniu ... sierpnia 2010 r. właściwego postępowania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu ... września 2010 r. wydał decyzję, nr ..., stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z dnia ... marca 2010 r. o przyznaniu Spółce "środków z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013". Prezes ARiMR stanął na stanowisku, iż wbrew treści § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Grupa w drugim roku działalności sprzedała część produktu, ze względu na który została utworzona, odbiorcy będącemu jej członkiem – firmie E. M. R. jest członkiem G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. a zatem, zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyznanie Grupie środków z tytułu pomocy finansowej przez decyzją z dnia ... marca 2010 r. stanowiło rażące naruszenie przepisu § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r., skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stanowisko to podzielił Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z ... lutego 2011 r. wskazując, iż M. R. będący członkiem G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. i M. R. występujący jako producent rolny i przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą E. – to ta sama osoba. Uwzględnienie przy ustalaniu wysokości udzielanej pomocy wartości sprzedaży produktów, ze względu na które Grupa została utworzona, wyprodukowanych w gospodarstwach jej członków – na rzecz odbiorcy będącego członkiem tej Grupy doprowadziło do rażącego naruszenia prawa. Stanowisko organów obu instancji zyskało aprobatę Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie, który po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2011r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości – skargę tę oddalił wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. V SA/Wa 899/11. Skarga kasacyjna G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku WSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. V SA/Wa 899/11, została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 125/12, a zatem decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z dnia ... marca 2010r., nr ..., przyznająca Grupie środki z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości w kwocie 303 398,09 zł – została trwale wyeliminowana z obrotu prawnego. W tej sytuacji wniosek G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o płatność za drugi rok pomocy (30 października 2008 r. do 29 października 2009 r.) został poddany ponownej weryfikacji. W konsekwencji Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia ... sierpnia 2011 r., nr ..., odmówił Grupie producentów rolnych przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż w trakcie ponownej weryfikacji wniosku Biuro Kontroli Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadziło w siedzibie Grupy oraz jej członka kontrolę na miejscu, podczas której ustalono, iż Grupa sprzedawała produkty wytworzone w gospodarstwach członków wytworzone w okresie referencyjnym objętym wnioskiem o płatność do dwóch odbiorców. Jednym z odbiorców był podmiot gospodarczy funkcjonujący pod nazwą E. Organ stwierdził, iż M. R. (osoba fizyczna) i E. są tym samym podmiotem gospodarczym. Powołując się na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 organ wyjaśnił, iż przychody uzyskane przez Grupę producentów ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach swoich członków do podmiotu będącego jednym z członków grupy producentów nie mogą stanowić podstawy dla wyliczenia wysokości pomocy udzielanej grupie w danym roku prowadzenia działalności. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia ... grudnia 2011 r., nr ..., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... sierpnia 2011 r., podzielając jego ustalenia i stanowisko. Po rozpoznaniu skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działanie "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Wiejskich na lata 2007- 2013 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r., sygn. V SA/Wa 465/12, oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu skargę tę oddalił. Po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r., sygn. V SA/Wa 465/12, Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomieniem z dnia ... listopada 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty płatności nienależnie pobranych przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. i decyzją z dnia ... lutego 2015 r., nr ..., ustalił Grupie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych w wysokości 303 398,09 zł oraz zobowiązał Grupę do wpłacenia tej kwoty na rachunek bankowy Agencji w terminie 60 dni od otrzymania decyzji ustalającej. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, iż wobec istnienia prawomocnej decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... sierpnia 2011 r., nr ..., odmawiającej Grupie producentów rolnych przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych za okres od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r. – organ zobligowany był do wszczęcia postępowania a następnie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W tej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności jest wynikiem nieprawidłowej deklaracji zawartej w załączniku nr 3 do wniosku o płatność, co skutkowało naruszeniem § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (D.U.nr 81,poz.550). Organ przywołał art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) w związku z art.136 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE L z dnia 20 listopada 2004 r.), zgodnie z którymi w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki naliczane za okres pomiędzy powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu a zwrotem lub potrąceniem. Nadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu a błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności obowiązek zwrotu nie ma zastosowania jedynie, gdy o decyzji o zwrocie nie powiadomiono rolnika w terminie 12 miesięcy od