V SA/Wa 3473/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-20

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji wymierzającej karę pieniężną, gdy jej wykonanie może doprowadzić do likwidacji spółki?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Sąd podkreślił, że wykonanie zobowiązania pieniężnego jest z natury odwracalne, a możliwość zwrotu środków istnieje w przypadku uwzględnienia skargi. Argumentacja spółki dotycząca potencjalnej likwidacji nie została uznana za wystarczającą do zastosowania wyjątkowego środka wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia. Do skargi dołączyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że łączna suma kar (21 mln zł) przekracza wartość majątku spółki (ok. 10 mln zł) i jej wykonanie doprowadzi do likwidacji firmy, utraty miejsc pracy oraz pozycji na rynku. Spółka powołała się również na podobne sprawy, w których sądy uchylały decyzje organów.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie [...] Sp. z o.o. w K. (dalej jako: Spółka, Skarżąca) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż łączna suma wymierzonych przez organy kar wynosi kilka milionów złotych. Spółka nie dysponuje taką kwotą ani w gotówce, ani też w ruchomościach czy nieruchomościach. Majątek Spółki jest szacowany na znacznie mniejszą kwotę i nie starczyłby nawet na pokrycie 1/5 wskazanej kwoty. Konieczność zapłaty kar, czy też ewentualnej egzekucji z ruchomości czy nieruchomości spowoduje całkowitą likwidację Spółki i może spowodować nieodwracalne skutki, co ma znaczenie z punktu widzenia możliwości uchylenia zaskarżonych decyzji przez Sąd. Ponadto Spółka wskazała, iż w związku z brakiem kolejnych zezwoleń na urządzanie gier, obecnie prowadzi działalność jedynie w 11 punktach gry, co przynosi znikome dochody. Podkreśliła, iż musiała zwolnić wielu pracowników, od kilku miesięcy bowiem regularnie ponosi stratę w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Do skargi Skarżąca załączyła dokumentację finansową Spółki. Pismem procesowym z dnia 14 września 2015 r. Skarżąca złożyła uzupełnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniosła, iż w przypadku wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym skutków społecznych w postaci likwidacji miejsc pracy. Spółka zatrudnia obecnie 19 osób. Łączna kwota posiadanych środków trwałych i tym samym całego majątku Spółki wynosi 10.278.458,17 zł. Kwota ta nie wystarczy na pokrycie wymierzonych kar, których łączna wysokość wynosi 21.000.000,00 zł. Konieczność wyzbycia się majątku spowoduje bezwzględne zakończenie działalności i likwidację Spółki, ponieważ zabraknie środków niezbędnych do prowadzonej działalności. Ponadto niemożliwym będzie odzyskanie zbytego majątku, jak również utraconych przychodów z działalności gospodarczej. W warunkach gospodarki rynkowej niemożliwym będzie także odzyskanie pozycji na rynku, kontrahentów, podmiotów współpracujących. Dodatkowo Skarżąca wskazała, iż sądy administracyjne w zakresie i stanie faktycznym zbliżonym do stanu faktycznego, którego dotyczy przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wydawały wyroki uchylające decyzje organów. Jako przykład podano wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2015 r. sygn.akt II SA/OI 171/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej, co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; to i następne przywołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające przekonania Strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku, gdy zaskarżony akt nakłada na Skarżącą zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji kwoty tego zobowiązania. Skoro Skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia szkody majątkowej, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Mając na uwadze powyższe rozważania zauważyć należy, że według Skarżącej wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może doprowadzić do likwidacji Spółki. Skarżąca, uzasadniając swój wniosek, przedstawiła wizję utraty płynności finansowej, konieczności wyzbycia się majątku, utraty pozycji na rynku. Wziąwszy jednak pod uwagę przedstawione przez Skarżącą dokumenty finansowe, ich analiza prowadzi do wniosku, że Spółka osiąga znaczne przychody, posiada środki w kapitale zakładowym, majątku czy środkach finansowych. Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. W ocenie Sądu, wskazana przez Skarżącą argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wyjaśnić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Spółka wskazała dodatkowo, iż sądy administracyjne w zakresie i stanie faktycznym zbliżonym do stanu faktycznego, którego dotyczy przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wydawały wyroki uchylające decyzje organów. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być jednak brane pod uwagę. Nie jest bowiem dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). W ocenie Sądu Spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec Skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło