V SA/Wa 3356/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia grup producentów rolnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. ( dalej: Skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zawarł w skardze na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że "I. Sp. z.o.o. jest grupą producentów rolnych utworzoną w celu dostosowania produkcji prowadzonej w gospodarstwach członków grupy producentów rolnych do wymogów rynkowych, wspólne wprowadzenie towarów do obrotu w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacja sprzedaży oraz dostarczenie towarów do odbiorców hurtowych "I." nie posiada majątku, ani środków finansowych umożliwiających jej zwrot udzielonej pomocy. Pełnomocnik wskazał, że Skarżący utrzymuje się głównie z otrzymywanych środków w ramach wsparcia grupy producentów rolnych i przeznacza je na swoją bieżącą działalność. Pełnomocnik zaznaczył, że żądana kwota zwrotu stanowi przyznane dofinansowanie do zatwierdzonego wniosku o płatność. Pełnomocnik wskazał, że Skarżący otrzymane środki przeznaczył na bieżące wydatki związane ze swoją działalnością. Zdaniem pełnomocnika żądanie zwrotu przyznanej pomocy finansowej i obarczanie odpowiedzialnością finansową Skarżącego za błędy organu I instancji, odpowiadającego za prawidłowe przyznanie środków finansowych, stanowi naruszenie elementarnych zasad relacji społecznych i w konsekwencji doprowadzić może do ogłoszenia upadłości Skarżącego z uwagi na brak środków finansowych na jego funkcjonowanie. Pełnomocnik wskazał, że wysokość żądanej kwoty przekracza wielokrotnie poziom środków znajdujących się w dyspozycji Skarżącego i jest praktycznie niemożliwa do zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wobec tego, iż wniosek o wstrzymanie wykonania nie dotyczy decyzji objętej skargą, wskazać dodatkowo należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine). Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego. Z kolei nie każda strata materialna stanowi "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek Skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie Strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt I GZ 120/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie Strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, lecz sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża Stronę. Zauważyć w pierwszej kolejności należało, że Skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – uzasadniając swój wniosek powołał się wyłącznie na niebezpieczeństwo powstania straty finansowej, która mogłaby negatywnie wpłynąć na jego Spółkę, a nawet doprowadzić do upadłości z uwagi na brak środków finansowych na jego funcjonowanie. Sąd podkreśla, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa Spółki nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową Strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy rzecz ujmując, Strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez Stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową Strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej Strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym Strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej Strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). W orzecznictwie znane jest również stanowisko, zgodnie z którym, dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest nawet wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009 r. o sygn. akt I FSK 1243/08 i z dnia 20 grudnia 2011 r. o sygn. akt II GZ 537/11). Zdaniem Sądu, nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie Skarżącemu zwrócona. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej Strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14, LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13, LEX nr 1432682). Sąd, orzekający w niniejszej sprawie, ma na względzie okoliczność, iż przedmiotem kwestionowanej przez Skarżącego decyzji jest orzeczenie ustalające należność pieniężną w wysokości [...] złotych. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie decyzji nakładającej obowiązek zapłaty określonego świadczenia pieniężnego ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia stosownej opłaty pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednak stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Skoro więc Skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej przez zaskarżoną decyzję znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. – Sąd orzekł jak w sentencji.