płatności. Na gruncie przywołanych przepisów organ stwierdził, iż błąd polegający na przyznaniu pomocy mógł być wykryty przez Stronę. W sytuacji natomiast, gdy decyzja przyznająca pomoc została wydana przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. w dniu ... marca 2010 r. a Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa już w dniu ... września 2010 r. wydał decyzję stwierdzającą jej nieważność – należy przyjąć że Grupa została poinformowana o tym, iż będzie zobligowana do zwrotu nienależnie pobranej płatności przed upływem 12 miesięcy od płatności. Nie zostały zatem spełnione przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynikające z art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ rozważył także art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który przewiduje, że obowiązek zwrotu przewidziany w jego ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie wypłata płatności za drugi rok działalności Grupy (30 października 2008 r. do 29 października 2009 r.) nastąpiła w dniu 22 kwietnia 2010 r. a decyzja z dnia ... sierpnia 2011 r. o odmowie przyznania pomocy stała się prawomocna w dniu 11 lutego 2014 r. – a zatem bezspornie Grupa została powiadomiona o nieuzasadnionym charakterze płatności za drugi rok działalności przed upływem 10 lat od daty płatności. Zdaniem organu Strona nie wykazała, iż jej działanie nosiło cechy działania w dobrej wierze. Przede wszystkim organ podkreślił, iż Prezes Grupy jako osoba fizyczna będący jej członkiem a równocześnie będący udziałowcem innych spółek będących członkami G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. – był w pełni świadomy sprzedaży przez Grupę produktów wytworzonych w gospodarstwach jej członków podmiotom będącym członkami tej samej Grupy i tego, iż w tej sytuacji wystąpienie przez Grupę z wnioskiem przyznanie płatności do przychodów netto Grupy uzyskanych ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków sprzedanych odbiorcy będącemu członkiem tej samej Grupy - nie jest działaniem w dobrej wierze. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia ... czerwca 2015 r., nr ..., utrzymał w mocy zaskarżoną przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... lutego 2015 r. W uzasadnieniu, organ II instancji podzielając ustalenia Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, iż nie doszło do naruszenia przez organ I instancji art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który miał zastosowanie w odniesieniu do płatności za 2009 r. Zdaniem Prezesa Agencji użycie w tym przepisie zwrotu "pomyłka organu" wskazuje na tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości odpowiada organ, np. zastosowanie błędnych stawek. Za treść wniosku odpowiada natomiast rolnik i sam fakt niezweryfikowania tej treści przez organ nie może być traktowany jako pomyłka organu, stanowiąca element określenia przesłanki wyłączającej obowiązek zwrotu nienależnej płatności. W skardze z dnia ... lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2015 r., nr ..., G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania w sprawie lub przekazanie sprawy organom do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzucała naruszenie: - art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) – poprzez jego niezastosowanie i ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności mimo upływu terminu, w jakim organ mógł żądać zwrotu; - art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie Stronie przez organ I instancji czynnego udziału w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, iż niewątpliwie płatności dokonano wskutek błędu organu. W oparciu o te same okoliczności, wynikające z przeprowadzonej w dniach 27-28 stycznia 2010 r. kontroli i wskazane w kończącym ją raporcie, organ I instancji decyzją z dnia ... marca 2010 r. przyznał Stronie środki finansowe a po stwierdzeniu nieważności tej decyzji – decyzją z dnia ... sierpnia 2011 r. odmówił przyznania pomocy finansowej ramach działania Grupy producentów rolnych. Organ I instancji przed przyznaniem środków dokonał nieprawidłowej oceny wniosku i załączonych do niego faktur. Tego błędu Strona nie mogła wykryć. Ponieważ wypłata kwestionowanej płatności nastąpiła w marcu 2010 r. a decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została wydana dopiero w dniu ... lutego 2015 r., zdaniem Skarżącej, w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 dla uznania braku obowiązku zwrotu. Wskazując na okoliczności, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranej płatności zostało Stronie doręczone w dniu ... grudnia 2014 r. i zawierało ono termin na zajęcie stanowiska do 5 grudnia 2014 r. – Skarżąca podnosiła, iż nie miała możliwości w postępowaniu przed organem I instancji skutecznej obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd podnosi, iż stan faktyczny sprawy został ustalony w toku postępowania administracyjnego prawidłowo i jest między Stronami niesporny. G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. nie kwestionuje, iż otrzymana przez nią, w wykonaniu przez organ decyzji z dnia ... marca 2010 r., kwota 303 398,09 zł stanowi nienależną płatność w rozumieniu art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Spór w sprawie dotyczy spełnienia, czy też niespełnienia przesłanek z art. 73 ust. 4 Rozporządzenia - skutkujących brakiem obowiązku zwrotu płatności, tj. czy płatność została dokonana na skutek pomyłki organu a jeżeli tak – czy błąd mógł być wykryty przez rolnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. C-684/13 (pkt.84-88), podkreśla, iż od rolników, jako od grupy zawodowej, można oczekiwać zachowania szczególnej staranności przy składaniu wniosków o pomoc, świadomości warunków odnoszących się do jej przyznawania a nadto świadomości istnienia prawdopodobieństwa dokonania przez organ korekt również po wypłaceniu pomocy. Dlatego też, jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w pkt. 85 przywołanego wyroku, art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 powinien być przedmiotem ścisłej wykładni, ponieważ przewiduje on wyjątek od obowiązku zwrotu nienależnych płatności, tym bardziej, że obowiązek taki służy ochronie interesów finansowych Unii Europejskiej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznawanej sprawie ścisła wykładnia art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie pozwala na przyjęcie, iż płatność została przyznana Grupie na skutek "pomyłki właściwego organu" w rozumieniu tego przepisu. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o błędzie organu można mówić, gdy jego popełnienie wynika wyłącznie z czynności organu, np. w niespornym stanie faktycznym przyjęcie błędnych stawek lub popełnienie błędu rachunkowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09, sformułował tezy w pełni podzielane przez skład orzekający, odnoszące się także do rozpoznawanej sprawy: "1. Pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. 2. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli.". W rozpatrywanej sprawie błąd nie wynikał z pomyłki organu, lecz był wynikiem załączenia przez Skarżącą do wniosku o płatność za drugi rok działalności faktur potwierdzających sprzedaż produktów, jak się okazało dopiero po dalszej weryfikacji, potwierdzających ich sprzedaż podmiotowi będącemu członkiem Grupy. Organ w dacie przyznawania i wypłaty Skarżącej płatności kierował się danymi wskazanymi we wniosku o przyznanie płatności i w związku z tym nie można mówić o "pomyłce organu", o której mowa w art.73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004. Podsumowując Sąd stwierdza, iż użycie w art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Nr 796/2004 zwrotu "pomyłka organu" wskazuje na to, że chodzi o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości odpowiada organ jak np. zastosowanie błędnych stawek. Za treść wniosku odpowiada już sam rolnik i sam fakt niezweryfikowania tej treści przez organ nie może być traktowany jako pomyłka organu stanowiąca element określenia przesłanki wyłączającej obowiązek zwrotu nienależnej płatności. Wobec przyjęcia przez Sąd braku wystąpienia "pomyłki organu", o której mowa w art. 73 ust. 4 Rozporządzenia nr 796/2004, bezprzedmiotowe jest rozważanie możliwości wykrycia błędu przez Grupę. Sąd wskazuje jednak na okoliczność, iż przepis § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – jest jednoznaczny i nie mogący budzić wątpliwości. Z jego treści wprost wynika, iż wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustalana jest na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. W tej sytuacji, mając do czynienia z podmiotem prowadzącym rozbudowaną działalność gospodarczą, nie można założyć ani braku po stronie Grupy świadomości naruszenia zasad przyznawania płatności określonych w § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r., ani też istnienia po stronie Grupy dobrej wiary przy przygotowywaniu i kompletowaniu wniosku. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w pkt. 93 przywoływanego już wyroku z dnia 2 lipca 2015 r., C-684/13, dobra wiara powinna istnieć w chwili składania wniosku o pomoc oraz utrzymywać się przez cztery lata następujące po wypłacie pomocy. W rozpoznawanej sprawie wypłata nastąpiła w kwietniu 2010 r. i stanowiła realizację decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z dnia ... marca 2010r., nr ..., przyznającej Grupie środki z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości w kwocie 303 398,09 zł. Decyzja z dnia ... marca 2010r., nr ..., została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2010 r., nr ..., stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z dnia ... marca 2010 r. o przyznaniu Spółce "środków z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z ... lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji a Sądy obu instancji stanowisko to zaaprobowały: Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Grupy wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. V SA/Wa 899/11, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 125/12, oddalił jej skargę kasacyjną. Należy zatem przyjąć, iż najdalej w dniu 10 kwietnia 2013 r. Skarżąca nabyła pewność co do nienależnego charakteru otrzymanej, w wyniku realizacji decyzji z dnia ... marca 2010 r., płatności. Sąd ocenił, iż organ odwoławczy rozważył kwestie odnoszące się do negatywnych przesłanek obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynikających z art.73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i zasadnie stanął na stanowisku, iż nie mają one miejsca. Zdaniem Sądu argumentacja organu odpowiada prawu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji może stanowić tylko takie naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu takiego wpływu nie miało doręczenie Stronie przez organ I instancji pisma, wysłanego do niej w trybie art. 10 § 1 kpa, już po upływie wskazanego w nim terminu do zajęcia stanowiska w sprawie. Z akt sprawy w żadnej mierze nie wynika, by Grupa, wobec powyższego, nie miała możliwości brania czynnego udziału w sprawie lub nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów, czy też nie mogła zgłosić swoich żądań. Jak podnosi to w skardze i co wynika z dowodu doręczenia, Grupa otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia dowodów i wyjaśnień w sprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. Nawet, gdy upłynął już wskazany w zawiadomieniu termin do zajęcia stanowiska (5 grudnia 2014 r.), Strona mogła swobodnie dokonać tej czynności przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ..., w której ustalono Grupie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych, zapadła bowiem dopiero w dniu ... lutego 2015 r. Strona z tej możliwości nie skorzystała. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa Strona zawarła już w odwołaniu od decyzji I instancji i odnosząc się do niego Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, iż Strona nie przedstawiła żadnych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło